Milyonlarca kişi esnafa erken emeklilik ve ev hanımlarına emeklilik düzenlemelerini merakla bekliyor. Reform niteliği taşıyan iki büyük düzenleme geçtiğimiz yıl hükümet tarafından kamuoyuna duyurulmuştu. Esnafların 9 bin gün olan prim süreleri 7 bin 200 güne düşürülecek, ev hanımlarına emeklilik imkanı verilecek ve primlerin bir kısmını devlet ödeyecek.

Peki erken emeklilikten hangi esnaflar yararlanacak, işçi çalıştırma şartı var mı? Emekli olmak isteyen bir ev hanımı ne kadar sigorta primi ödeyecek, devlet desteği kaç lira olacak?

Konuyla ilgili tüm merak edilenleri Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz açıkladı. Yılmaz konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Çalışma hayatı ve sosyal güvenlik düzenlemeleri konularıyla alakalı hükümetin seçim beyannamesi, Orta Vadeli Program (OVP), Çalışma Bakanlığı’nın stratejik programı ve hükümet yetkililerinin dönemsel açıklamalarını dikkatli analiz etmek gerekli.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan özellikle çalışmalar ile ilgili en son yaptığı açıklamalarda sürecin başladığını belirtirken şunu söylemişti: ‘’Ev kadınlarımızla birlikte toplumsal ekonomik yaşam içerisindeyiz. Ev kadınlarına yönelik 3’te 1 prim desteği kapsamında çalışmalarımızı başlattık. Burada isteğe bağlı sigorta kapsamında bir sistem kuruyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın sözü, biz bunu yerine getireceğiz. Bunda kesinlikle bir sapma olmayacağını vurgulamak isterim. Bunun zamanı ve şartları oluştuğunda zaten biz alandaki sendikalarımızdan, kadın örgütlerimizden ve birçok sivil toplum kuruluşlarından fikirler alacağız.

Sayın Cumhurbaşkanımızın sözü, biz bunu yerine getireceğiz. Bunda kesinlikle bir sapma olmayacağını vurgulamak isterim. Bunun zamanı ve şartları oluştuğunda zaten biz alandaki sendikalarımızdan, kadın örgütlerimizden ve birçok sivil toplum kuruluşlarından fikirler alacağız.

Ondan sonra belli bir noktaya getireceğiz. Daha sonra da ortaya çıkan tabloyu da Hazine ve Maliye Bakanlığımızın yetkilileri ile bir araya gelerek inşallah bu düzenlemeyi hayata geçireceğiz. Ancak bu uzun eğilimli bir çalışma olduğu için, hedefimiz zaman olarak orta vadede yapılacaktır.‘’

Bence esnafa erken emeklilik ve ev hanımlarına emeklilik düzenlemelerinin bu yıl olmasa bile önümüzdeki yıl sonuna kadar sonuçlanacağı kanaatindeyim.

Hemen hemen her ay bir torba yasa çıkmaktadır. Hepsinde de mutlaka bir düzenleme mevcut olduğunu gözlemlemekteyiz. Sosyal güvenlik alanında şu ana kadar emekli zamları, Cumhuriyet ikramiyesi ve bayram ikramiyesi düzenlemesi gibi çalışma hayatında ise asgari ücret desteği, sürecin devam ettiği yeni Türk-İş kanunu gibi çalışma hayatını yakından ilgilendiren yeni düzenlemelerin de paralel olarak devam ettiğini söylemek gerekli.

Emeklilikte işe giriş tarihiniz çok önemli. Dolayısıyla bu sizin emekli olacağınız şartları belirlemektedir. Esnafa erken emeklilik ve ev hanımlarına emeklilik ile ilgili ortak nokta Bağkur yani 4/b statüsünün olmasıdır. Bağkur’da emeklilik prim günü erkekte 9000 gün, kadınlarda 7200 gündür. Ancak kadınlarımızda işe giriş tarihi 01.05.2008 sonrasında ise bu 9000 güne çıkmış durumdadır.

Yaş olarak da 08.09.1999 tarihinden önce işe girişiniz mevcut ise yaş kuralına tabi değilsiniz. 1999- 2008 arası kadın 58 erkek 60 yaşında, 2008 sonrası işe girişlerde ise kadın ve erkeklerde 65’e kadar giden yaşlar mevcut.

İlgili düzenleme gelirse avantaj sağlayacağını düşünüyorum. Her durumda esnafa erken emeklilik düzenlemesi 5 yıl yani 60 aya tekabül etmektedir. Hem prim ödemesi hem de emekli maaşı katkısı olacağını söyleyebiliriz. Bu sebepten dolayı düzenlemenin kanun teklifi geldiğinde biraz daha netleşeceğini söylemek mümkün.

Küçük esnaf dediğimiz terzi, bakkal, çay ocağı, berber gibi esnafları kapsayacağını biliyoruz. Kulis haberleri doğrultusunda 5 işçi altında çalıştıran işverenlerin de bu kapsamda olacağı söylenmektedir. Ayrıca basit usul mükellefiyet şartları, büyükşehir sınırları içerisinde olması, kira rakamları, çalışan sayısı esnaf olma şartlarını belirleyen önemli unsurlardır.

İsteğe bağlı sigorta priminde asgari brüt ücretin %32’si kadar prim ödenmektedir. Prim aylık olarak 6.400 TL’ye tekabül etmektedir. 3’te 1 olan 2.133,60 TL Hazine tarafından karşılanacaktır. Her yıl asgari ücret artışına göre buradaki rakamlar da değişecektir.

Çocuk sayısına göre esneme yapılacağını tahmin etmekteyim. Özellikle memurlarda ve özel sektörde uygulaması olan yıpranma payı şeklinde hem yaştan hem de primden indirim geleceğini düşünmekteyim.”