Cumhurbaşkanı adayları 2023! Kimler cumhurbaşkanı adayı oldu? Cumhurbaşkanı adayı nasıl olunur, adaylık şartları nelerdir, 10 bin imza gerekli mi?

Cumhurbaşkanı adayları arasındaki seçim yarışı başladı. Türkiye'nin önümüzdeki dönemdeki siyasi ve ekonomik yönelimini belirleyebilecek önemli bir süreç olacak. Seçim süreci boyunca adaylar, halka yönelik vaatlerini ve politikalarını açıklayacak, seçmenlerin desteğini kazanmaya çalışacak. Millet ittifakının cumhurbaşkanlığı adayı belli oldu ve bu isim parti lideri Kemal Kılıçdaroğlu oldu. İktidar partisi AK Parti'nin cumhurbaşkanlığı adayı Recep Tayyip Erdoğan olacak, anacak adaylık açıklaması henüz gelmedi. İşte 2023 Cumhurbaşkanı adayları…

Recep Tayyip ErdoğanAK Parti lideri Recep Tayyip Erdoğan, Cumhur İttifakı’nın ortak adayı olarak ikinci, toplamda ise üçüncü defa cumhurbaşkanlığı için yarışacak. Erdoğan’ı destekleyeceğini açıklayan partiler arasında AKP, MHP, BBP ve HÜDA-PAR yer alıyor.

Millet İttifakı’nın ortak adayı olan CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, ilk defa cumhurbaşkanlığı için yarışacak. Kılıçdaroğlu’nu CHP, İYİ Parti, DEVA Partisi, Saadet Partisi, Gelecek Partisi, Demokrat Parti, Halkın Kurtuluş Partisi, Türkiye Değişim Partisi ve Türkiye Komünist Partisi destekleyecek.

HDP’nin öncülüğündeki Emek ve Özgürlük İttifakı’nda yer alan partiler ise kararlarını henüz açıklamadı. HDP heyetinin birkaç gün içinde kararını açıklaması bekleniyor.

CHP’nin 2018’deki cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce, CHP’den ayrılarak Memleket Partisi’ni kurdu. İnce, parti üyelerinin yaptığı oylamada 105 bin 326 oy alarak Memleket Partisi’nin adayı olmaya hak kazandı.

İnce adaylık için YSK’ye başvurdu. 2018’deki seçimde yüzde 30,64 oy alan İnce, YSK önündeki açıklamasında “Bugün oylarımız yüzde 19-20’lerde” dedi. Memleket Partisi dışında İnce’nin adaylığını destekleyen bir parti olmadı. İnce’nin aday olabilmek için 100 bin imza toplaması gerekecek.

Daha öncede cumhurbaşkanı adayı olan Vatan Partisi lideri Doğu Perinçek de cumhurbaşkanı adayı oldu. 2018’deki seçime 100 bin imza toplayarak katılma hakkı kazanan Perinçek, seçimde 100 bin oya ulaşamayarak 98 bin 995 oyda kaldı, yüzde 0,2 oy aldı. Vatan Partisi dışında Perinçek’i destekleyeceğini açıklayan bir parti olmadı. Perinçek’in aday olabilmek için de 100 bin imza toplaması gerekecek.

Yeniden Refah Partisi’nin lideri Fatih Erbakan, AK Parti temsilcileriyle yaptıkları müzakerelerin ardından Cumhur İttifakı’na girmeyeceklerini ve partisinin cumhurbaşkanı adayı olacağını açıkladı. Erbakan’ın aday olabilmek için 100 bin imza toplaması gerekecek.

Ata İttifakı’nın adayı, eski MHP’li siyasetçi Sinan Oğan da aday oldu. Oğan 2011-15 yılları arasında Iğdır milletvekilliği yapmıştı. 2015’te MHP genel başkanlığına aday olan Oğan partisinden ihraç edilmiş, dava açarak aynı yıl partiye geri dönmüştü. Oğan’ı destekleyeceğini açıklayan partiler arasında Zafer Partisi, Ülkem Partisi ve Türkiye İttifakı Partisi yer alıyor. Oğan’ın aday olabilmek için 100 bin imza toplaması gerekecek.

