2024 yılında emekli olmakla, 2025 yılına ertelemek arasında oluşacak maaş farkı çok konuşuldu, tartışıldı. Kamunun maaş farkının önüne geçecek bir düzenleme yapmayacağı belli olurken, oluşacak fark da netleşti.

Asgari ücrete yapılan yüzde 30’luk zam sonrası askerlik ve prim borçlanma tutarları da bu ölçüde artış gösterecek. Yeni yılda borçlanacak emekli adayları daha fazla ödeme yapmış olacak. Peki askerlik ve doğum borçlanma tutarları şu anda ne kadar, yeni yılda ne kadar artacak? Emekliler için yeni yılda öngörülen zam oranı ne?

Konuyla ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye değerlendiren Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz şu ifadeleri kullandı: “Asgari ücret yeni yılda %30’luk artışla net 22.104,67 TL, brüt 26.005,50 TL’ye ulaştı. Aslında asgari ücret yönetmelik dahilinde günlük belirlenir. Dolayısıyla borçlanma tutarları günlük asgari brüt ücret olan 866,85 TL TL'nin yüzde 32’si oranında belirlenir. Günlük borçlanma tutarı 277,39 TL iken, primini yüksek ödemek isteyenler için bu 7,5 kata kadar artırılabilir. Böylece en yüksek tutar 2.080,44 TL olur.

Halk arasında askerlik ve doğum borçlanması en çok bilinen ve başvurulan kıstaslardır. Fakat mevzuatımızda toplamda 14 adet daha borçlanma hakkı olduğunu belirtmek isterim. Bazı borçlanma türleri sürece göre sigorta başlangıcını da geriye çekmektedir.

2024 yılı ile 2025 yılını karşılaştırdığımız takdirde günlük en düşük borçlanma tutarları 213,36 TL’den 277,39 TL’ye yükselecek. Tavanda ise bunun 7,5 katı üzerinden değerlendirilmektedir. Yani 2025 yılında günlük en düşük tutar üzerinden borçlanma yapacak bir kişi 64,03 TL daha fazla ödeyecekken, en yüksek günlük borçlanma tutarından ödeme yapacak bir kişi 480,23 TL daha fazla ödeme yapacak.

İlgili kanunlar doğrultusunda kadınlarda üç çocuğa kadar her çocuk için 720 gün toplamda 2160 gün olmak üzere borçlanma hakkı vardır. Temel şart olarak çocukların ilk sigorta başlangıcı sonrasında dünyaya gelmesi ve yaşıyor olması gereklidir.Burada tek istisnai durum bir kadın meslek lisesi veya meslek yüksek okulu üzerinden mezun olup sonrası doğum yaptıysa da doğum borçlanması yapma imkanı mevcuttur. Ayrıca çocuğun doğum tarihi sonrası 2 yıl da çalışmama şartı olduğunu, eğer çalıştıysa çalıştığı süreyi 720 günden düşüp kalan varsa borçlanma yapabildiğini söyleyebiliriz. Burada kişinin her çocuk için 720 günden ihtiyacı olduğu kadar süreyi ödeyebildiğini hatırlatmak isterim.

Örnek verecek olursak 01.01.1996 yılında işe başlayan annemizin doğumdan önce işten ayrılıp 01.01.2000’de ilk çocuğu, 01.01.2003’de ikinci çocuğu, 01.01.2007’de üçüncü çocuğu dünyaya getirdiğini varsayalım.Her çocuk için 720 günden 2160 günü eğer bu yıl bitmeden borçlanırsa günlüğü 213,36 TL’den toplamda 3 çocuk için 460.857,60 TL borçlanma imkanı mevcuttur. Ama bunu yılbaşı sonrasına bırakırsa günlüğü 277,39 TL’den 599.162,40 TL ödemesi gerekir. İki yıl arasındaki farkla birlikte kişinin 138.304,80 TL ekonomik kaybı olacaktır. Hatta 7,5 kat kuralına göre bu rakamın daha da yukarı çıkabileceğini hesaplayabiliriz.

Erkeklerde ise silah altında kalınan süre kadar borçlanma imkanı mevcuttur. Hatta erkeklerde ilk önce askere gidip sonrasında sigortalı oldu ise borçlanma yaptığı gün kadar işe giriş tarihi geriye çekilebilmektedir.Örnek verecek olursak 01.01.1997 yılında 540 gün üzerinden askerlik görevini ifa eden ve 01.01.2000 yılında sigortalı olan bir vatandaşımızı hesaplayalım. Burada eğer emekli olmaya prim gün şartı yetmiyorsa 540 günü borçlanabilir. Eğer prim günü yetiyorsa sadece yaklaşık 4 aylık 120 gün borçlanırsa sigorta başlangıç günü geriye geleceğinden dolayı EYT üzerinden emekli olabileceğini söyleyebiliriz.

Kişilerin 31.12.2024 tarihine kadar başvuru yapılması lazım. E-Devlet üzerinden, Sosyal Güvenlik Kurumu’na bizzat giderek veya iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderebileceğini belirtmek isterim.

Merkez Bankası tarafından yapılan Piyasa Katılımcıları Anketi doğrultusunda aralık ayı enflasyon rakamının %1,72 çıkacağı tahmin edilmektedir. Merkez Bankası anketi üzerinden yaptığım hesaplamalarım doğrultusunda SSK, Bağkur emeklisi %16,54 üzerinden memur ve memur emeklisi %12,26 üzerinden maaş farkı alacaktır. En düşük emekli maaşının ise 14.750 TL ile 15.000 TL arasına yükseltileceğini tahmin ediyorum.”

Öte yandan Hürriyet'ten Noyan Doğan'ın yazısına göre; 2024 yılında emekli olacakların maaş hesabı, 2023 yılındaki yüzde 4.5’lik gelişme hızı ve yine 2023 yılındaki yüzde 64.77’lik TÜFE’ye göre yapılacak. Buna göre de güncelleme katsayısı 1.6612 olarak uygulanacak. 2024 yılının Ocak ayında emeklilere yüzde 49.25, Temmuz ayında da yüzde 24.73 oranında zam yapılmış ve 2024’ün tamamında emekliler kümülatif olarak yüzde 86.16 zam almıştı. 2024’ün sonuna kadar emekli olacakların maaş hesabına bu yüzde 86.16’lık zam da eklenecek. Tüm bunlar üst üste eklendiğinde, bu yılsonuna kadar emekli olacakların emekli maaşı yüksek olacak.

Bir de 2025’te emekli olacakların durumuna bakalım. Daha doğrusu 2024 sonuna kadar emekli olmayıp da 2025 yılına bırakanların maaş hesabı nasıl olacak? 2025 yılında emekli olacaklar, 2024 yılındaki yüzde 86.16’lık emekli maaş zamlarından yararlanamayacak. İkincisi, tahminlere göre gelişme hızı 2024 yılında yüzde 4 olacak. Enflasyon tahminleri ise yüzde 42 ila 45 arasında değişiyor. Özün sözü, 2024 yılı sonuna kadar, kamu işçileri için de 14 Ocak 2025 tarihine kadar emekli olmak avantajlı. Tabi bu bahsettiğim işçi statüsünde çalışanlar için geçerli, bu hesaplamalar memurları kapsamıyor.