İşte TOKİ’nin şok eden açıklaması: “Üzücü olayın yaşandığı bölge, ilgili belediyelerce onaylı İmar Planı’na göre yerleşime açık imarlı konut alanı olup, uygulamamız öncesinde bu alanda yaklaşık 2.500 gecekondu bulunmaktaydı. İlgili belediye ile yapılan protokol neticesinde, hak sahipleriyle uzlaşmaya esas görüşmeler gerçekleştirilerek yıkımlar tamamlanmıştır. Yıkımlar sonrası meri plan kullanımları korunarak, 1. etapta 960 konut ihalesi İdaremizce gerçekleştirilerek uygulaması tamamlanmış ve 2010 yılında hak sahiplerine konut teslimleri gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda, yapılan konutların tamamında çekme mesafelerine uyularak vaziyet planları oluşturulmuş ve konutların uygulamaları Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin İmar Yönetmeliği ile yürürlükteki plan ve yönetmeliklere uygun olarak yapılmıştır.”

3.5 SAAT YAĞDI:

Samsun’da 04/07/2012 tarihinde yaklaşık 3.5 saat süren sağanak yağış sebebi ile sel meydana gelmiştir. Konutlarımızın yer aldığı bölgede bulunan derede, daha önce DSİ tarafından dere ıslahı ve taşkın kotlarına göre tahkimat duvarları yapılmıştır.

Bu bağlamda, yoğun yağış sonucu Yılanlıdere’nin debisinde hesapların üzerinde akış oluşmuştur. Ayrıca, yerel yönetimler ve İdaremizce yerinde yapılan tespitler sonucu, konutlar bölgesine yaklaşık 6 km yukarı mesafede bulunan, eski çöp toplama istasyonu yanındaki bentin aşırı yağmur nedeniyle tahribat görmesinden dolayı, mevcut derede ilave bir akışın oluştuğu anlaşılmıştır.

VAHİM SONUÇLARIN ÖNÜNE GEÇİLDİ:

Bu akışın etkisi ile sürüklenen toprak, taş, moloz ve ağaç parçaları Yılanlıdere ile Mert Irmağı’nın birleştiği noktada bulunan köprüyü tıkamış ve bir taşkın meydana getirmiştir. Oluşan taşkın, mevcut tahkimat duvarlarının üst kotunu aşarak, konutlarımızın bulunduğu alanı etkilemiştir. Ayrıca sel afeti, sadece TOKİ bölgesini değil, Yılanlıdere’nin güzergâhındaki tüm alanları etkilemiştir. Canik İlçesi Gazi Mahallesi’ndeki alanda, İdaremiz ve ilgili belediye işbirliğinde uygulanan kentsel dönüşüm projesi ile mevcut gecekondular yıkılmış olup bunun yerine İmar Yönetmeliği’ne, fen ve sanat kurallarına, uygun konutlar inşa edilmiş olup; olası daha vahim sonuçların önüne geçilmiştir”


‘Orası dere kenarı yapmayın’ dedik dinletemedik

Kuzeyyıldızı Konutları projesi gündeme geldiğinde hem İstanbul Aydın Üniversitesi, Afet Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi (AFAM) hem de İnşaat Mühendisleri Odası’nın TOKİ’yi raporlarla uyardığı ortaya çıktı. Felaketi tahmin eden AFAM, 2011 haziranında ayında hazırladığı bir raporla bir an önce önlem alınması gerektiğini hem Çevre Bakanlığı’na hem de Samsun Belediyesi’ne bildirilmiş. “Karadeniz Bölgesi Sel, Heyelan İncelemeleri” adlı raporda, özellikle Mert Irmağı gibi ırmak ve derelerde bir an önce önlem alınması gerektiği belirtilerek, bu tür alanların yapılaşmaya açılmaması kaydedilmiş. TOKİ’ye bir diğer uyarı da İnşaat Mühendisleri Odası’ndan gelmiş.

Genel Başkan Taner Yüzgeç, yaptıkları uyarıyla ilgili şunları söyledi: “İnşaat Mühendisleri Odası olarak biz 2008 yılında Samsun Kent Sempozyumu’nda Mert ırmağı, bu bölgedeki yapılaşma, buranın taşıdığı riskleri ortaya koymuş, bir bildirge yayınlamıştık. Temel olarak söylediğimiz şuydu; Mert ırmağı kenarını imara, yapılaşmaya açarsanız, bu nedenle ırmağın yatağını daraltırsanız, ciddi sıkıntılar yaşarız. Aynen bugün olduğu gibi. TOKİ’ye kentsel dönüşüm adı altında öyle yetkiler verildi ki, bir bölgeyi kentsel dönüşüm alanı ilan etme, imara açma, uygulamaya geçme, sürece ilişkin her türlü yetki... Bu kadar yetki, padişaha bile zor verilir. TOKİ Mert ırmağına yaklaşık 30 metre mesafede bu konutları yaptı. Açıkça dere yatağı... Olmayacak bir şey. Bakın sadece biz demiyoruz, Başbakan’ın kendi sözü var. Bir süre önce İstanbul’da yaşanan afetin ardından ‘dere yatağına yapı yapılmaz, derenin intikamı ağır olur’ dedi. Ne oldu? TOKİ göz göre göre yaptı. Bu ne ilk ne de tek. Biz doğrusu son derece endişeliyiz.” (Gülümhan GÜLTEN /Kenan BUTAKIN)



UZMANLAR TEPKİLİ

Afet resmen buyur edildi!

