Milyonlarca çalışanın merakla beklediği yeni asgari ücrete ilişkin görüşmelerin ikinci turu bugün yapılacak. Türk-İş'in ev sahipliğinde gerçekleştirilecek toplantıda işçi ve işveren tarafı taleplerini iletecek.

Yaklaşık 8 milyon çalışanın merakla beklediği yeni asgari ücrete ilişkin görüşmeler 1 Aralık'ta başladı. İlk toplantıda Bakan Bilgin’in 26 ilde 2 bin 500 çalışan ve 604 işverenle yaptıkları anket sonuçlarını açıklaması üzerine, işçi kesiminin ağırlıklı 3 bin 750-4 bin lira, işveren kesiminin ise 3 bin 500-3 bin 750 lira arasında asgari ücret talep ettiği öğrenilmişti.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, ikinci toplantısını bugün Türk-İş'in ev sahipliğinde yapacak. Toplantıda işçi ve işveren tarafının beklentileri masaya yatırılacak, ekonomideki gelişmeler ele alınacak. Toplantıda, Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıklarının temsilcileri de ekonomik veri ve raporları paylaşacak.

3. toplantı ise TİSK'in ev sahipliğinde 9 Aralık'ta gerçekleştirilecek. Toplantıların ardından işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden 5'er üyenin olduğu Komisyon, yeni yılda geçerli olacak asgari ücreti oy çokluğuyla belirleyecek.

Toplantılarda işçi kesimini Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş), işveren kesimini ise Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) temsil ediyor. Üçüncü toplantı ise 9 Aralık’ta işveren tarafının ev sahipliğinde yapılacak. Asgari ücretin tespitinin 4 oturumla tamamlanacağını belirten Bakan Bilgin, bu yılki görüşmelerin Türk-İş’in de talebi üzerine daha önceki yıllarda olduğu gibi ayın sonuna kadar sürmeden kısa sürede tamamlanmasının planlandığını açıklamıştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan asgari ücret ile ilgili yaptığı açıklamada yüksek bir zam yapılacağı mesajı verdi. Erdoğan, "Biz milletimizi ezdirmeyeceğiz. Şimdi de asgari ücret çalışmasını Bakan'ımız başlattı, kısa zamanda inşallah onu da açıklayacağız. Asgari ücret noktasında da bugüne kadar olmuşun çok çok fevkinde inşallah bir neticeyi açıklamış olacağız" dedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin toplantıda yaptığı açıklamada, "Asgari ücret son zamanlarda kamuoyunda sıkça tartışılan bir konu haline geldi. Asgari ücret gerçekten önemli. Türkiye'de asgari ücret alan yaklaşık 6 milyon civarında işçi var emekçi var. Emeği koruyacak bir asgari ücret belirleyeceğiz." dedi.

TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, ekim ayında Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu’nun (TİSK) düzenlediği Ortak Paylaşım Forumu toplantısındaki konuşmasında asgari ücretin 45 yıldır belirlendiğine dikkat çekerek, “Bu yıl 45 yıla bedel bir yıl olacak” sözleriyle çıtayı yukarı çıkardı. Ergün Atalay, geçen hafta yaptığı açıklamada da 2022 yılı yeniden değerleme oranının yüzde 36.2 oranında belirlendiğini vurgulayarak, bunun altında bir oranı konuşmayacaklarını, görüş bile vermeyeceklerini söyledi.

Asgari ücretin yüzde 36.2 oranında artırılması halinde brüt 4 bin 744, net 3 bin 747 TL olacak. Asgari ücretin işverene maliyeti ise 5 bin 574 TL’ye ulaşacak.

DİSK ise asgari ücretin net 5200 liraya çıkartılmasını talep etti. DİSK’in talebi, asgari ücrette yüzde 84 artış anlamına geliyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yaptırdığı ankette ise işçilerin yüzde 37.3’ü net asgari ücretin 3751 – 4000 TL olmasını istedi. İşverenlerin ise yüzde 33.9’u net asgari ücretin 3501 – 3750 TL düzeyinde olması gerektiğini kaydetti. İşçi ve işverenin beklentisi 3500 – 4000 TL arasında yoğunlaşıyor. Net asgari ücretin 4000 liraya çıkartılması için yüzde 42 oranında artış yapılması gerekecek.

TİSK Genel Başkanı Özgür Burak Akkol asgari ücretle işçi çalıştıran işletmelere sağlanan 75 liralık desteğin artırılması gerektiğini söyledi. Akkol, ilk kez 2016 yılında başlayan desteğin asgari ücretin yüzde 6'sı düzeyinde olduğunu, şu anda bu oranın 200 liraya karşılık geldiğini belirtirken, çalışanlara vergi desteği verilmesini, daha fazla net ücret almalarının sağlanması gerektiğini ifade etti.

TİSK Genel Sekreteri Akansel Koç ise ücretler üzerindeki vergi ve prim yükünün çoğu ülkeden ve OECD ortalamasından oldukça yüksek olduğuna dikkat çekerek, tüm ücretler üzerindeki vergi ve prim yükünün kademeli olarak azaltılmasını talep ettiklerini söyledi.

