Kars Ani Ören Yeri’nde 8 noktada yürütülen kazı ve koruma çalışmalarında Divin Kapısı Kaya Mescit olarak adlandırılan bölgede Anadolu'da Türkler tarafından inşa edilen ilk kaya mescidi olduğunu düşünülen, kaya mescidi gün yüzüne çıkarıldı.
UNESCO Dünya Miras Listesi'ndeki Ani Ören Yeri'nde kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan Anadolu'daki ilk kaya mescidi, açılışı yapılarak Kars turizmine kazandırıldı.
Kaya mescidinin açılışı için Ani Ören Yeri’nde tören düzenlendi. Tören Kuran-ı Kerim Tilaveti okunmasıyla başladı. Daha sonra mescidin açılışı; Vali Ziya Polat, Belediye Başkanı Prof. Dr. Ötüken Senger, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Selçuk Ural, Ani Kazı Kurulu Başkanı Doç. Dr. Muhammed Arslan, İl Emniyet Müdürü Mehmet Ömür Saka, İl Jandarma Komutanı Albay Fatih Cemal Kiper, İl Kültür Müdürü Hayrettin Çetin ve davetliler tarafından yapıldı.
“Bin yıl sonra insanla yeniden buluşturduk”
Kaya mescidinin açılışında konuşan Ani Ören Yeri Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammed Arslan, “Bu mağaralar ilk önce barınma amaçlı inşa edildi. Yani konut olarak yapıldılar. Ancak zamanla ihtiyaca göre bazen mezar oldular, bazen bir şapel ve bazen de bir mescide dönüştürüldüler.
İşte burası da kazısını yaparak gün yüzüne çıkardığımız doğayla, insanla bin yıl sonra yeniden buluşturduğumuz bu alanda yine Ani’nin ilk çağlarına tanıklık eden önemli mekanlardan birisi oldu.
Konut olarak inşa edildiğini düşündüğümüz burada 8 mekan mevcut, ancak bunların birisi, arkamda bulunan mekan ise muhtemelen Bağratlılar döneminde şapele dönüştürülmüş ve 1064 yılında Selçuklu fethi ile birlikte de kıble duvarına eklenen bir mihrap ile mescide dönüştürülmüş. Dolayısıyla Anadolu’da Türklerin inşa ettiği ilk mescitle karşı karşıyayız” dedi.
“Anadolu’daki ilk mescidini turizme kazandırdık”
Daha sonra söz alan Kars Valisi Ziya Polat, “Ani’nin içerisindeki bu mescidi görünce önceliği buraya verdik. İlklerin şehrine bir ilk daha yakışır diye düşündük. Türklerin Anadolu’daki ilk mescidini turizme kazandırma, Türk tarihine kazandırmak için arkadaşlarımız 1,5 aydır. Burada çalışıyorlar.
Buna biz şahidiz. Mermerlerin ortaya çıkmasında, mermerlerin yapılması, mağaraların temizlenmesi, bakımı, bu alanın ortaya çıkması büyük bir emeğin sonucudur. Emek eden herkese teşekkür ediyorum” diye konuştu.
Gün yüzüne çıkarılan kaya mescidi, davetliler tarafından gezildi. Ani Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammed Arslan, davetlilere kaya mescidi ve beraberindeki mağaralar hakkında bilgi verdi.Kaya Mescidinin gün yüzüne çıkarılmasıyla birlikte Ani Ören Yeri’nde ziyaretçiler yeni bir rotaya da kavuş oldu. Ani Ören Yeri’ndeki kazı çalışmaları sürüyor.