Develi'de yüzlerce yıllık ekşi karadut ağaçlarından toplanan 'Urmu Dutu' yalnızca şifalı meyvesiyle değil, yaprağından hazırlanan eşsiz sarmasıyla da dikkat çekiyor. Sayıları giderek azalan anıtsal ağaçlar için koruma çağrısı yapılıyor.
Kayseri'nin Develi ilçesinde yüzyıllardır varlığını sürdüren ekşi karadut ağaçları, hem doğanın hem de mutfağın en kıymetli mirasları arasında gösteriliyor. Halk arasında ‘Urmu Dutu’ ya da ‘Kan Dut’ olarak bilinen Morus Nigra türü karadut, kendine özgü mayhoş tadı kadar yaprağından yapılan sarma ile de bölgenin unutulmaya yüz tutmuş gastronomi değerlerinden biri olarak öne çıkıyor.,
200'den fazla anıtsal ağaç bulunuyor
Develi'nin Sona, Atasona, Çoban Bağı, Kadı Bağı, Kelmah, Melube, Taşlık ve Yanık Söğüt mevkilerinde yaklaşık 200'ün üzerinde anıtsal nitelikte ekşi karadut ağacı bulunduğu belirtiliyor. Asırlardır ayakta kalan bu ağaçların yalnızca meyve vermediği, aynı zamanda bölgenin kültürel hafızasını da yaşattığı ifade ediliyor.
Üreticiler, bu ağaçların genetik miras niteliği taşıdığına dikkat çekerek anıt ağaç olarak tescillenmeleri ve koruma altına alınmalarının büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Toplaması cesaret istiyor
Kadı Bağı mevkiindeki bağında iki tarihi Urmu Dutu ağacı bulunan Mehmet Ağca, ekşi karadutun yetiştirilmesinin ve hasadının oldukça zahmetli olduğunu söyledi.
Ağca, ağacın çok yavaş büyüdüğünü belirterek, meyvenin olgunlaşmadan toplanmasının neredeyse imkânsız olduğunu ifade etti. Hasat sırasında meyvenin bıraktığı koyu kırmızı lekelerin ellerden ve kıyafetlerden kolay kolay çıkmadığını dile getiren Ağca, ‘Bazen bu meyveyi toplamak için üzerinizdeki elbiseleri feda etmeyi göze almanız gerekiyor’ dedi.
Şifa deposu olarak biliniyor
Urmu Dutu; yüksek C vitamini, demir ve güçlü antioksidanlar bakımından zengin yapısıyla uzun yıllardır doğal şifa kaynaklarından biri olarak görülüyor.
Yaprağından yapılan sarma Develi’nin saklı hazinesi
Urmu Dutu'nu özel kılan bir diğer sebep ağacının taze yapraklarından hazırlanan Urmu Dut Yaprağı Sarması. Bu lezzet, Develi mutfağının en özgün tatlarından biri olarak gösteriliyor.
Kendine has aromasıyla klasik yaprak sarmasından ayrılan bu yöresel yemek, bölgenin gastronomi mirasının gelecek nesillere aktarılması gereken önemli değerleri arasında yer alıyor.
Hem asırlık ağaçların korunması hem de bu eşsiz lezzetin yaşatılması için üreticiler ve yöre halkı, Urmu Dutu'nun daha fazla tanıtılması ve kültürel miras olarak sahip çıkılması gerektiğini ifade ediyor.