Mimarlar Odası Genel Başkanı Eyüp Muhcu: “Mert Irmağı ile derenin kesiştiği yerdeki yapılaşmaya ait plan kararı hatalı. Belediye ile birlikte TOKİ ortaklaşa bu plan kararını aldı. O zaman TOKİ’nin Başkanı şimdi Çevre ve Şehircilik Bakanı olan Erdoğan Bayraktar’dı. Kuzey Yıldızı Kentsel Dönüşüm Projesi’nin plan kararı verildi. Burası bir dere yatağıdır. Olacak bir iş değil. Projenin yapılması sırasında sel ve taşkınlara karşı çevrede bilimsel olarak belirlenen uygun noktalara bent, set kurulması, çevredeki arazinin bunu önlemeye dönük şekilde yeniden şekillendirilmesi gibi önlemler, tasfiye çalışması, su basmanlarının tespiti gibi önlemler alınmadı. Burası zayıf bir zemindir. Bu öngörülmedi, ciddi bir güçlendirme yapılmadı. Afet resmen buyur edildi.”





Erken uyarı sistemi yok

İstanbul Aydın Üniversitesi, Afet Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi (AFAM) Müdürü Yrd. Doç. Dr. Kubilay Kaptan: ‘Sel sularının hedefi olan Kuzey Yıldızı TOKİ konutları Mert Irmağı’nın yatağında kurulmuş. Son derece inanılmaz bir ihmal var. TOKİ dere yatağına konutlar inşa ediyor. Böyle bir bölgede binaların bodrum katları oturuma açılıyor. Bölgeye bugün içerisinde metrekareye 40 kilogram yağış düştü. Yağış başladıktan sonra sele dönüşmesi 1 veya bir buçuk saat sürer. Karadeniz bölgesinde hiçbir yerde derelerin taşacağını aktaran erken uyarı sistemi de yok. Bu tür erken uyarı sistemleri suyun yükseldiğini ölçen bilgisayara bağlı bir çubuktur. Su taşabileceği yani sele dönüşebileceği yüksekliğe ulaştığı anda anında uyarı verir. Bir SMS ile bu uyarıyı iletir. Böylece evler boşaltılabilir. Ama bu tür erken uyarı sistemleri ne yazık ki bölgede yok.”

Dere yatağına 30 metre uzakta

İnşaat Mühendisleri Odası Samsun Şube Başkanı Hüseyin Tüfek: “TOKİ konutlarının bulunduğu dere yatağı bölgesinde Mert Irmağı’nın iki kolu birleşiyor. Konutlar da dere yatağına 30 metre gibi çok yakın bir yerde. Konutların planını Samsun Büyükşehir Belediyesi, Canikli Belediyesi ve TOKİ tarafından izin verilmiş. Diğer yandan Lovelet Alışveriş merkezi de dere yatağının tam içerisinde. AVM’de son derece büyük hasar var. “

ŞEHİDİN OĞLU SELDEN SON ANDA KURTULDU

Samsun’da 15 gün önce toprağa verilen şehit er 21 yaşındaki Umut Bulut’un Canik İlçesi’ndeki evi de sular altında kaldı, oğlu 9 aylık Selçuk Yağız Bulut dedesi tarafından evden çıkarılarak üst kattaki komşularına sığındı.

Hakkari’nin Yüksekova ilçesindeki Yeşiltaş Karakolu’na iki hafta önce PKK’lı teröristlerin saldırısında şehit olan 9 askerden piyade er Umut Bulut’un, Canik İlçesi Cezaevi Mahallesi’nde baba evinde sular altında kaldı. Giriş katta bulunan eve aniden su dolmaya başlayınca 58 yaşındaki Mustafa Bulut, şehit oğlundan yadigar kalan 9 aylık torununu Selçuk Yağız’ı kucağına alıp, eşi 55 yaşındaki Gülbahar, gelini 20 yaşındaki Özlem Bulut ve 2 kızıyla üst kattaki komşularına sığındı. Kiralık olarak yaşadıkları ev sular altında kalan ve eşyası tamamen kullanılmaz hale gelen Mustafa Bulut, oğlunun acısını unutmadan sel felaketi yaşadıklarını söyledi. Mustafa Bulut, "Eşya çöpe gitti, ortada kaldık. Canımızı zor kurtardık. 9 aylık şehidimin oğlunu evden son anda çıkardık. Hep birlikte üst kat komşulara sığındık. Torunum mamasız, yataksız ve bezsiz kaldı" dedi.

Mustafa Bulut, televizyon tamirciliği yaptığı iş yerinin de sular altında kaldığını söyledi.

Şehidin ablası olan 24 yaşındaki Gülay Bulut da kendisinin sel sularında sürüklendiğini dile getirerek, "Son arda beni kurtardılar" diye konuştu.