Yüz binlerce kişiyi ilgilendiriyor. Vatandaşların banka hesaplarına en az 1.420 TL yatırılıyor. Değişiklik yapıldı. Onlar da alacak.

Koronavirüs sürecinde işveren ve işçilere verilen destekler 30 Haziran’da sona erdi. Salgın sürecinde çok sayıda çalışan ücretsiz izne çıkarıldı. İşten çıkarılma yasağının sona ermesi ile bu çalışanlar işten çıkarılmalarını durumunda işsizlik maaşı alıp alamayacaklarını merak ediyor.

İşsizlik maaşından kimlerr yararlanabiliyor? Erken emeklilik şartları neler? Asgari ücret desteği başvurusu nasıl yaplacak? Tüm bu soruların yanıtını Yeniasır'dan Faruk Erdem verdi. İşte merak edilen soruların cevapları...

Geçmiş Bağ-Kur primlerini ödememiş olanlar için yapılandırmada müthiş bir fırsat var. İhya eski fiyattan yapılacak, borç ucuza kapanacak emeklilik başlayacak...

Geçtiğimiz ay çıkartılan yapılandırma yasası ile ilgili başvuru süreci devam ediyor. Kamuya olan tüm borçları kapsayan yapılandırma ile ilgili başvurular 30 Ağustos tarihine kadar devam edecek. Devlete olan borçlardaki faizler ve cezaların tamamı silinecek. Ana paraya enflasyon farkı eklenecek. Borcunu peşin ödeyenlerin borcuna eklenen enflasyon farkının da yüzde 90'ı silinecek. Taksit yaptırmak isteyenler ise 18 taksit ve 36 aya kadar vade yaptırabilecek.

Taksitler iki ayda bir ödenecek. Yapılandırma yasasında ayrıca Bağ-Kur'lular için de emeklilik fırsatı çıktı. Emeklilik için daha önce dondurulan prim günlerine ihtiyacı olan Bağ-Kur'lulara, bunları avantajlı şekilde ihya (canlandırma) etmeleri için tanınan imkan sürüyor. 1 Temmuz'da başlayan başvuru süresi, 1 Kasım'da sona erecek. Bu tarihler arasında Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvuranlar, dondurulan günlerinin tamamını daha az ödemeyle yeniden kullanabilecek. Burada hesaplanan borcun tamamının da ilk taksit ödeme döneminde yani 1 Kasım'a kadar yapılması zorunluluğu var.

Bağ-Kur'lular normalde dondurulan sigortalılık süresini, bugünkü değeri üzerinden (aylık bin 234 lira) ödeyerek kazanabiliyor. Bu düzenlemeye göre ihya edilecek primlerde ise borçlu olunan tarihteki tutarlar baz alınacak ve sadece enflasyon farkı ile güncelleme yapılacak. İhya ödemelerinde Yİ-ÜFE'de herhangi bir indirim uygulanmayacak. İhya işlemi yapanlar, eğer şartları sağlıyorsa hemen başvurusunu yapıp emekli olabilecek. Vefat eden Bağ-Kur'luların yakınları da dul ve yetim aylığı için ihya başvurusu yapabilecek. Bu şekilde hak sahipleri, ölüm aylığı bağlatabilecek.

Asgari ücret desteği için başvurmak istiyoruz. Bu destek bizim hesaplarımıza mı yatırılıyor?

2016 yılında başlatılan asgari ücrete destek uygulaması bu yıl da davam edecek. Asgari ücretle çalışan işçilere 75 lira destek sağlanması kararını da içeren 'Torba Kanun' teklifi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Söz konusu destek için sektör ayrımı yapılmayacak ve günlük 2.5 lira aylık 75 lira destek sağlanacak. Böylece işverenin işçi başına alacağı bu miktar asgari ücretin maliyetini düşürmüş olacak.

Söz konusu ödeme nakit olarak değil SGK ödemelerinden düşülerek yapılacak. Uygulamayla 1.4 milyon işletmeye 6.2 milyar lira destek sağlanacak. Destekten 9.3 milyon sigortalının faydalanacağı öngörülürken, tüm işyerlerini kapsayacak destek için başvuruya gerek bulunmuyor.

