Son zamanlarda özellikle sosyal medyanın da etkisiyle ilkokul ortaokul hatta lise çağındaki çocukların yaşıtlarına karşı uyguladığı fiziksel ve sözlü şiddet görüntüleri zaman zaman gündem oluyor. Yaşanan bu trajik olayların çocukların genelde bireysel olarak gelişmesin katkı sağlayan okul ortamlarında mahallesinde ya da arkadaş grubunda olması bireylerin ruhsal gelişimini de olumsuz etkiliyor.

Akran zorbalığının küçük bir olay gibi görünse de topluma etkilerinin zamanla ortaya çıkabileceğini belirten psikologlar, bu sorunun okuldaa ve ile içi eğitimlerle üstesinden gelinmesi gerektiğini ifade ediyor.
br>Okulların açılmasına sayılı günler kala ebeveynleri uyaran psikologlar, aileleleri bu konu hakkında bilinçlenmesi gerektiğini söylerken alınacak bazı tedbirlerin psikolojik olarak çok önemli olduğunu kaydediyor.

Sosyal medyada okulda veya okul dışında yaşanana akran zorbalığına karşı harekete geçen Milli Eğitim Bakanlığı da yeni eğitim öğretim dönemi öncesinde, okullarda akran zorbalığı ve siber zorbalığın da içinde bulunduğu her türlü şiddetin önlenmesine yönelik genelge yayımladı.

Genelge, fiziksel, cinsel, duygusal ve psikolojik, ekonomik, siber ve dijital şiddet, akran zorbalığı, siber zorbalık gibi şiddetin her türlüsünün önlenmesine yönelik yürütülecek çalışmalara kılavuz niteliği taşıyor. "Okullarda Şiddetin Önlenmesi" içerikli genelge kapsamında, bütün yöneticiler, okul ve kurumlarda şiddetin önlenmesine yönelik hizmet içi eğitime tabi tutulacak. Dikkat edilmesi istenen bazı konular şöyle: Şiddete neden olabilecek risk faktörleri tespit edilecek, gerekli tedbirler alınacak. Okul güvenliğiyle ilgili tespit edilen öncelikli durumlar, ivedilikle üst birim ve kolluk kuvvetlerine bildirilecek. Okul-aile işbirliği güçlendirilecek, şiddetin önlenmesinde velilerin desteği sağlanacak. Çalışmalara araç-gereç, ulaşım ve bütçe ile personel desteği verilecek.

Akran zorbalığının okul çağındaki çocukların diğer çocukların özel alanlarını ‘işgal’ ederek ona zarar verdiğini ifade eden Klinik Psikolog Hayrettin Şahin, son zamanlarda bu kadar artmasının sebebinin çocukların hem sosyal medyada hem de çevresinde çok fazla şiddet görüntülerine maruz kaldığından kaynaklandığını dile getirerek bu durumun birçok sebepleri odluğunu dile getirdi.

Şahin, akran zorbalığını yapan çocukların genelde aile içinde huzursuz olabileceği davranışlara şahit olduğunu ve bundan etkilenerek çevresine karşı daha otoriter, güçlü görünmek için başkalarının canını acıtabileceğini söyledi. Şahin, ‘Genelde bu yaş grubundaki çocuklarda vicdani olarak tam gelişmişlik olduğu söylenemez ve bu yüzden yaptığı şeyin yanlış olduğunun da farkında değildir. Aile içinde şiddete şahit olan ya da şiddete maruz kalan çocuklar zorbalık yapmaya maalesef meyilli olabiliyor” İfadesini kullandı. Şahin, ebeveynleri tarafından sıklıkla cezalandırılan ya da sürekli onaylanan çocukların bu davranışları tekrarlamasının diğer çocuklara göre daha fazla olduğunu aktararak, “Aile içinde şiddetle yaşayan çocuklar da bu durumu bir süre sonra normalleştirirler. Hiçbir sebep yokken sınıfında, mahallesindeki yaşıtlarına ayna görevi görür ve bu davranışları sergiler.” açıklamalarına yer verdi.

Öte yandan akran zorbalığına maruz kalmış çocukların sosyal ilişkilerinin zedelenebileceğini; günlük hayatta daha özgüvensiz ve mutsuz olabileceğini ifade eden Şahin ilerleyen dönemlerde stres ve kaygı bozukluğu, panik atak, depresyon gibi ağır ruhsal rahatsızlıklarla karşı kalabileceğini dile getirdi. Zorbalığın yalnızca fiziksel olarak olmadığını ifade eden Şahin, lakap takılması, arkadaş grubunun içine alınmaması gibi durumların da zorbalığa girdiğini sözlerine ekledi.

Bu baskıların fiziksel sözel ve duygusal içerikli olabilir Akran zorbalığı çocukların bireysel psikolojik, akademik ve sosyal gelişimlerini olumsuz etkiler. Zorbalık kavramında herhangi bir arkadaşlık ilişkisinin olmadığını söyleyen çocuk ve ergen psikoloğu Nesibe Sena Akkuş sürekli ve bilinçli olarak devam edebileceğini ifade ederek bu durumun kız çocuklarına oranla erkek çocuklarında daha fazla görüldüğünü aktardı.

Akkuş akran zorbalığı ile başa çıkmanın sadece çocukların psikolojik sağlığının düzene oturtulması ile çözülebilecek bir olay olmadığını vurgulayarak; çocuk – aile – öğretmenlerin iş birliği içerisinde olması gerektiğini ifade etti. Akkuş, Eğitim kurumlarının bu durumlara karşı hem aileye hem de öğrencilere karşı eğitimler düzenlemesi ve bunu kontrollü gerçekleştirilmesi gerektiğinin önemli olduğunu altını çizdi. Akkuş, “Akran zorbalığına karşı topyekûn bir bilinçlendirme çalışmasının olması gerekir. Aksi takdirde önlem alınmadığı zaman toplumsal olarak çok daha büyük sorunlarla karşı karşıya kalabiliriz.” dedi.

Akkuş, okullarda alınması gereken önlemleri ise şöyle sıraladı: - “Eğitim kurumlarının bu konuda çok net kararlar alıp hayata geçirmesi gerekir. Bilinçlenme için eğitim seferberliği yapılması gerekiyor.

- Öğretmenlerin bu konuda çok bilinçli olması gerekiyor. Okullardaki psikolojik danışma rehberliklerinin daha aktif hale getirilmesi; zorbalık yapan ve zorbalığa maruz kalan çocukların mutlaka rehberlik birimiyle görüşmesinin sağlanması gerekiyor.

- Eğer fiziksel şiddet varsa bu konuda güvenlik önlemlerinin alınması gerekiyor. Eğer önlem alınmazsa bu durum çocuklar arasında güç gösterisi haline gelebilir ve karşı tarafta ruhsal ve fiziksel hasarlar bırakabilir.

- Zorbalığa uğrayan çocukların akademik başarılarında ve sosyal uyum becerilerinde düşüşler gözlemleniyor.

- Yetişkinlik dönemlerinde de düşük öz saygı, depresyon, ilişki kurmada güçlük çekme; zorbalık yapan çocuklarda da madde kullanımı, suça karışma ve aile içi şiddet gibi durumlarda daha fazla görülebiliyor.”

Bunun haricinde zorbalığa maruz kalmayan ancak zorbalığa şahit olan çocukların da zorba davranışlara yönelebilecekleri ya da okuldan uzaklaşabileceğini ifade eden Akkuş, önlemler alınması gerektiğini sözlerine ekledi.