Unesco Dünya Miras Listesi’nde yer alan Karabük’ün Safranbolu ilçesiyle özdeşleşen ve kilosu 250 bin lirayı bulan safran bitkisi, yaklaşık 20 günlük gecikmenin ardından çiçek açmaya başladı.
Gıda, ilaç, kozmetik gibi birçok alanda kullanılan "dünyanın en pahalı baharatı" olarak adlandırılan safran bitkisi, hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle beklenilenden 20 gün sonra çiçek açtı.
3 bin 500 yıllık geçmişe sahip olan, Bizans döneminde Batı Anadolu'da ticareti yapılan, Osmanlı döneminde de önemini koruyan ve "dünyanın en pahalı baharatı" olarak adlandırılan safranın ağustos ayında ekimi yapılırken, ekim-kasım aylarında boyu 15-30 santimetre uzunluğa geldiğinde toplanıyor.
Kurak hava nedeniyle geç çiçek açan safranın bu yıl hasadı da geçtiğimiz yıllara göre kısa sürecek. Kanser, öksürük, astım, bronşit, cilt, bağışıklık, hormon bozukluğu gibi hastalıklara iyi gelen ve mutluluk hormonu serotonin salgılanmasına yardımcı olduğu için dünyada mutluluk iksiri olarak da bilinen safran, ağırlığının 100 bin katı kadar sıvıyı sarıya boyayabiliyor.
Safranbolu Turizm İşletmecileri Derneği (SAFTİD) Başkanı Şebnem Urgancıoğlu Ergüder, gazetecilere yaptığı açıklamada iklim değişikliği nedeniyle safranın geç çiçek açtığını belirterek, “Bu demek oluyor ki işte artık 20’sine doğru başladıysa çiçeklenme Kasım'ın 15’ine kadar sürecek. Güzel dolu dolu bir safran dönemimiz olacak” dedi.
Safran Festivali’nin kente çok büyük katkısı olduğunu ifade eden Ergüder, “Yani safran aldığı coğrafi işaretle hele bu seneki Avrupa işaretinden sonra gerçekten aslında bu kadar yoğun geçmeyen bir dönemi şu anda şehirde yüzde 100’e varan doluluğa getirmemizi sağladı.
Biz biraz önce toplantıda da bahsettim. Geçen sene gelen bir sunucumuz için bile bir odayı bulmakta güçlük çektik.
Bu da bizim safranla ilgili festivali yaparken ki baştaki hedefimizle ilgili doğru noktaya ulaştığımızı gösteriyor” diye konuştu.
İlçenin en büyük safran üreticisi olan İsmail Yılmaz, çiçeklenmenin artacağını aktararak, “Artık yüzlerce, binlerce çiçeği önümüzdeki günlerde tarlalarda görebileceğiz.
Tamamen bu arz talep işi. Safrana talep çok var. Yani ürüne talep var. Muhtemelen yeni ürünün gram fiyatının 250 lira olacağını umuyoruz” dedi.
Yılmaz, safran hasadının bu yıl geçen yıllara göre 10-15 gün daha az yapılacağını belirterek, “Büyük bir alanda 8 yıldır üretim yapıyorum. Üretim yaptığın Yukarı Çiftlik köyü bir turizm destinasyonu haline geldi.
Yurt içinden çok gelen vatandaşımız var ama dünyanın çeşitli yerlerinden gelmek isteyen misafirlerimiz var” şeklinde konuştu.
Antalya’da doktorluğu bırakarak Safranbolu’ya yerleşip 3 dönümlük alanda safran yetiştirmeye başlayan Nail Eren, “Arkadaşlarla birlikte burada safran ektik.
Başlangıç olarak 3 dönümlük arazide yaptık. Amacımız safranı çoğaltarak daha büyük arazilerde üretimini yapmak” dedi.
Çiçekleri çiğdeme benzeyen mor renkli çiçekler olan ancak kurutulduğunda küçük kırmızı ip parçaları gibi görünen Safran Faydaları İbrahim Saraçoğlu tarafından da dile getirilmektedir çünkü safran güçlü antioksidan özelliği ile dikkatleri üzerine çekmektedir. Antioksidan zengini olarak tanınan Safran mikrobik rahatsızlıkların tedavisinde olduğu kadar strese bağlı sorunların giderilmesinde de olumlu etki gösterir.İltihaplı hastalıkların tedavisini hızlandırır ve hücreleri koruyarak iyileşmesini hızlandırır.Yaşlılarda görülen, yaşın ilerlemesi nedeniyle ortaya çıkan zihinsel bozuklukların iyileşmesine yardım eder.Zihinsel sorunlara iyi geldiği gibi hafıza kaybına ve unutkanlığa da olumlu etki yaratır. Safranın hafızayı kuvvetlendirici etkisi bilinmektedir.
Üst solunum yolu hastalıklarının tedavisinde, astım gibi kronik rahatsızlıkların iyileştirilmesinde safranın pozitif etkisi bulunmaktadır.Ağır kokusuyla bilinen safranın kokusunun yatıştırıcı etkisi olduğundan bahsedilebilir.Mide rahatsızlıkları ve sindirim düzensizliği gibi problemlerin tedavisinde safran kullanıldığı bilinmektedir.
Mide rahatsızlıkları arasında en yaygın görülen ülserin tedavisinde safran kullanıldığı bilinmektedir.Safranın bir diğer özelliği de iştah açıcı olmasıdır. Kilo almak isteyen ancak bir türlü kilo alamayanlara safran tüketmesi tavsiye edilir.Safranın diş eti rahatsızlıklarına ve ağız sağlığına iyi geldiği de bilinmektedir. Özellikle diş eti ağrıları çekenlerin ağrılarını azaltır.,
Safranın bir diğer faydası da cilt lekelerini azaltmasıdır. Safran cildin daha parlak ve canlı görünmesine katkı sağladığı gibi ciltteki yaşlılık belirtilerinin giderilmesine yardım eder. Güneşin zararlı ışıklarından da cildi koruduğu bilinmektedir.
Safranın kadınlar için de erkekler için de cinselliğe olumlu etki yarattığı bilinmektedir.
Her bitkisel üründe olduğu gibi safranın yanlış ve aşırı tüketiminde de bazı yan etkilerden ve olumsuz sonuçlardan bahsedilebilir. Aşırı tüketilen safranın böbreklere zarar verme ihtimali vardır. Regl dönemindeki kadınların kanamasını arttırdığı söylenmektedir bu yüzden regl döneminde safrandan kaçınılması tavsiye edilir.
Hamile ve emziren kadınlar başta olmak üzere özellikle böbrek hastalıkları bulunanların ve fazla safran kullanan herkesin bir hekime danışması ve buna göre kullanması uygun olur.
Genellikle toz halde satılan safranın yemeklere, çorbalara katılarak kullanılmasının mümkün olması gibi çayının hazırlanıp tüketilmesi de mümkündür.Safran çayı tüketilirken ölçüye dikkat etmek oldukça önemlidir. Oldukça güçlü bir çay olduğu bilinen safran çayını tüketirken asla ve asla bir fincandan fazla tüketilmemesi gerekir. Aynı zamanda haftada 4 kereden fazla safran çayı içilmemesi de bir diğer önemli tavsiyedir.