Emeklilikte yaşa takılanlar yasası kapsamında emekliliğe hak kazananların sayısı 2 milyonu geçerken, Mart'ta başvurup aylık bağlanmayanların çoğunun eksik primi, tescil sorunu ya da SGK'ya borcunun bulunduğu öğrenildi. E-devlet üzerinden "EYT evrak beklemede, dosya kaldırıldı" yazısıyla karşılaşanların Alo 170 üzerinden durumunu sorgulaması, eksiklerini gidermesi gerekiyor.
EYT'den yararlanmak için internetten, posta yoluyla hem de doğrudan SGK merkezlerine olmak üzere aynı anda üç yoldan başvuru yapanlar da bulunuyor. Yılı ve primi dolmayanların başvuruları kabul edilmiyor. SGK'ya olan borçlar yatırılmadığı sürece emeklilik işlemi yapılamıyor.
Borç yatırıldıktan sonra aylık bağlanıyor. İşlemleri devam eden ve aylığı bağlanamayan EYT'lilerin bir bölümünün de farklı kurumlarda hizmetleri bulunuyor. Farklı illerde ve sosyal güvenlik merkezleri arasındaki yazışmalar, dosyaların tespiti nedeniyle de işlemler gecikebiliyor.
Sabah'tan Hazal Ateş'in haberine göre; dosyalar bulunarak hizmetler birleştiriliyor, yazışmalar, eksikler giderildikten sonra emekli aylığı bağlanıyor. Dosyası ve başvurusuyla ilgili sorun olduğunu düşünülerin SGK müdürlüklerine başvurması gerekiyor.
Yasaya göre 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanların yaş koşulu olmadan emekli olmaları kazanılmış hak olarak görülüyor. Koşulları ne zaman tamamlanırsa o tarihten itibaren dilekçe verilerek emekli aylığı alınabilecek.
Mevcut sistemde, EYT yasası kapsamında başvurulan aydan sonraki aybaşından itibaren aylıklar yatırılıyor. Koşulları tamamlayacaklarla birlikte toplamda 4.5 milyon EYT'linin önümüzdeki yıllarda emekliliğe hak kazanması bekleniyor.
GSS borcu bulunması SSK ve Emekli Sandığı kapsamındaki sigortalılara emekli aylığı bağlanmasına engel olmuyor. Ancak Bağ-Kur kapsamında emekli aylığı bağlanacak sigortalıların GSS borcunu ödemesi gerekiyor. Kısmi ve yarı zamanlı çalışanlar için primler tamamlanabilecek.
SGK mevzuatına göre 2008'den sonra isteğe bağlı sigorta priminin sigortalılık süresine sayılması için 12 ay yatırılması gerekiyor. Emeklilik dilekçesi de borcun ödendiği tarihte geçerli olacağı için emekli aylığı borcun ödendiği tarihi takip eden ayın başında yatıyor.
Başvurularda yurtdışı, doğum borçlanmasının eksik yapılması, Bağ-Kur tescili gibi sorunlar varsa SGK müdürlüklerine giderek, düzeltilmesi için bizzat uzmanlardan destek almakta yarar bulunuyor.
EYT'de çalışma süresi dolmadıysa da aylık bağlama işlemleri tamamlanmıyor. İşe 1999 yılında başlayan erkek çalışan emeklilik için gerekli süreyi gelecek yıl doldurabilecek. Uzun vadeli sigortada başlangıç yaşının 18 olduğunu da unutmamak gerekiyor.
Bu yaştan önce sigortalı olanların 18 yaşından itibaren hesaplama yapması gerekiyor. EYT başvurusu ve aylık bağlamada SSK'lılar başı çekerken ikinci sırada Bağ-Kur'lular yer alıyor.
Emekli Sandığı mensubu memurların EYT'de ilgisinin düşük olduğu görülüyor. Bu yıl için emekliliğe hak kazanıp başvurmayanlar öğretmen, polis başta olmak üzere memurlardan oluşuyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, yeni dönemde gençlere ve kadınlara yönelik istihdam politikalarına odaklanacaklarını belirterek, işgücü piyasalarını, istihdam artışı yaratmak üzere güvenceli bir şekilde esnek hale getireceklerini söyledi.