8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın oğlu ve Tek Parti’nin lideri Ahmet Özal, Türkiye İttifakı’nın adayı oldu. Özal’ı destekleyecek Türkiye İttifakı’nda Anadolu Birliği Partisi, Bağımsız Cumhuriyet Partisi, Osmanlı Partisi, Teknoloji Kalkınma Partisi (Tek Parti), Vatanseverler Partisi, Yeniden Anavatan Partisi ve Yeni Yol Partisi yer alıyor. Özal’ın aday olabilmek için de 100 bin imzaya ihtiyacı var.

Adalet Birlik Partisi Genel Başkanı İrfan Uzun dün YSK’ye giderek adaylık başvurusunda bulundu. Uzun’un aday olabilmek için 100 bin imza toplaması gerekecek.

Kırıkkale Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halil Murat Ünver de cumhurbaşkanı adaylığı için dün YSK’ye başvurdu. Ünver’in de aday olabilmek için 100 bin imzaya ihtiyacı var.

Cumhurbaşkanı olmak için gerekli şartlar, Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Bu şartlar şunlardır:

40 yaşını doldurmuş olmak,

Yükseköğrenim mezunu olmak,

Milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşı olmak.

Bir kişi en az yirmi milletvekili ile oluşan siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı tek başına ya da birlikte hesaplandığında yüzde beşi geçen siyasi partiler veya yüz bin seçmen tarafından Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilir.

Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır ve bir kişi en fazla iki kez seçilebilir.

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde meclisin seçimleri yenilemesine karar vermesi halinde cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.

Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.

YSK, 14 Mayıs'ta yapılacak cumhurbaşkanı adaylığı için seçmenler tarafından aday gösterilmek istenen 18 adayın listesini yayımladı. Buna göre Murat Hakan Uzan ve Cem Cengiz Uzan'ın başvuruları, vekaleten başvuruda bulundukları, Hürrem Ayaz'ın ise posta yoluyla başvuru yaptığı gerekçesiyle reddedildi. 9 kişinin adaylık başvurusunda ise eksik belge tespit edildi. Başvurusunda eksik belge tespit edilen isimler; İrfan Uzun, Davut Turan, Fatih Erbakan, Tevfik Ahmet Özal, Duran Güveninir, Erkan Trükten, Handan Yalçıntaş, Levent Akyollu ve Selami Karagöz olarak ilan edildi. Söz konusu isimlere belgelerini tamamlamaları için bugün saat 17.00’ye kadar ek süre verildi. Doğu Perinçek, Muharrem İnce, Sinan Oğan, Halil Murat Ünver, Hilmi Özden, Yakup Türkal'in ise adaylık başvuruları eksiksiz bir şekilde kabul edildi.

Cumhurbaşkanı adaylığı için başvuranlar YSK’nın belirlediği adaylık ücreti olan 555 bin 980 TL’yi de bugün YSK hesabına yatırdı. 100 imza toplayan adaya talebi halinde başvuru için yatırdığı para iade edilecek. 100 bin imza toplayamayan adayın yatırdığı para ise Hazine’ye gelir olarak aktarılacak.

Cumhurbaşkanı adaylığı için son başvuru 23 Mart Perşembe, saat 17.00’de yapılacak. Cumhurbaşkanı geçici aday listesi Resmi Gazete’de 28 Mart’ta yayımlanacak ve saat 08.00 itibarıyla itiraz süreci başlayacak. Erdoğan’ın adaylığına itiraz edecekler de bu tarihten sonra dilekçe verebilecek.

YSK 48 saat içinde itirazları karara bağlayacak ve cumhurbaşkanı kesin aday listesi 31 Mart’ta Resmi Gazete’de yayımlanacak.