İkinci el otomobil satışında durgunluk yaşanıyor. Peki bu durgunluk fiyatları nasıl etkiledi? İkinci elde görülen durgunluğun sebebi nedir? İşte detaylar...

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel şu ifadeleri kullandı: “Oldukça yüksek satış adetlerine ulaşan ve hatta tarihi rekorlar kıran bir ocak-haziran dönemini geride bıraktık.

İkinci elde haziran ayı itibarıyla başlayan düşüş, temmuz ayında da artarak devam etti. İçinde bulunduğumuz ağustos ayı içerisinde de mevcut durağanlık halen devam etmektedir.

Bu durumun birden fazla temel sebebi var. Bunlardan bir tanesi krediye erişimde yaşanan zorluklar. Son bir yıldır krediye erişimde bazı güçlükler yaşansa da talepler önemli ölçüde karşılanabiliyordu. Alınan yeni kararlar sonrasında bankalar kredi taleplerine büyük oradan karşılık vermediğinden, bu sebeple talepte azalma söz konusu.

Elbette bu piyasanın daha sağlıklı ilerlemesi için alınan kararlar dahilinde geçici bir durum. Bir süre sonra krediye ulaşımın kolaylaşacağı ve satış adetlerine olan etkisinin azalacağı kanaatindeyiz.

Bir diğer etken ise temmuz ayında kapsamı genişleterek uzatılan 6+6 yönetmeliğinin yarattığı etki. Son yıllarda otomobil bir yatırım, bir kayıt dışı ticaret alanı olarak görülüyordu. Bu konunun yarattığı olumsuz etkiler sebebiyle Ticaret Bakanlığımız bir dizi etkili önlem aldı. Önlemlerin neticesinde spekülatif fiyat talepleri durduruldu ve ticaret maksatlı araç alan pek çok kişi için otomobil cazibesini kaybederek bu anlamda da talepler azalmış oldu.

İhtiyaç maksatlı otomobil alacak vatandaşlarımız ise spekülatif fiyatların geri çekilmeye başlaması ve kararların etkisini gözlemlemek maksadıyla planlarını bir müddet ertelemiş durumda. Diğer yandan otomobil fiyatlarının genel olarak yüksek olması da etkenler arasında.

Ticaret Bakanlığı’mızın aldığı kararların hemen akabinde spekülatif fiyat taleplerinin önüne geçildi. Birebir irtibat noktasında zaman zaman fazladan ücretler talep edilse de Bakanlığımızın denetimleri, piyasadaki talep düşüklüğü ve vatandaşlarımızın bu tür taleplere karşılık vermemesi neticesinde bir süre sonra bu tür uygulamalar da ortadan kalkacaktır.

Şu an için spekülatif fiyatlamalar da geri çekilme görüyoruz. Otomobilin fiyat baremine göre ilanlarda 100-150 bin TL’ye kadar indirimler gözlemlenebiliyor, yani fiyatlar olması gerektiği seviyeye geri geliyor.

Hem ikinci el hem de sıfır araç piyasasında en çok tercih edilen otomobillerin arasında C Segment sedan araçlar geliyor. Bu araçların bazılarının ülkemizde üretilmesinden dolayı sağladığı fiyat avantajı ve sahip olduğu konfor sebebiyle vatandaşlarımızın en çok tercih ettiği otomobiller arasında ilk sırada.

İkinci el otomobil fiyatları, sıfır otomobil fiyatlarından doğrudan etkileniyor. Döviz ve ÖTV gibi otomobil fiyatlarını direkt etkileyen faktörlerde değişiklik olmadığı ve sıfır araçta fiyat artışları yaşanmadığı takdirde ikinci el piyasasında sağlanan mevcut ortam devam edecek ve fiyatlarda kayda değer artışlar olmayacaktır.

Hatta düşük talebin de etkisiyle daha da düşüşler görebiliriz. Ancak döviz gibi ana faktörlerde değişim yaşandığı takdirde otomobil fiyatları da buna paralel olarak değişecektir.”

Öte yandan online satış platformlarındaki bazı satıcılar ikinci el araçlarını sıfır araçtan pahalıya satabilmek için yeni bir yöntem geliştirdi. Ceza yememek için aracını sıfır araç fiyatından düşük listeleyen satıcılar ilanın açıklama kısmında ise ekstra ücretler sıralıyor.

Bu durumda ikinci el aracın satış fiyatı türlü gerekçeler gösterilerek sıfır araç fiyatını sollamış oluyor. İkinci el araç sitelerinde bunun örneklerine de sıkça rastlanıyor. Satıcılar araca yaptırdıkları çeşitli işlemler ve ekledikleri aksesuarlar için alıcıdan 30 bin liradan başlayıp 500 bin lirayı bile aşan ekstra ücret istiyor.

Örneğin ikinci el araç satış sitesinde 2023 Mercedes-Benz marka 6001 kilometrede olan bir otomobil 2 milyon 700 bin liraya satışa sunulurken açıklama kısmında aracın 525 bin lira ekstra ücreti olduğu belirtiliyor.

Toyota marka 2023 model 6001 km bir araç ise 1.499.999 liradan satışa sunulurken açıklamada fiyat için görüşüleceği bildiriliyor.

Başka bir 2023 model 6036 km’deki Toyota araç ise 1.5 milyon liradan satışa sunulurken açıklama kısmında, söz konusu satış fiyatının 2022 model bir araç için geçerli olduğu fiyat farkının da yüzde 10 düzeyinde bulunduğu belirtiliyor.

2023 Hyundai marka 9100 km’deki bir araç ise 829.999 liradan satışa sunulurken, açıklamada ekstra 80 bin lira olduğu ifade ediliyor.

Peugeot markalı 6001 km’deki 2023 model bir araç ise, 1 milyon 564 bin liradan satışa sunulurken açıklama kısmındaki ekstralar artıyor.

Araçla ilgili olarak açıklamada, elektrikli bagaj 15 bin lira, yan basamaklar 15 bin lira, kauçuk paspas ve bagaj havuzu 5 bin lira, seramik kaplama 5 bin lira, ön cam dahil komple cam filmi 4 bin lira, ön kaput ppf kaplama 5 bin lira, ön yol kayıt güvenlik kamerası+araç içi ses kayıt kamerası 10 bin lira, metalik boya renk farkı da 5 bin lira olarak alıcıya bildiriliyor.

Sosyal medyada da kullanıcılar ikinci el araç satışlarında ekstra para istendiğine dair şikâyetlerde bulunuyor.

Örneğin, bir vatandaşı sıfır araç satışı yapan bayilerin de liste fiyatına ek olarak para istediğini ya da zorunlu ekstra paket satışı yaptıklarını aksi halde aracı satmadıklarını belirtiyor.

Bu yönde ikinci el araç satış sitelerinde de satıcıların ekstra para istediğini belirten vatandaşlar, CİMER’e şikâyette bulunduğunu ifade ediyor.

Ticaret Bakanlığı, Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından 2023 yılının ilk 6 ayında fahiş fiyat artışı ve stokçuluk yaptığı tespit edilen 369 firmaya toplam 152 milyon 820 bin 477.5 TL idari para cezası uygulandığını açıkladı.