İzmir Büyükşehir Belediyesinden yapılan açıklamaya göre, 1 Eylül 1900'de temeli atılan ve 1 yıl sonra açılan saat kulesi, 125 yıldır kentin önemli simgelerinden biri olarak Konak Atatürk Meydanı'ndaki yerini koruyor.
Fransız mimar Raymond Charles Pere tarafından tasarlanan kulede Kuzey Afrika ve Endülüs mimarisinin etkileri görülüyor.
Konak Atatürk Meydanı'nda 81 metrekarelik taban üzerine inşa edilen 21 metre 12 santimetre yüksekliğindeki kule, dört basamaklı mermer platform ve sekizgen kaideden oluşuyor. Platformda küçük sütunların taşıdığı at nalı kemerli sebiller, üçer çeşme kurnası ve fıskiyeli havuzlar bulunuyor.
Saat Kulesi, 125 yıllık tarihinde İzmir'de meydana gelen depremlerden de etkilendi. Ayrıca 1929'da saatin durması üzerine Almanya'dan bir saat ustası getirildi ve mekanizma yeniden çalıştırıldı.
Kulenin dört cephesindeki saatler, çevresindeki yapıların, ulaşım sisteminin ve kıyı çizgisinin zaman içinde değişmesine karşın 125 yıl önce kurulan mekanizmanın çalışma prensibini koruyor.
Kulenin dördüncü katının altında yer alan ve dört ayrı yöne bakan 75 santimetre çapındaki saatleri, 22 dişli çarktan oluşan tek bir mekanizma çalıştırıyor. Ağırlık ve yer çekimi prensibiyle çalışan mekanizma, altı günde bir kuruluyor ve üç ayda bir periyodik bakımdan geçiriliyor.
Saatin bakımını 1994'ten bu yana 68 yaşındaki saat ustası Feti Pamukoğlu gerçekleştiriyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Pamukoğlu, Saat Kulesi'nin mekanik açıdan ilk günkü çalışma prensibini koruyan nadir tarihi saatlerden biri olduğunu ifade ederek, "Mekanik olarak aslını yitirmeyen ve ilk günkü gibi çalışan nadide saatlerden birisi." diye konuştu.
Geçen 32 yılda mekanizmayı en ince ayrıntısına kadar tanıyan Pamukoğlu, artık yalnızca ortaya çıkan arızaları gidermekle kalmadığını, arızaya yol açabilecek sorunları da önceden tespit etmeye çalıştığını anlattı.
Pamukoğlu kentin merkezindeki saat kulesinin çalışmadığı anların hemen fark edildiğini, bakım sırasında dahi kulenin durduğuna ilişkin telefonlar aldıklarını belirterek, "Burası bizim evladımız gibi. Mutlaka bakımlarını yapmamız lazım. Sabah sekizde, dokuzda telefon başlar. 'Saat durmuş' derler. 'Tamam, biliyoruz, bakımda' deriz. Göz önünde olan, herkesin fotoğraf çektirdiği, her gün binlerce kişinin önünden geçtiği bir yer." ifadelerini kullandı.