Duygu Yeşilgöz/gazetevatan.com

Bir şirkette belirli bir süre çalışan kadın işçinin yararlandığı haklardan biri olan evlilik tazminatı evlilik arifesinde olan birçok kadın işçi tarafından merak ediliyor. İş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda evlilik tazminatı dışında genel kural olarak işçiye fesih anında doğmuş olan hak edişleri (ücret, kullanılmamış izin alacağı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti) kadın işçiye ödenmek zorundayken, işverenin ve işçinin ihbar tazminatı talep hakkı ise bulunmuyor. Ayrıca işten ayrılma sürecinde hak düşürücü bir süre bulunması yanı sıra, çalışanın belirli bir süre boyunca aynı şirkette görev yapmış olması gerekiyor. İkinci evliliğini yapan çalışanlar da tazminat alabiliyor. İşte evlilik tazminatı ile ilgili önemli detaylar…

Evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde iş sözleşmesini kendi isteğiyle sona erdiren kadın işçinin, kıdem tazminatına hak kazandığını ifade eden Avukat Muhsine Tülin Kavasoğlu, kadın çalışanın ihbar sürelerine uymak zorunda olmadığını da belirtti ve Yargıtay’ın verdiği karara işaret etti:

“Kadın işçinin yasanın tanıdığı fesih hakkını kullanması halinde, kıdem tazminatı talep hakkı doğar. Feshin işverence kabul edilmesi gerekmez. Aynı zamanda işçinin işverene ihbar öneli tanıması zorunluluğu da bulunmamaktadır. İşçinin 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda işverenin ve işçinin ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır.”

Evlilik nedeniyle iş sözleşmesini feshedip, kıdem tazminatı alarak işten ayrılan kadın işçinin daha sonra yeniden çalışmaya başlamasının ise hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilmediğini belirten Avukat Kavasoğlu, kadın işçi evlilik sebebine dayalı feshin ardından ara vermeksizin başka bir işyerinde çalışmaya başlayabilir, kıdem tazminatı ile ilgili kanun hükmü bakımından bir farklılık olmaz.” Dedi ve uyarıda bulundu.

“Kadın işçinin kıdem tazminatı almak amacıyla boşanarak, boşandığı eşiyle kısa bir süre içinde yeniden evlenmesi, dürüstlük kuralına aykırılık olarak değerlendirilebilmektedir. Dürüstlük kuralına aykırılık bulunduğunun tespiti/kanıtlanması halinde kıdem tazminatı ödenmez, ödendi ise geri alınabilir.”

İş sözleşmesinin feshi halinde diğer ücretlerin de ödenmesinin zorunlu olduğunu belirten Avukat Muhsine Tülin Kavasoğlu, “Genel kural olarak iş sözleşmesinin feshi halinde (fesih sebebinden bağımsız olarak) işçiye fesih anı itibariyle doğmuş hakedişleri (ücret, kullanılmamış izin alacağı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti) ödenmek zorundadır.” dedi.

Evlilik sebebiyle iş akdini sonlandıran çalışanın evlilik sebebiyle fesihte kıdem tazminatı dahil olmak üzere tüm işçilik alacaklarının ödenmesi talebiyle açılacak davaların, iş mahkemelerine açılması gerektiğini vurgula Kavasoğlu şu ifadeleri kullandı:

“5953 sayılı Kanun’a tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanun’a tabi gemi adamları, 4857 sayılı İş Kanunu’na ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndaki hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakmaya iş mahkemeleri yetkilidir.

Evlilik sebebiyle istifa eden kadın çalışanın işsizlik maaşı alıp alamayacağına yönelik ise Kavasoğlu, “Evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın, kendi iradesi ile işten ayrılmış olacağından işsizlik maaşına hak kazanmaz.” bilgisini verdi.

Avukat Cemile Şeyma Şahin ise evlilik nedeniyle işten ayrılmak isteyen kadın işçinin, evlilik tarihinden itibaren en geç 1 yıl içerisinde bu iradesini işverenine bildirmesi gerektiğini, ispat açısından da bu bildirimin yazılı yapılmasının elzem olduğunu dile getirdi ve evlilik tarihi üzerinden 1 yıldan fazla süre geçtiği takdirde iş akdi feshedilse dahi tazminat alınamayacağını da belirtti.