İş Kanunu'ndaki bazı detaylar kişilere hem emeklilik kapısını aralarken hem de ek gelir sağlıyor. Halihazırda çalıştığı halde sigorta girişi olmayan ya da geç bildirilenler için dava hakkı da var. Emeklilikte Yaşa Takılanlar Yasası'ndan yararlanmak için binlerce kişinin bunu yapması şart. İş mahkemelerine başvuranlar kanundaki bazı detaylardan yararlanabiliyor. Girişi 8 Eylül 1999'dan öncesi olmasına karşılık primi yatırılmamış kişiler dava açarken bir yandan emeklilik kapısını açacak yeni yollar da aranıyor.
Emeklilik kapısını aralamak herkesin hayali. Özellikle bu yıl çıkan EYT yasasıyla birlikte binlerce kişi erken emeklilikten yararlanmak için kolları sıvadı.
Çalıştığı halde girişi olmayan ya da sigortaya girişi geç bildirilenler yasadan sonra iş mahkemelerine koştu.
Dava açma hakkında sahip olan kişiler iş mahkemelerinin kapısına dayandı. Çalıştığı halde işe başlangıcı bildirilmeyen ya da geç bildirilenler de bunlara dahildir.
Şu şekilde ki, 1996'da işe başladığı halde girişi 1998'de işe başlangıcı yapılan pek çok kişi bunun düzeltilmesini isteyebilir. Olumsuz sonuçlandığı takdirde hizmet davası açması mümkündür. Bu bilgilerin evrakla ispatlanması halinde zaman aşımı işletilmiyor. Bu kişiler ayrıca kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ücreti, kullanılmayan izin ücreti gibi işçilik alacakları için iş mahkemesine dava açabiliyor.
Ancak Ekim 2018'den bu yana işçilik alacakları için kişilerin önce arabulucuya başvurması gerekiyor. Sosyal güvenlik sisteminde bir günün bile önemi var.
EYT kapsamına girecek, emekliliği öne çekecek bazı soruların cevabını aşağıda verdik.
Örneği hizmet tespit davası açmadan sadece işçilik alacak davası da açılabiliyor. Yargıtay, hizmet tespit davası açmaya zorlanmadan davanın alacak yönünden çözümlenmesi yoluna gidilmesi yönünde karar vermişti. Ancak halihazırda süren hizmet tespit davsı varsa bunun sonuçlanması gerekiyor.
Emekli olmadan önce çalışma sürelerini birleştirerek prim günü sayılarını artırabilirler.
Çalışmaların birleştirilmesi hizmet puanını artırır, kademe, dereceyi, prim kesintilerini etkilemez.
Yasal varisler de başvuru işlemini gerçekleştirebilir. Vefat durumunda hak sahipleri de birleştirme talep edebilir.
1996'da işe başlayan ancak sigorta girişi 1998'de yapılan bir kişinin EYT'den yararlanma imkanı var. Bu yollarldan birincisi Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurarak sigorta başlangıç tarihinin düzeltilmesi yönünde talepte bulunabilirsiniz.
Bu yol olumsuz sonuçlanırsa hizmet davası açılabilir. Bunun için çalıştığınız iş yerinde en az iki şahit göstermeniz gerekmektedir.
Diğer yandan sigortasız çalıştığı dönemi belgeleyenler için de zaman aşımı süresi uygulanmıyor. Ancak bunun olabilmesi için Aylık sigorta primleri bildirgesi 4 aylık sigorta primleri bordrosu, sigortalı hesap fişi gibi belgeleri sunan çalışanlar için zaman aşımı söz konusu olmuyor. Girişi olup da sigortası yatırılmayanlara ilişkin giriş bildirgesinin verilmiş olması zaman aşımını kaldırıyor.
Hizmet birleşimi de erken emeklilik yollarından birisidir. Farklı iş yerlerinde çalışanların hizmet birleşimi yaparak erken emeklilik yolu için şu yolu izlemesi gerekmetedir:
Hizmet birleştirme istisnai bir durumda emeklilik öne çekilebilir. Bağ-Kur'lu olan kadınlar emekli olmak için 7200, erkekler de 9000 gün prim ödemek durumunda olup SSK'da ise kadınlar için bu süre 5000 erkekler için de 5975 gündür. 2008'de yapılan düzenlemeyle yedi yıl kuralı sona erdi. Kişiler primlerini Bağ-Kur'dan SGK'ya aktarabilecek koşulları sağlaması halinde gün farkından yararlanarak erken emekli olabilir. Birleştirilme talebi e-devlet'ten yapılabilir.