İşverenlerin 2022 yılından ihtiyatlı bir iyimser beklenti içerisinde olduğu görüldü. Katılımcıların yüzde 34'ü "Yeni dönem asgari ücret ne kadar olmalı" sorusuna 3501 ile 3750 lira arasında cevabını vererek en yüksek oranı oluşturdu. Bu rakamı yüzde 19.3 ile 3251 lira ile 3500 lira arasında olmalı diyenler, yüzde 13.7 oranı ile de 3751 lira ile 4000 lira arasında olmalı diyenler izledi. "Asgari ücretin artırılması işten çıkarmalara yol açar mı" sorusuna katılımcıların yüzde 74.3'ü evet yanıtını verirken yüzde 25.7'si ise hayır yanıtını verdi.

Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberine göre, asgari ücret artışlarında, bir önceki yılın, yani görüşmenin yapıldığı yılın enflasyon oranı da belirleyici oluyor. 2001 – 2021 arasındaki döneme baktığımızda en yüksek artışın yüzde 83,65 ile 2002 yılında yapıldığını görüyoruz. Bu artışı yüzde 41.67 ile 2004, yüzde 33.1 ile 2001 ve 2016 yılındaki artışlar izledi. Ardından 2019 yılındaki yüzde 26.1’lik ve 2021 yılındaki yüzde 21.6’lık artışlar geldi.

2004’e kadar olan dönemde enflasyon yüksek seyrettiği için bazı yıllardaki artışlar önceki yılın enflasyon oranının altında kaldı. Örneğin 2001 yılındaki asgari ücret artışı 2000’deki enflasyon oranının 5.9 puan, 2003 yılındaki asgari ücret artışı da bir önceki yılın enflasyon oranının 20.2 puan altında kaldı. Bu kayıpları telafi etmek için 2002 ve 2004 yıllarında yüksek artış yapıldı.

Sonraki dönemde ise sadece 2007, 2009 ve 2017 yıllarındaki asgari ücret artışları, bir önceki yılın enflasyonunun altında kaldı.

2016 yılındaki asgari ücret artışı önceki yıl enflasyonunu 24.3 puan aştı. 2021 yılında uygulanan asgari ücret ise geçen yılın enflasyon oranının 7 puan üzerinde artırıldı.

Asgari ücreti, yasa gereği işçi, işveren ve hükümetten 5'er temsilci olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirliyor. Komisyon, yeni asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında dört kez toplanıyor. Bakanlıktaki ilk toplantının ardından Komisyon, işçi, işveren ev sahipliğindeki toplantıların ardından son toplantısını tekrar bakanlıkta yapıyor.Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği komisyon, en az 10 üyenin katılımıyla toplanıp, oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.

Asgari ücret, halen bekar bir işçi için aylık brüt 3 bin 577 lira 50 kuruş, vergiler ve kesintiler düştüğünde net 2 bin 825 lira 90 kuruş olarak uygulanıyor.

Apartman görevlileri için ise normal işçilerden farklı olarak gelir ve damga vergileri kesilmediği için net 3 bin 40 lira 87 kuruş olarak hesaplanıyor.

Asgari ücretin işverene toplam maliyeti, bir işçi için 4 bin 203 lira 56 kuruş. Bunun 3 bin 577 lira 50 kuruşu brüt asgari ücret, 554 lira 51 kuruşunu sosyal güvenlik primi, 71 lira 55 kuruşunu işveren işsizlik sigorta fonu oluşturuyor.

Yapılan değerlendirmeler sonucu asgari ücret için yüzde 25-30 artış tahminleri ön plana çıkıyor. Yüzde 25'lik zamma göre brüt asgari ücretin 4.471 liraya net asgari ücretin de 3.532 liraya, yüzde 30'luk zamma göre brüt asgari ücretin 4.650 liraya, net asgari ücretin de 3.673 liraya çıkması bekleniyor. Her iki oran dikkate alındığında asgari ücretin 3.500 ile 3.750 lira arasında olacağı tahmin ediliyor.

Bu yıl için 3.577,50 lira olan asgari ücrette işveren payı (yüzde 15.5) 554.51 lira, işveren işsizlik sigorta primi (yüzde 2) 71.55 lira olmak üzere işverene toplam maliyeti 4 bin 203 lirayı buluyor.Posta'da yer alan habere göre asgari ücrete 2021 yılında geçerli olmak üzere yüzde 21.56 oranında zam yapılmıştı. Bu da 500 liralık artışa denk geliyordu. Asgari ücrete yapılan zam enflasyonun üzerinde gerçekleşmişti. Geçen yıl kasımda yıllık enflasyon yüzde 14’tü. Yani bu oranın 7 puan üzerine çıkılmıştı.

Bu yıl ekim itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 19.89 oldu. Kasımda da artışın sürmesi bekleniyor. Yine enflasyonun 7-10 puan üzerinde bir zam yapılırsa toplam zam yüzde 30 civarı olabilir. Bu da 3.500-3.700 lira arası asgari ücret anlamına geliyor. Net rakam aralıktaki pazarlıkta ortaya çıkacak.

-7 milyon asgari ücretlinin maaşı

-Asgari geçim indirimi (AGİ)

-Askerlik, doğum borçlanması...

-Asgari ücretlinin iş göremezlik ödeneği

-Kıdem tazminatı

-İhbar tazminatı

-İşsizlik maaşı

-Yaşlılık, evde bakım ve engelli maaşı

-Kendi primini ödeyen Bağ-Kur'lular ve isteğe bağlı ödeme yapanların verdikleri paralar

-Gündelikçiler için ödenecek primler

-Genel sağlık sigortası primi

-Yarı zamanlı çalışan annelere İŞKUR tarafından ödenen para