İşçi, memur, dul, yetim, emekli, bu sorulara yanıt arıyor, uzmanasor@gazetevatan.com adresine sorularınızı yollayın uzmanlarımız yanıtlasın. İşte o sorular ve yanıtları…

1- 26 04 1975 doğum 05.01.1995 sigorta başlangıcı 5549 pirim günüm var 1995 2001 arası 25 gün sigorta ödemesi var SGK tescil tarihi 05.01.1995 askerlik başlangıcı 06.03.1995 toplam 550 gün yapıldı askerliği borçlansam emekli aylığı artarmı ve yasa çıkarsa eyt emekli olabilir miyim?

CEVAP: 1999 yılından önceki dönemlerde primleriniz yüksekten ödenmişse askerlik borçlanmanızı da o ortalama üzerinden yapmanız aylığınızı arttırır. Ancak asgari ücret seviyesinde ödenmişse primleriniz, askerlik borçlanmasını da yüksekten yapmanız yatıracağınız tutara kıyasla emekli maaşınıza etkisi fazla olmayacaktır. Sigorta başlangıç tarihinize göre muhtemel EYT düzenlemesinden yararlanabilir durumdasınız.

2- S.A.Hocam belediye başkanlığı makam ve görev tazminatı ile alakalı bir sorum var.Babam 01.01.1960 doğumlu olup 1994-1999 yılları arasında seçimle 5 yıl belediye başkanlığı yaptı.2014 yılında 5640 prim gün ile ssk dan (özel sektör) emekli oldu.11.08.2016 tarihinde de vefat etti.Vefatından sonra (01.09.2016) anneme dul ve kardeşime yetim aylığı bağlandı.Sorum 2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Kanuna istinaden hak sahipleri olarak makam ve görev tazminatı alabilir miyiz? Ya da alabilmek için yapılacak birşeyler var mı?Şimdiden teşekkür eder.Hayırlı çalışmalar dilerim…

CEVAP: Belediye Başkanlığı yapmış kişilere görev tazminatları iki şekilde ödenmektedir. 2008 öncesi ve sonrası koşullar değişmektedir. 2008 Öncesi emeklilik koşullarını yerine getirmiş kişilere ödeme yapılırken, 2008 sonrası emeklilik koşullarını yerine getirmiş kişilerin aylıklarına yansıtılmaktadır. Anneniz, Sosyal Güvenlik Kurumu, Kamu Görevlileri ve Emeklilik Daire Başkanlığına görev tazminatının dul aylığına yansıtılmasıyla ilgili dilekçe yazarsa ödenip ödenmediği, ödenmemişse ne kadar yansıtılacağı bilgisini alabilir.

3- 2000 girişim var 1997'de askerlik yaptım 18 ay. EYT'li olur muyum?

CEVAP: Askerlik borçlanması ile sigortalılık başlangıcınızı 08.09.1999 ve öncesine çekerseniz çıkarılması beklenen EYT kanunundan faydalanabilirsiniz. 2023 yılından önce yani asgari ücret bir kez daha zamlanmadan bu işlemi yapmanızı tavsiye ederim.

4- Merhaba, ben emekli bir çalışanım. İşyerimin yapmış olduğu sigorta girişine istinaden emekli maaşım kesildi. Defalarca SGK merkezine gittim, aylığımı bağlamadılar? Ne yapmam gerekiyor?

CEVAP: Bu durumu tek başınıza düzeltemezsiniz. İşvereninizin yapmış olduğu işe giriş bildirgesini iptal edip, SGDP’ye tabi olarak güncellemesi gerekir. İşvereninize bu yönde bilgi verir ve düzeltme yapmasını sağlarsanız kurum aylığınızı yeniden bağlar.

5- Merhaba, asgari ücret artmadan önce yurtdışı borçlanması başvurusunda bulundum. Bugün elime red yazısı geldi. Eksik evrak yüzünden ancak daha önce arkadaşım bu şekilde başvurusunu yapmış, sonradan belgelerini tamamlamıştı. Arada 50 bin liralık fark var, dava yoluna gidebilir miyim?

