Milyonlarca çalışanın gözü asgari ücret görüşmelerinde... Peki asgari ücrette beklentiler neler? Psikolojik sınır ne? Ekonomist Muhammet Bayram merak edilenleri cevapladı.

Bayram açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Emeklilere 5’er bin TL ek ödeme yapıldı. Bu ödeme asıl zamdan önce emeklilerin rahat nefes almasına yönelikti. Çalışmayan emeklilere yönelik yapıldı. Ancak çalışmayan emekliler dikkate alındığında Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olan emekli çiftçiler ikramiye alamadılar. Ziraat odalarına üyeliklerini sildirenler oldu.

ÇKS kaydı olmayanlar tarla parası, mazot desteği ve diğer desteklerden faydalanamıyor. Devletimiz Kabine toplantısında bunu gündeme alabileceğini düşünüyorum. Çiftçilere 5 bin TL ikramiye düzenlemesi yapılırsa bu çok güzel olur.

TÜRK-İŞ Başkanı Ergün Atalay bizim de her zaman söylediğimiz gibi asgari ücret görüşmeleri başladığında daha rakam telaffuz edilmeden tüccarların zam yaptığını ifade etti. Biz de burada ciddi bir şekilde sürecin yönetilmesi hem tarafların hem devletin burada en doğru kararı alabilmesi için itidalli rakamlar vermeye çalışıyoruz.

Asgari ücretli olanlar da, asgari ücretin üzerinde maaş alanlarda zam bekliyorlar. Asgari ücretli şu anda enflasyon farkı kadar zam alacaktır. Çünkü bugüne kadar enflasyon oranları kadar asgari ücrete zam yapıldı. 2023 yıl başı itibarıyla rekor bir asgari ücret belirlenmişti.

Bu dönemde TÜRK-İŞ’in rakam telaffuz etmesi doğal ancak şu anda erken olduğundan dolayı Ergün Atalay henüz bir rakam konuşmadı. Masada yeni değişiklikler var. TÜRK-İŞ heyetinden 4 kişi, iki kadın, iki erkek asgari ücretli masada olacak.

TÜRK-İŞ’in pazarlık için mutlaka rakamı masada olacaktır. Aralık ayı içerisinde Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplanıyor. Aralık sonu belirleniyor ve 1 Şubat’ta maaşlar ödenmeye başlanıyor. TÜRK-İŞ şu anda rakam telaffuz etmek için bunu erken bulmuş olabilir. Bir rakam telaffuz edeceklerini mutlak suretle düşünüyorum. Kırmızı çizgi açlık sınırı olacaktır. Açlık sınırı ekim ayında 13 bin 600 TL civarında. Kasım ve aralık aylarının da belli olmasıyla birlikte rakam telaffuz edeceğini düşünüyorum.

Bu çok kıymetli ve değerli. Ergün Atalay daha önceden sendikalarda zaten asgari ücretli yok demişti. Ergün Atalay, “Anadolu’nun en ücra köşesindeki çalışan ile büyükşehirlerdekiler aynı maaşı alıyor. Benim burada olmama gerek yok diğer sendikaların burada olması daha yerinde olacak” demişti.

TÜRK-İŞ’in Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda 2 kadın, 2 erkek, 4 asgari ücretli çalışan olacak. Onlar kendi geçimlerini, alım güçlerini ve bütün sorunlarını anlatacaklardır. Masadaki diğer taraflar için kıymetli olacaktır. TÜRK-İŞ farklı bir yöntem deniyor. İnşallah hak ettikleri tutarı alabileceklerdir diye düşünüyorum.

Asgari ücrete zam beklentim en fazla yüzde 40 seviyesinde. Yüzde 37-38 civarında bir enflasyon bekliyoruz. Yüzde 40 zam olursa burada 15 bin 962 TL olacaktır. Burada devletimiz sigorta primlerinden daha fazla indirim yapabilirse, asgari ücret destek tutarı artırılırsa, tutar daha da artabilir ve 16 bin TL bandına çıkabilir. 16 bin TL psikolojik sınırdır. TÜRK-İŞ açlık sınırı araştırmasına yakın düzeyde bir asgari ücret olacaktır.”

Öte yandan Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “İTO Başkanı Avdagiç’in bir talebi oldu. Bu iş hayatının gerçeklerine uygun bir talep.

İşletmeler son 2 senede enflasyonu öngöremedikleri için yapmış oldukları bütçeleri defalarca revize etmek durumunda kalıyorlar. Planlama ve bütçelemede sıkıntılar yaşıyorlar.

Maliyetlerin en önemli kalemlerinden biri olan işçilikle ilgili sıkıntılar yaşanıyor. Asgari ücret sadece asgari ücretlileri ilgilendirmiyor diğer ücretlileri de ilgilendiriyor.

Asgari ücret kadar olmasa da buna yakın olarak diğer ücretlere de bir artış söz konusu. İTO Başkanı burada en önemli maliyet kalemlerinden biri olan işçilikleri belirlemede beklenen enflasyona göre hareket edilmesini, öngörülebilirlik senaryolarını uygulayabilmeyi talep etmekte.

Ancak sadece 2023 yılındaki beklenen ve gerçekleşen enflasyona bakarsak sene başında hükümetin açıkladığı enflasyon hedefi yüzde 30’du.

Daha sonra Merkez Bankası Başkanı bunu yüzde 57’ye revize etti, daha sonrasında da yüzde 65’e revize edildi.

Enflasyon belki de yılı yüzde 70 civarında kapatacak. Beklenen enflasyon ile gerçekleşen enflasyon arasında yüzde 100’ün üzerinde sapmalar söz konusu olabilir.