Son dönemde ev kiralamak isteyenler, sabıka kaydı, maaş bordrosu, kredi notu raporu, memur kefil ve tahliye taahhütnamesi gibi alışılmadık taleplerle karşılaşıyor. Bu talepler yasal mı? Kiracılar nasıl bir yol izlemeli? Uzmanlar ev sahiplerine kiracılara dikkat çeken uyarılar geldi.
Son dönemde ev kiralamak isteyenler, emlak sitelerinde veya mülk sahipleriyle görüşmelerinde alışılmadık taleplerle karşılaşıyorlar. Ev sahiplerinin şaşkınlık yaratan talepleri arasında sabıka kaydı, maaş bordrosu, kredi notu raporu, memur olma ve kefil şartı bulunuyor. Hatta tahliye taahhütnamesi de sıkça isteniyor. Peki, mülk sahipleri bu tür isteklerde bulunabilir mi? Kiracılar bu durumda nasıl bir yol izlemeli?
Hürriyet'in haberine göre; Kira fiyatlarındaki artış, son iki-üç yıldır milyonlarca vatandaşın ortak sorunu haline geldi. Yeni bir ev arayanlar bütçelerine uygun seçenekler bulmakta zorlanırken, ev sahiplerinin talepleri de giderek artıyor ve çeşitleniyor.
Çoğu ev sahibi, bekârlara veya öğrencilere ev vermek istemediklerini açıkça ifade ediyor. Bu durum, emlakçılar tarafından da sıkça dile getiriliyor. Bazı mülk sahipleri ise kiracı adaylarından sabıka kaydı ve maaş bordrosu talep ediyor. Ayrıca, kiracının memur olmasını isteyen ev sahiplerinin sayısı da oldukça fazla.
Ev sahiplerinin talepleri arasında daha ilginç istekler de bulunuyor. Örneğin, Denizli'de yaşanan bir olayda, bir ev sahibi üç oda bir salon olan 15 bin liralık kiralık dairesi için kiracı adayından kredi notu raporu talep etti.
Geçmişte nadiren karşılaşılan kefil şartı ise artık daha yaygın bir uygulama haline geldi. İlginç olan, ev sahiplerinin genellikle özel sektör çalışanlarını değil, memur kefil talep etmeleri.
Ayrıca, emlakçılar aracılığıyla kiralık ev bakanlar sık sık, “Ev sahibi tahliye taahhütnamesi istiyor, buna imza atmanız gerekiyor” cümlesiyle karşılaşıyorlar.
Gayrimenkul Hukukçusu Ümit Yasin Kısa'ya göre, ev sahipleri sözleşme serbestisi ilkesine dayanarak bazı şartlar getirebilirler, ancak bu şartlar ayrımcılık yasağını ihlal edemez. Kısa, “Bir kişi elbette sözleşme serbestisi uyarınca şartlar getirebilir, ancak bu şartlar ayrımcılık yasağını delemez.
Anayasamızın 10’uncu maddesine göre herkes kanun önünde eşittir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 14’üncü maddesine göre de ayrımcılık yapılamaz.” dedi.
Türkiye, AİHS'ye taraf olduğu için servet nedeniyle ayrımcılık da yasaktır. Kısa, “Bu durumda geniş yorumlamayla ev sahibinin bu ayrımcılığa neden olabileceği söylenebilir ve ceza sonucu ortaya çıkabilir.” ifadelerini kullandı.
Kefaletin Türk Borçlar Kanunu'na göre öngörülmüş bir sözleşme ve yükümlülük tipi olduğunu belirten Kısa, kira sözleşmelerinde kefil bulunmasının yasal bir sakıncası olmadığını söyledi.
Emlak sitelerinde veya mülk sahipleriyle görüşen kiracı adayları sıkça tahliye taahhütnamesi şartıyla karşılaşıyor. Kısa, “Tahliye Taahhütnamesi, Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmektedir. Kiracı, kiraya verene karşı belirli bir tarihte tahliye edeceğini yazılı olarak taahhüt edebilir.
Ancak bu taahhüdün geçerli olabilmesi, kira sözleşmesinin imzalanmasından sonraki bir tarihte yapılmış olmasına bağlıdır. Uygulamada kira sözleşmesi ile birlikte tahliye taahhüdü aynı günde alınmak isteniyor. Bu durum kanuna aykırıdır.” dedi.
Kiracıların, kira sözleşmesiyle birlikte dayatılan boş tahliye taahhütnamesini imzalamamaları gerektiğini vurgulayan Kısa, aksi halde gerçeği ispatlamanın çok zor olacağını belirtti.
Usulüne uygun olarak tahliye taahhüdü imzalanmışsa, taahhütte belirtilen tarihte kiralananın tahliye edilmesi gerektiğini, aksi takdirde icra takibi ile zorla tahliye edilebileceğini söyledi.
Kira sözleşmesinin yazılı şekil şartına tabi olmadığını, sözlü bir kira sözleşmesinin de mümkün olduğunu söyleyen Kısa, “Kira sözleşmesinde yazılmayan hükümler için kanunda öngörülen maddeler vardır.
Ancak kiralananda bulunan demirbaşlar, kiralananın durumu, boya vb. işlerden kimin sorumlu olduğu, aidat ve abonelik vb. hususların kira sözleşmesinde düzenlenmesi uyuşmazlığı azaltacaktır.” dedi.
Kira sözleşmesi imzalamadan önce taşınmazın maliki olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiğini belirten Kısa, “Kişinin, kira sözleşmesini imzalamadan önce profesyonel destek alması, kira sözleşmesini imzaladığı kişi ile ödeme yaptığı kişinin aynı olması önemlidir.
Ayrıca, evin durumu, binanın yılı, tapu kaydının olup olmadığı, kentsel dönüşüme girme ihtimali gibi konularda da gerekli araştırmayı yapmak faydalı olacaktır.” şeklinde konuştu.