Sarıkamış Harekatı’nda şehit olan askerler bugün anılıyor. Zorlu şartlar altında Allahuekber Dağları’nda şehit olan askerlerimiz 108. Yılında anılıyor. Sarıkamış Harekâtı, I. Dünya Savaşı sırasında, 22 Aralık 1914 ve 6 Ocak 1915 arasında Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında gerçekleşen harekattır. Peki, Sarıkamış şehitleri hikayesi nedir, nasıl oldu? Sarıkamış şehitleri anma mesajları ve 22 Aralık Sarıkamış şehitleri ile ilgili sözler…

1914 yılının 15-22 Aralık tarihleri arasında, Sarıkamış yakınındaki Allahuekber dağlarında, Kars’ı Ruslardan geri almak için harekata katılan 60 bin asker donarak öldü.Başkumandan vekili Enver Paşa büyük bir güçle, Rusları hiç beklemedikleri bir yerden, Allahüekber dağlarından aşarak vurmayı ve Kars‘ı yeniden vatan topraklarına katmayı hedeflemişti. Allahuekber dağlarının yer yer 2-3 bin rakımlı geçitlerinde ısı sıfırın altında 30 dereceye kadar düşüyordu. Türk askerlerinin büyük bölümü ise çölden gelmişti ve üzerlerinde yazlık üniformalar vardı.

Sarıkamış’ta dondurucu soğuk altında askerlerimizin durumunu Kurmay Subay Şerif Bey “Sarıkamış” adlı kitabında şöyle anlatıyor:“Yol kenarında karların içinde çömelmiş bir asker, bir yığın karı kollarıyla kucaklamış, titreyerek, feryat ederek dişleriyle kemiriyordu. Kaldırıp yola sevk etmek istedim. Beni hiç görmedi, zavallı çıldırmıştı. Bu suretle şu lanetli buzullar içinde biz belki on bin kişiden fazla insanı bir günde karların altına bıraktık ve geçtik”.Rus Kafkas Ordusu Kurmay Başkan Vekili Dük Aleksandroviç Pietroviç Sarıkamış’ta gördüklerine anılarında şöyle yer vermiş:“İlk sırada diz çökmüş 9 kahraman. Mavzerleriyle nişan almışlar, tetiğe asılmak üzereler ama asılamamışlar… İkinci sırada cephane taşıyanlar var, sandıkları bir avuçlamışlar ki, kainattan hırslarını almak istiyor gibiler. Öylesine kaskatı kesilmişler… Ve sağ başta Binbaşı Nihat. Dimdik ayakta, başı açık, saçları beyaza boyanmış, gözleri karşıda…Allahuekber dağlarındaki son Türk müfrezesini teslim alamadım. Bizden çok evvel, Allah’larına teslim olmuşlardı.”

Allahuekber dağları, 37 bin şehit verilerek aşıldı ve Sarıkamış kuşatıldı. Sarıkamış kuşatma harekatı aşırı soğuk ve açlık yüzünden, hedef ele geçirilemeden, 5 Ocak 1915’de sona erdi. Osmanlı Ordusu bu dağlarda, 60 bini donma sonucu tam 78 bin şehit verdi. Rus birlikleri de bu savaşlarda 32 bin askerini kaybetti.

60 bini donarak toplamda 78 bin şehit verdiğimiz Sarıkamış’ta bu vatan için şehit olan ecdada Allah’tan rahmet diliyorum. Allah hepsinden razı olsun, bu millet onları hiçbir zaman unutmayacak.Sarıkamış’ta bu vatan için gözünü kırpmadan şehadete yürüyen şanlı askerlerimizi rahmet ve minnetle anıyoruz...Bir nefeste ağızdan çıkıyor 60 bin… Dile kolay 60 bin askerimizi soğuktan donarak şehit verdik. Bu millet her zaman size minnettar kalacak. Allah tüm şehitlerimize rahmet eylesin. Amin…Sarıkamış’ta şehit olan tüm şehitlerimize Allah’tan rahmet dilerken torunları olarak bize emanet ettikleri vatana sahip çıkacağımıza söz veriyorum.Bayrakla dertleşen toprakla birleşen can verip devleşen birileri var…Sene-i devriyesinde şehit düşen 90 bin askerimizi rahmet ve minnetle anıyoruz

Sarıkamış yaramdır, borandır Sarıkamış ayazdır, destandır Sarıkamış Tam doksan bin anadır Sarıkamış… RABBİM ŞEHADETLERİNİ KABUL EYLESİN22 Aralık 1914 Dağda soğuktan donanlara selam olsun Vatanı satanlara değil…. Ruhları şad mekanları cennet olsun…22 Aralık 1914'de “Bugün bizden vatan razı olacak; nefer şehit, ordu gazi olacak. ” sözleri ile şehadete yürüyen Sarıkamış şehitlerimizi minnet ve rahmetle anıyoruz.Sarıkamış’ta kardan kefenlere bürünen aziz şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyorum Ruhları şâd olsun.

Sarıkamış Harekâtı, I. Dünya Savaşı sırasında, 22 Aralık 1914 ve 6 Ocak 1915 arasında Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında Sarıkamış ve çevresinde (Oltu, Narman, Penek, Horasan, Bardız, Mecingirt, Karaurgan, Divik) gerçekleşen muharebelerdir. Sarıkamış Harekatı; 1. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında geçen kara çatışmalarıdır. Sarıkamış Harekatı'nda 60 bin kahraman Osmanlı askeri hayatını kaybetti. Sarıkamış Harekatı'nın ilk 2 gününde Osmanlı İmparatorluğu askerleri Rus birliklerine karşı kahramanca savaştı. Sarıkamış Harekatı'nda amaç Ardahan, Kars illerini geri almaktır.İlk iki günü başarıyla geçen taarruz sonrasında olumsuz hava koşulları nedeniyle seyrini değiştirdi. Kış, 3-4 Ocak 1915 gecesi daha da şiddetlendi. Fırtına ile yağan kar, yolları tıkayıp, çadırları yıktı. Arkasından da dondurucu soğuklar bastırınca, 60 bin Osmanlı askeri donma, dizanteri ve tifo gibi hastalıklardan dolayı hayatını kaybetti. Bu harekatta Ruslar da 32 bin askerini kaybetti. Savaştan sonra İstanbul'a dönen Enver Paşa uzun bir süre Sarıkamış hakkında herhangi bir haber, bildiri, veya yayın yapılmasını engelledi.

Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığına göre Osmanlı zayiatları 60.000 ve Rus zayiatları 30.000'dir. Savaşın en hazin kısmı ise Osmanlı kayıplarının birçoğunun Ruslar ile yapılan çarpışmalarda değil de ağır soğuk hava koşulları yüzünden ölmesidir. Ruslar; Türklerden 200 subay, 7000 eri esir, 20 makineli tüfekle 30 topu ganimet olarak almışlardır. 5000 kişi civarında esir alınmıştır. Bunlar tahmine göre Kırım'da domuz çiftliğinde çalıştırılarak ve aç bırakılarak ölmüşlerdir.