Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), şirketlerin yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerini Türk lirasına çevirmelerini teşvik etmek amacıyla uyguladığı "Döviz Dönüşüm Desteği" sisteminde kapsamlı bir revizyona gitti. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni tebliğ ile uygulamanın süresi 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılırken, destekten yararlanma kriterleri ve denetim mekanizmaları önemli ölçüde sıkılaştırıldı.
Düzenleme; ihracatçı şirketleri, döviz geliri olan firmaları ve aracı bankaları doğrudan ilgilendirirken, bireysel yatırımcıların ve vatandaşların döviz hesaplarını kapsamıyor.
%2 DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİ SÜRECEK ANCAK ÜST LİMİT VE KRİTER GELECEK
Yeni esaslara göre, yurt dışı kaynaklı dövizlerini bankalar aracılığıyla TCMB'ye satan firmalara %2’lik dönüşüm desteği ödenmeye devam edecek. Ancak bu imkandan faydalanmak isteyen şirketlerin Merkez Bankası tarafından belirlenecek döviz pozisyonu sınırını aşmadıklarını belgelemesi gerekecek.
Merkez Bankası ayrıca satılabilecek döviz miktarı ve alınabilecek destek tutarına üst limitler koyabilecek. Bu limitler belirlenirken firmaların:
Kârlılık oranları,
İş gücü maliyetleri,
Ürettikleri katma değer kriterleri dikkate alınacak.
TEDARİKÇİ VE ÜRETİCİ FİRMALARA MÜJDE: DESTEK AKTARILABİLECEK
Aracılı ihracat modeliyle çalışan üreticileri sevindiren bir adım da atıldı. Dış Ticaret Sermaye Şirketleri veya Sektörel Dış Ticaret Şirketleri üzerinden ihracat yapan üreticiler, artık ürün tedarik ettikleri aracı firmalar üzerinden de bu destekten yararlanabilecek.
Öte yandan, işlemlere aracılık eden bankaların firmalardan komisyon alabilmesine imkan tanındı. Bankaların uygulayabileceği azami komisyon oranını yine TCMB belirleyecek.
USULSÜZLÜĞE GEÇİT YOK: YAPTIRIMLAR ŞİRKET GRUBUNU DA YAKACAK!
Tebliğin en dikkat çeken maddeleri ise usulsüz işlemler ve yaptırımlar oldu. Gerçeğe aykırı beyanda bulunan, sahte belge sunan veya desteği amacı dışında kullandığı tespit edilen firmalara ağır yaptırımlar uygulanacak:
Faiz ve Kur Farkıyla Geri Alınacak: Haksız alınan destek tutarı kur farkı ve yasal faiziyle tahsil edilecek.
Yasaklama Ve Suç Duyurusu: İlgili firmaların TCMB kaynaklı kredi ve destek başvuruları belirli sürelerle engellenecek, gerekli hallerde cezai suç duyurusunda bulunulacak.
Grup Şirketlerine Sıçrayacak: Yaptırımlar yalnızca usulsüzlüğü yapan firmayı değil; o firmayı kontrol eden, firmanın kontrol ettiği veya aynı grup çatısı altında yer alan tüm grup şirketlerini kapsayacak. Borç ödenene kadar grup şirketleri de destek ve kredilerden mahrum kalacak.
TCMB VE BANKALARIN DENETİM YETKİSİ GENİŞLETİLDİ
Merkez Bankası şüpheli bulduğu firmaları doğrudan incelemeye alabilecek. İnceleme sürecince firmaya herhangi bir destek ödemesi yapılmayacak. Bankalara da şüpheli işlemleri bildirme ve haksız ödemelerin tahsiline aracılık etme gibi somut sorumluluklar yüklendi.
