Gümüşhane'nin merkeze bağlı Dumanlı Köyü sınırları içerisinde yer alan ve adeta zamanın durduğu tarihi Santa Harabeleri, Gümüşhaneli dağcıların "Kayıp Santa Yolu" olarak adlandırılan 14 kilometrelik doğanın ve tarihin iç içe geçtiği parkurda eşsiz bir doğa yürüyüşüne ev sahipliği yaptı. Santa Bölgesi, Fatih Sultan Mehmet Dönemi’nde - 1461-1476 yılları arasında - tüm Trabzon ve Doğu Karadeniz bölgesiyle beraber fethedilmiş ve Osmanlı İmparatorluğu topraklarına dahil edilmiştir. Santa havzadaki mevcut demir, kurşun ve kurşunla birlikte çıkarılan gümüş madenlerinin verimli bir şeklide işletilmesine bağlı olarak 16-18'nci yüzyıllar arası dönemde bölge önemli derecede gelişmiş ve ekonomik refaha erişmiştir. Gümüşhane Üniversitesi akademisyenlerinden Aleyna Gün de 'Çok güzel tarihi alanlarda, tarihi bir yolda yürüyüş yaptık. Çok güzeldi. Zifin çiçeklerinin rengarenk yolumuzu süslemesiyle birlikte aynı zamanda bize yağmur da eşlik etti' dedi.
Binbir renkli çiçeklerin, kuş seslerinin ve mistik atmosferin iç içe geçtiği yürüyüşte Gümüşhane Dağcılık, Doğa Sporları ve Gençlik Derneği (GÜDAK) üyesi 38 doğasever, doğanın kalbinde tarihin izlerini sürdü, bölgenin güzelliklerine hayran kaldı.
Sis ve çise eşliğinde gerçekleşen yürüyüşte ormanların derinliklerinde, taş döşeli patikalarda ilerleyen sporcular, adeta bir açık hava müzesini andıran çok sayıda tarihi yapı ve köprüyle karşılaştı, Santa Harabeleri'nin büyüleyici atmosferinde unutulmaz bir yürüyüş yaptı.
Çevresindeki yemyeşil ormanları, huzur dolu yürüyüş yolları ve mistik yapısıyla ziyaretçilerine doğanın kalbinde dingin anlar yaşatan Santa Harabelerinde geçmişin izlerini süren bir yolculuk yapan 38 GÜDAK üyesi doğasever ormanların derinliklerinde taş döşeli patikalar, köprülerle tarihin bir araya geldiği bir deneyim yaşadı.
Yemyeşil ormanların arasında, taş döşeli tarihi patikaları takip eden doğaseverler, geçmişin izlerini günümüze taşıyan çok sayıda tarihi yapı ve köprüyle karşılaştı. Zifin çiçekleri, papatyalar ve orman çilekleriyle süslenen doğa manzarası, yürüyüşe ayrı bir renk kattı.
Araçla bölgeye ulaşan sporcular İşhanlı Mahallesini aştıktan sonra tarihi patika yoldan yürüyüş devam etti. Orman içinden eşsiz manzaralar ve kuş cıvıltıları eşliğinde tarihi köprüleri aşarak tarihi Ayene Yaylasından geri dönen sporcular yine tarihi patika yolu takip ederek Terzili Mahallesine ulaşıp yürüyüşü sonlandırdı.
Tarihi Taşköprü Yaylası ve Santa Harabelerinde bulunan diğer tarihi köprüleri de inceleyen sporculardan Zehra Aygün, "İlk defa bu parkura katıldım.
Çok mutlu oldum çünkü tablo gibi çiçeklerin arasında yürüdük bugün. Sis olmasaydı daha güzel olacaktı, daha çok manzara görecektik. Ben bu kadar çiçek çeşidi görmedim ömrümde. Bu köprüye gelmek istememiştim ama gerçekten görülmeye değer bir köprüymüş. Bir daha gelmek isterim bu parkura" dedi.
Gümüşhane Üniversitesi akademisyenlerinden Aleyna Gün de "Çok güzel tarihi alanlarda, tarihi bir yolda yürüyüş yaptık. Çok güzeldi. Zifin çiçeklerinin rengarenk yolumuzu süslemesiyle birlikte aynı zamanda bize yağmur da eşlik etti. Yağmurun çıkardığı toprak kokusu ile doğayla bütünleştik. Çok güzel bir deneyimdi. Doğayı seven, kültürü seven herkesin Gümüşhane'nin güzelliklerini deneyimlemesini isterim. Hepinizi Gümüşhane'ye bekleriz" ifadelerini kullandı.
GÜDAK yöneticilerinden Samet Çelik ise "Bu hafta 14 kilometrelik Kayıp Santa yolunu yürüdük. Gerçekten çok güzel manzaralara şahit olduk. Geçen seneye oranla bu sene sisliydi. Manzara bakımından bakarsak sis aslında bizim için güzeldi ama kırağı, sis ve ahmak ıslatan yağmur dediğimiz bir yağmurla beraber ıslanmış olduk.
Arkadaşlarla beraber yolda giderken yürüdüğümüz esnada dağ çileklerine, papatyalara denk geldik. Zifinler çok güzeldi onlara denk gelmiştik. Yani bu hafta çok güzel bir rota yaptık. Her hafta yaptığımız yürüyüşlere bu haftada 38 sporcu ile 14 kilometrelik parkuru başarı ile bitirdik" dedi.
"Vadideki cennet" ve "Doğa ve tarihin kucaklaştığı yer" olarak da adlandırılan, yüzlerce yıllık taş binaları, kiliseleri, çeşmeleri ve eşsiz doğasıyla büyüleyici bir atmosfere sahip olan Santa Harabeleri, yüzlerce yıllık eserleriyle ziyaretçilerine hem zamanda yolculuk yaptırıyor hem de eşsiz manzaralarıyla hayran bırakıyor.
Kimi kaynaklara göre 17. yüzyılda kimi kaynaklara göre de daha eski tarihlerde kurulduğu bilinen ve 7 mahalleden oluşan Santa Harabeleri, her bir mahallesinde dönemin özelliklerini yansıtan ve zamana meydan okurcasına dimdik ayakta duran tek ve iki katlı evleri, kiliseleri, okulları, şelaleleri ve çeşmeleriyle döneminin kendine özgü sivil mimari özelliklerini sergiliyor.
Doğu Karadeniz'in önemli kültürel miraslarından birisi ve geçmişin izleriyle dolu olan Santa Harabeleri, tarihi ihtişamı ve doğal güzellikleriyle ziyaretçilerine büyüleyici bir atmosfer ve enfes manzaralar sunuyor.