Özel sektörde çalışan ve devlet desteklerinden yararlananlar kimi zaman hesabına yatan paradan haberdar olmayabiliyor. Yaşlılık ya da engelli maaşı alan vatandaşlar da bu kapsamda değerlendirilebilir. Çalışan anneler, doğum parası ya da çocuk yardımı gibi desteklerden yararlanırken kimi zaman yatırılan tutarlar unutabiliyor.

Emekli aylığı, ölüm ya da yetim aylığı alanlara kimi zaman bayram ikramiyesi gibi ek ödemeler yapılıyor. Ancak bu ödemelerden haberi olmayan kişilerin paraları banka hesaplarında unutulabiliyor. Bu neden çalışan ya da devlet desteği alanların hesaplarını sıklıkla kontrol etmelerinde fayda var. 

Devletin sağladığı yardımlara ulaşmak için sorgulama e-Devlet üzerinden yapılıyor. SGK'nın resmi internet sitesi veya e-Devlet sistemi aracılığıyla yapılan sorgulamalarla, unutulan yardımların varlığı kolaylıkla öğrenilebilir ve hak sahibi olunan paralar alınabilir.

Devletin sunduğu yardımlar arasında önemli bir yere sahip olan yaşlı aylığı gibi destekler, belirli koşulların sağlanması halinde 65 yaş üstü vatandaşlara veriliyor. Benzer şekilde, engelli bireylerin bakımını üstlenen yakınlarına sağlanan destekler de bu kapsamda.

Bu durum anne adayları ve çalışamayan hastalar için de geçerli. Bu tür yardımlardan faydalanmak için öncelikle ilgili kurumlara başvurmak gerekiyor. Bankalarda unutulan paralar konusunda ise, bankalar belirli bir süre içinde sorgulama yapma hakkı tanımlanıyor.

Öte yandan kredi çeken ya da bir bankadan kredi kartı alanlar için mevduat hesabı açılıyor. Çalışma hayatında olan birçok kişinin iş değişikliği ile birlikte maaş bankası da değişiyor. Banka değişikliği yapılırken çoğu zaman var olan hesaplar kapatılmıyor. Kapatılmayan banka hesapları, hesapta ne kadar para bulunup bulunmadığından bağımsız olarak zaman aşımına uğruyor.

Türkiye'deki bankalar, müşterilere önemli bir duyuru yaparak zamanaşımı konusunda uyarılarda bulundu. "Hesap sahiplerimize duyurulur" başlığı altında yapılan ilanlarda, 15 Haziran'a kadar işlem yapmayanların paralarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) geçeceği bildirildi.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 62. maddesine göre; bankalar nezdindeki mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklardan hak sahibinin en son talebi, işlemi, herhangi bir yazılı talimat tarihinden itibaren 10 yıl içinde aranmayanlar zaman aşımına tabi oluyor. 2023 yılı itibariyle zaman aşımına uğrayan mevduat, emanet ve alacakların listesi, bankaların internet sitesinde dört ay müddetle ilan edilecektir.

Listelerde adı bulunan kişilerin paralarını alabilmeleri için en geç 15 Haziran 2024 tarihine kadar hesaplarının bulunduğu ilgili şubeye, geçerli kimlik belgeleri ile başvurmaları gerekiyor. 15 Haziran 2024 tarihine kadar işlem yapılmaması halinde yasa gereği zaman aşımına uğrayan mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na devrediliyor.

Peki mevduatın dışında, bankalarda bulunan emanet, hak ve alacaklar nelerdir? Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez şöyle açıklıyor;

Emanetler; değişik nedenlerle, Bankalara muhafaza için verilmiş, Türk Lirası , yabancı para ve kıymetli madenler (altın, gümüş v.b). Herhangi bir şirket veya kooperatif kuruluşu için bloke edilmiş ama kuruluşu gerçekleşmeyen paralar. Mahkemeler tarafından ilgili kişi için bloke edilen paralar. (Bu paralarda, yargılamanın kesin sonucu belirleyici olacaktır, dava devam ediyorsa zaman aşımı söz konusu değildir.

Hak ve Alacaklar : Bu işlemlerde, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 83.maddesi uyarınca, yatırım hizmet ve faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü emanet ve alacaklar, hesap sahibinin yaptığı en son talep, işlem veya herhangi bir şekilde verdiği yazılı talimat tarihinden başlayarak on yıl içinde talep ve tahsil edilmemesi hâlinde Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne emaneten devredilir. Bu durumun engellenmesi amacıyla yatırım hesapları 2024 yılında zamanaşımına uğrayacak vatandaşlarımızın isim bankaların listesi web sitelerinde ilan edilmektedir.

Hak ve alacaklarda bir diğer unsurlar ise, gerek vatandaşımızın Kendi adına gerekse miras bırakanlarının adına yatırılan kamulaştırma bedelleri; miras bırakanlardan kalan ama intikali yapılman, mevduat, katılım fonu ve diğer hak ve alacaklardır. Ön ödemeli Banka kartlarında kullanılmayan kısımlar da, alacak olarak değerlendirilmektedir.

Bankalarda unutulan 25.milyon TL üzerindeki mevduat, katılım fonu ve diğer hak ve alacaklar için hak sahiplerine iadeli taahhütlü mektupla bilgi vermek zorundadır. Küçükler adına ve yalnızca bunlara ödeme yapılmak kaydıyla açtırılan hesaplarda, zamanaşımı süresi küçüğün reşit olduğu tarihte işlemeye başlar. ( Reşit olmak (erginlik) 18 yaşının doldurulması, evlenme veya mahkeme kararıyla mümkündür)