Bakan Işıkhan, ATO'da düzenlenen "Aktarlık ve Çiçekçiliğin Meslek Olarak Kabulü Bilgilendirme Toplantısı"na katıldı. Bakan Işıkhan, eğitimde ve istihdamda yer almayan gençlere, genç kızlara ve kadınlara dönük çalışmalar yapacaklarını belirtti.
Son yıllarda istihdamın tarihin en yüksek seviyelerine ulaştığını belirten Bakan Işıkhan, "Yıl genelinde 1 milyon 955 bin istihdam artışı kaydedilmiştir. Tarım sektörü hariç tüm sektörlerde istihdam artışı sağlanmıştır.
Sanayi sektöründe 520 bin ve inşaat dâhil hizmetler sektöründe 1 milyon 519 bin istihdam artışı gerçekleşmiştir. Yılın ilk 6 ayında, emekliliğe hak kazanma koşullarına yönelik düzenlemelerin ve depremin olumsuz etkilerine rağmen net 220 bin istihdam artışı sağlanmıştır" dedi.
Öte yandan EYT'lilerin emekli olduktan sonra aynı işyerinde otuz gün içinde yeniden işe başlaması durumunda destek priminde 5 puanlık indirim yapılacak.
Emeklilik talebinde bulunulan tarihin ertesi günü destek primi ile yeniden işe giriş yapılabilecek. Emeklilik sonrası sosyal güvenlik destek primi ile çalışanların emekli aylığında kesinti olmayacak. Asgari ücretle çalışan bir personel için 500 lira-kazancı tavandan bildirilen çalışan için de 3 bin 753 lira prim indirimi yapılacak.
Emeklilik talebinde bulunulan aydan sonra Bağ-Kur primi yatırılmayacak. Emeklilikten sonra işe devam edeceklerin emekli aylığında bir kesinti olmayacak.EYT kapsamında 30 Haziran'a kadar emekli olacak SSK ve Bağ-Kur'lular için en düşük aylık 5 bin 500 lira Emekli Sandığı kapsamında emekli olanların da 11 bin 850 lira olacak.
EYT’nin yasalaşmasıyla bankalar emekli maaşlarında promosyon yarışına başladı.Bankalar EYT’den yararlanabilmek için prim ödemesi bulunan emekli adaylarına kredi imkânı sunarken işverenler de tazminat ödemesi için kredi alabilecek.
Bankalar ilk olarak bu çerçevede eksik prim borcunu ödemek isteyenlere EYT kredisi sağlıyor. Bankalar, ayrıca maaşını taşıyacak EYT’lilere yönelik promosyonlar için de seçenekler sunmaya başladı. Öte yandan işverene de tazminat ödemelerinde kolaylık sağlaması adına KGF destekli kredi paketleri sunuluyor.
Bireysel müşterilerine EYT kredisi kullandıracak olan bankalar farklı faiz oranlarıyla kredi imkânı sunuyor. Akbank, EYT kredisi kullanacak müşterilerine yüzde 1.78’den başlayan faiz oranlarıyla kredi imkânı sağlarken, Garanti BBVA’da oran yüzde 1.69’dan başlıyor.
Emeklilere yönelik promosyonları olan bankalar EYT’lilerin emekli maaşlarını taşımalarına yönelik promosyonlarını da açıklamaya başladı.
Bilindiği gibi emekli maaşlarını taşıyanların 3 yıl taahhütte bulunması gerekiyor. EYT’liler için ilk kampanya açıklayanlardan QNB Finansbank, 3 Mart 2023 tarihinden itibaren emekli maaşını taşıyan EYT’lilere 8.000 TL’ye varan nakit promosyon fırsatına ek olarak, CardFinans Emekli Kredi Kartı’na özel, Market ve Eczane harcamalarında yıllık 1.200 TL indirim ile toplamda 9.200 TL’lik nakit kazanma fırsatı sunduğunu duyurdu.
Diğer bankaların da süreç içinde halihazırdaki emekli promosyonlarını EYT’lileri de kapsayacak şekilde çeşitlendirmesi bekleniyor.