CEVAP: Sosyal Güvenlik Kurumu yayınlamış olduğu Genelge ile eksik evrakla yurtdışı borçlanması taleplerinin kabul edilmeyeceğini 2021 yılında yayınlamıştı. Tabi yargı yoluna gidip hakkınızı arayabilirsiniz, ancak bu yönde kesinleşmiş bir emsal karar henüz yok. Belgelerinizi tamamladıktan sonra yeniden müracaat edebilirsiniz ancak hesaplamanız yeni asgari ücret üzerinden yapılacak.

6- Sayın uzman, babam annemin üzerine 1990 yılında dükkan açıyor. 2005 yılına kadar çalışıyor ve bu tarihten sonra devrediyor. Bağkur başlangıcını ise 2001 yılında yapıyorlar, 1990 yılındaki süreleri borçlanabilir miyiz?

CEVAP: Geçmiş dönemde Bağkur açılışı olmayan sürelerin borçlanılması mümkün değildir. Bu yönde kanun çıkarılması gerekiyor, daha önceleri iki defa bu yönde hak tanınmış ve bağkurlular faydalanmıştı. Bağkur’da tescil mağdurları da seçim öncesi birkez daha bu hakkın verilmesini bekliyorlar.

7- Merhaba, ben 2021 yılında iş kazası geçirdim ve kurum bana aylık bağladı. 1 Yıldır çalışıyorum, önümüzdeki yıl normal emeklilik yaşımı tamamlıyorum, prim günü eksiğim de yok. Emeklilik başvurusu yapsam yeniden aylık bağlanır mı?

CEVAP: Tarafınıza iş kazası geçirdiğinizden ötürü iş göremezlik geliri bağlanmış. Bu ödemenin emekli aylığınızla bir ilgisi bulunmamaktadır. Yaşınız dolduğunda tarafınıza ayrıca emekli aylığınızda bağlanacaktır.

8- Merhaba, ben 4 aylık gebeyim. Yeni işe girdim, doğum raporu parası alabilmek için ne kadar prim ödenmesi gerekiyor? Teşekkürler.

CEVAP: Doğum rapor parası alabilmek için adınıza son 1 yıl içerisinde 90 gün prim ödemesi yapılırsa doğumdan dolayı iş göremezlik ödeneği almaya hak kazanırsınız. Ancak 4 aylık gebeyken işe girmeniz sizin doğum parası ödemesini “şüpheli doğuma” alacaktır. Yani Kurum tarafından fiilen çalışıp çalışmadığınız denetlenecektir.

9- Sayın uzman, 9 yıldır bir işyerinde çalışıyorum. İşveren beni tazminatsız çıkarmak için personelleri üstüme saldı, kavgaya tutuştuk ve tazminatsız işten çıkarılacağıma dair ihtar aldım. Bu durumda ne yapabilirim, resmen komplo kurdular.

CEVAP: Öncelikle söz konusu durumda haklılığınızı savunabilmeniz için bu yönde elinizde delilleriniz ve şahitlerinizin olması gerekir. Şirketinize işe iade davası açabilirsiniz ayrıca Alo170 hattına da şikayette bulunabilirsiniz. İşe iade davasının sonucuna göre tazminat hesaplarınız yapılır. Bir avukattan destek almanızı tavsiye ederim.

10- Ben sanayi çalışanıyım. Çalıştığımız işyerinde geçtiğimiz yıl pandemi nedeniyle primlerimiz ödenmedi ve ücretsiz izin parası aldık. Ancak aynı zamanda çalıştık, primlerimizin ödenmediğini yeni fark ettik. Bu durumda ne yapmamız gerekir.

CEVAP: Konuyla ilgili bölgenizdeki İŞKUR Çalışma Genel Müdürlüğüne dilekçe ile başvuru yapabilir veya Alo 170 hattı üzerinden şikâyet oluşturarak inceleme talep edebilirsiniz. İnceleme sonucuna göre ödenmeyen primleriniz ve almış olduğunuz ücretsiz izin paralarınız işvereninizden tahsil edilir.