Kısa süre içinde belli olacak 2022 asgari ücret emeklilik için prim eksiğini askerlik, doğum, yurtdışı borçlanmasıyla kapatacak olanları da çok yakından ilgilendiriyor. Çünkü askerlik ve doğum borçlanması için SGK’ya ödenecek prim asgari ücret zammı kadar artıyor. Yüzde 30 civarı fark ödememek için 1 Ocak’tan önce harekete geçilmesi büyük önem taşıyor.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, üçüncü toplantısını dün gerçekleştirdi. Zam oranı ve net tutar kısa sürede belirlenecek. Asgari ücretteki yeni tutar birçok hesabı da etkileyecek. Bunlardan biri de Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) ödenen primler. Yeni yıldan itibaren en düşük prim tutarı asgari ücrete yapılan zam oranında artacak. Yeni tarife özellikle prim eksiği bulunan ve bunu toplu ödemeyle kapatmayı planlayanların maliyetini artıracak.

Stajdan sonra veya sigortalı bir işe girdikten sonra doğum yapan anneler, askerlik görevini yapmış olanlar, Bağkur’lu esnaf, gurbetçiler... Milyonlarca vatandaş borçlanma yoluyla primlerini tamamlamanın yani emekliliğin hesabını yapıyor. Borçlanma süreleri sigortalının prim gün sayısını artırırken bazı durumlarda ilk kez sigortalı olunan tarihi dahi öne çekiyor. Bu gibi durumlarda 1 günlük fark 1 yıl erken emekli olmayı dahi sağlıyor.

Borçlanmanın günlük maliyeti her yıl asgari ücrete paralel artıyor. Hesap da brüt asgari ücretin günlük tutarına göre yapılıyor. Askerlik ve doğum borçlanmasında 1 günlük en düşük prim tutarı günlük brüt asgari ücretin yüzde 32’si yani 38.16 lira, yurtdışı borçlanmasında ise günlük asgari ücretin yüzde 45’i yani 53.65 lira olarak uygulanıyor. Bu nedenle yeni asgari ücretin devreye gireceği yılbaşından önce borçlanma yapanlar avantajlı olacak.

Bugün bir günlük borçlanma için en az ödenecek yurtdışı borçlanma bedeli 53.66 lira. Yurtdışı borçlanma Bağkur’a sayılıyor. Bağkur’da da en az 5400 günle emekli olunuyor.

5400 gün üzerinden hesap yaparsak, ödenecek minimum tutar da en az 290 bin lira. Asgari ücrete yüzde 35 zam gelirse bu tutar 390 bin lirayı aşacak. Yurtdışı çalışma süresi ile yurtdışında ev kadını olarak geçen süreler borçlanılabiliyor.

Yeni asgari ücrette 3 bin 750-4 bin lira seviyeleri öne çıkıyor. Bu da yüzde 30-35 civarı zam anlamına geliyor. Bir başka ifadeyle 2022’de borçlanma yapacaklar şu anki duruma göre en az yüzde 30 daha fazla ödeyecek. En çok borçlanmayı askerliğini er ve erbaş olarak yerine getirenlerle, yedek subay okuluna gidenler yapıyor.

Sigortalı çalışmaya başlamadan önce askerlik yapmış olanlar, askerlik borçlanmasıyla sigorta başlangıç tarihini öne çekebiliyor. Bu da prim gün süresini tamamlarken daha erken emekli olmayı sağlıyor.

Bu yıl bitmeden 18 ay askerlik borçlanması yapanlar 20 bin 606 lira prim ödeyerek 540 günlük askerlik sürelerini prim günlerine ekleyebilecek. Aynı kişi yeni yılda borçlanma yaptığında asgari ücret yüzde 30 artarsa 6 bin 181 lira fazla yani 26 bin 787 lira, asgari ücret yüzde 35 oranında arttığında ise 7 bin 212 lira fazla yani 27 bin 818 lira ödemek zorunda kalacak.

Anneler doğum sonrası ücretsiz izin kullanır ve 2 yıl çalışmaya ara verirse bu süreleri borçlanabiliyor. Borçlanma hakkı 3 çocuğa kadar tanınıyor. Anneler bu yolla 6 yıla kadar doğum borçlanması yaparak toplamda 2160 gün prim kazanabiliyor. Bu çok önemli bir hak ve kolaylık. Doğum borçlanması normalde sigortalı işe girdikten sonra yapılan doğumları kapsıyor. Ancak adına staj sigortası yatmış kadınlar da doğum borçlanması yapabiliyor.

Staj sigortası sayesinde bu şekilde borçlanma yapan kadınlar, sigorta başlangıç tarihleri, borçlanma süresi kadar geriye çekildiği için daha erken emekli olabiliyor. Bu yılın sonuna kadar en düşük prim (asgari ücrete göre belirlenen prim) üzerinden borçlanma yapan kadın çalışanlar, bir çocuk için 720 gün borçlanma yaptığında 27 bin 475 lira ödeyecek. Yeni yılda ise doğum borçlanması maliyeti asgari ücret yüzde 30 arttığında 35 bin 717 liraya, yüzde 35 oranında arttığında ise 37 bin 91 liraya çıkacak.

Geçtiğimiz aylarda 7326 sayılı yapılandırma kanunu kapsamında Bağkur prim borçlarının ödenmesi için büyük kolaylıklar sağlanmıştı. Yasa kapsamında Bağkur borçlarını 1 Kasım 2021’e kadar ödeyemeyen veya yapılandırmayanların 30 Nisan 2021’den önceki prim borcu bulunan hizmetleri dondurulmuş ve silinmişti.

Faaliyetlerine devam edenlerin ise sigortalılıkları 1 Kasım 2021 itibarıyla yeniden başlatıldı. Şimdi eline para geçenler ve yapılandırmadan yararlanamayanlar dondurulan süreleri bu yılki Bağkur primi üzerinden (aylık 1.055 lira) kapatabilir. 1 Ocak’tan sonra borçlanmanın maliyeti daha da artacak.

Sigortalı kadınların doğumdan sonraki çalışmadıkları 2 yıllık süreleri.

Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler.

4C’li olarak görev yapan personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri.

Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurtiçinde veya yurtdışında geçirilen normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri.

Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların staj süreleri.Sigortalıyken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri.

Grev ve lokavtta geçen süreler.

Hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri.

Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ayın başına kadar açıkta geçirdikleri süreler.

4857 sayılı kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri.Yurtdışında geçen sigortalılık süreleri ve yurtdışında ev kadını olarak geçen süreler borçlanmayla kazanılıyor.