14. yüzyılın ortalarında görülen ve insanlık tarihinin en önemli hastalığı olarak adlandırılan Kara Veba ile ilgili yeni bulgulara rastlandığı açıklandı.

Kırgızistan'da tespit edilen mezar taşları, Orta Çağ'da yedi yıl içinde Avrupa nüfusunun yarısını öldürdüğü tahmin edilen, dünyanın en yıkıcı salgını olan Kara Veba'nın kökenleri hakkında ayrıntılar ortaya çıkardı.

Çalışmada, Kara Veba’nın nerede başladığına dair ipuçları bulunduğu bildirilirken, 13. yüzyıla ait iki mezarda yapılan çalışmada tespit edilen genetik materyaller, salgının 1330'larda Kırgızistan, Orta Asya'da görüldüğünü ortaya koydu.

İskoçya'daki Stirling Üniversitesi, Almanya'daki Max Planck Enstitüsü ve Tübingen Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi, Kırgızistan'daki Issyk Kul Gölü yakınlarındaki mezarlıklardaki iskeletlerin dişlerinden DNA örneklerini analiz etti.

Söz konusu bölgede çalışma yapılmasının nedeninin 1338 ve 1339'da mezarlarda önemli bir artış kaydedilmesi olduğu belirtildi.

Tübingen Üniversitesi'nden araştırmacı Dr. Maria Spyrou, ekibin yedi iskeletten DNA dizilimi yaptığını söyledi. Spyrou, iskeletlerin dişlerini analiz ettiklerini belirtirken, üç örnekte veba bakterisi Yersinia pestis bulduklarını aktardı.

Stirling Üniversitesi'nden tarihçi Dr Philip Slavin ise keşif hakkında, "Çalışmamız tarihin en büyük ve en büyüleyici sorularından birini sona erdiriyor” derken, “En kötü şöhretli insan katilinin ne zaman ve nerede başladığını belirliyor" diye konuştu.

Araştırmacıların çalışması Nature dergisinde "On dördüncü yüzyıl Orta Avrasya'sında Kara Ölümün Kaynağı" başlıklı yayımlandı.

Kara Veba olarak da bilinen Kara Ölüm, insanlık tarihinde kaydedilen en ölümcül salgındır. Kara Veba’nın Avrasya ve Kuzey Afrika'da yaklaşık 150 milyon kişinin hayatını kaybetmesine neden olduğu düşünülmektedir.

1347-1351 yılları arasında Avrupa'da zirveye ulaşan salgın, insanlık tarihinde kaydedilen en ölümcül salgındı. Hastalığın sebebi Yersinia pestis bakterisidir.

Kara Ölüm'ün kökeni tartışmalıdır. Daha önce yapılan araştırmalarda salgının ya Orta Asya'da ya da Doğu Asya'da ortaya çıktığı belirtilmişti.

Kara Veba’nın ilk kesin görünümü 1347'de Kırım'da olduğu iddia edilirken, Kırım'dan, büyük olasılıkla Ceneviz gemilerinde seyahat eden ve siyah farelerde yaşayan pireler tarafından taşındığı belirtiliyor.

Akdeniz Havzası'ndan yayılarak Konstantinopolis, Sicilya ve İtalyan Yarımadası üzerinden Afrika, Batı Asya ve Avrupa'nın geri kalanına ulaşan Kara Veba'nın karaya çıktıktan sonra esas olarak kişiden kişiye pnömonik veba olarak yayıldığına ve böylece salgının iç bölgelere hızlı yayılmasını açıkladığına dair kanıtlar var; bu, birincil vektörün hıyarcıklı vebaya neden olan sıçan pireleri olması durumunda beklenenden daha hızlıydı.

Kara Ölüm, Geç Orta Çağ'da Avrupa'yı vuran ikinci büyük doğal afetti (ilk olanı 1315-1317 Büyük Kıtlığıydı) ve Avrupa nüfusunun yüzde 30 ila yüzde 60'ını öldürdüğü tahmin ediliyor. Vebanın 14. yüzyıldaki y. 475 milyon olan dünya nüfusunu 350-375 milyona düşürdüğü tahmin ediliyor. Geç Orta Çağ boyunca başka salgınlar da vardı ve diğer katkıda bulunan faktörlerle birlikte Avrupa nüfusu 1300 yılındaki seviyesini 1500 yılına kadar geri kazanmadı.