Eşim 1971 doğumlu. İki işe giriş tarihi 06.06.2004. 17 yıldır aynı yerde çalışıyor. Emekli ikramiyesi alıp ayrılmak istiyor. Ayrılsa emekli ikramiyesini alabilir mi? Veya 20 yılı doldurduğunda emekli ikramiyesini alıp ayrılabilir mi?

Öncelikle söyleyelim memurlar dışında emekli olanlara bir emeklilik ikramiyesi ödenmesi söz konusu değil. Bunu düzeltelim. Yani SGK emekli olanlara bir toplu para ödemiyor. Bu yanlış bilgi zaman zaman vatandaşlar arasında dolaştırılıyor. SSK ya da Bağkur'dan emekli olanlara herhangi bir para ödenmiyor. Sadece devlet emekli maaşı bağlıyor. Eğer çalışıyorlarsa çalıştıkları yerde 1 yılı doldurmuşlarsa çalıştıkları süre kadar biriken kıdem tazminatlarını alıyorlar.

Eşinizin emekli olabilmesi için 7 bin gün ve 58 yaşını doldurması gerekir. Bu süreyi vae primi doldurunca emekli olup ayrılır ve devlet emekli maaşı bağlar. İkramiye alamaz. Sadece çalıştığı yıl kadar işyerinden tazminat alabilir. Bunun dışında 7 bin günü doldurduğunda 1475 sayılı yasanın 14. Maddesi gereği emeklilik için yaş dışındaki şartları sağladığına dair SGK'dan bir yazı alarak işyerine başvurup biriken tazminatını alarak ayrılabilir ve yaşını bekler.

02.09.1980 doğumluyum. Yüzde 45 engelli raporum var. Vergi indiriminden yararlanmaktayım. İşe ilk giriş tarihim 1999. Ne zaman emekliliğe hak kazanırım?

Engelliler çalışırken vergi indirimi alırlarsa ve bunun oranı yüzde 40 ve üzeri olursa erken emekli olabiliyor. Engelliler için yaşa bakılmadan belli bir prim ve yıl şartıyla emeklilik sağlanıyor. Sizin de yüzde 45 vergi indirimi ile 18 yıl 4080 gün şartlarınız var. Eğer 4080 gününüz varsa hemen emekli olabilirsiniz. Yıl şartınız tamamlanmış.

Kısa çalışma ödeneği alıyorduk. Şimdi normal çalışmaya geçtik. Eğer işten çıkartılırsak işsizlik maaşı alabilir miyiz?

Kısa çalışma ödeneğinde geçen süreler yasalarımız gereği işsizlik maaşı süresinden indiriliyordu. Ancak pandemi döneminde kısa çalışma ödeneği 3 aydan daha uzun tutularak uygulandı. Dolayısıyla bu dönemde çıkartılan bir düzenleme ile de işsizlik maaşından düşülmesi önlendi. Bu durumda eğer işten çıkartılırsanız prim şartlarını da taşımanız halinde işsizlik ödeneği alabilirsiniz. Prim şartları da son 3 yılda 600 gün olması ve son 120 gün iş akdinin devam etmiş olması olarak belirleniyor.

İşsizlik maaşı İŞKUR tarafından ödeniyor. İşsizlik maaşından yaralanabilmek için de çalışanın, iş sözleşmesinin iptalinden sonra 30 gün içinde İŞKUR’a başvurması gerekiyor. Başvurması ile iş arayan kaydı yapılıyor, böylece işsizlik sigortası fonundan yararlandırılıyor.

İşsizlik maaşı, sigortalının son 4 aylık prime esas kazancı dikkate alınarak, günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı olarak hesaplanıyor ve aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’ini geçemiyor. İşsizlik maaşından yüzde 0,759 damga vergisi kesiliyor.Bugünkü brüt asgari ücrete göre en düşük alınacak işsizlik maaşı vergi kesintisi sonra 1.420 lira, en yüksek alınacak işsizlik maaşı tutarı 2.539 lira.