Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), elektronik haberleşme sektöründe sahteciliğin, dolandırıcılığın ve usulsüz hat kullanımının önüne geçmek amacıyla ezber bozan bir düzenlemeye gitti. Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği’ndeki değişikliklerle birlikte; yeni hat açılışlarında çipsiz eski kimliklerin kullanımı tamamen yasaklanırken, bayilerde yıllardır uygulanan kimlik fotokopisi alma dönemi de tarihe karışıyor. Mevcut tüm abonelikler için her 3 ayda bir devlet sistemleri üzerinden aktiflik kontrolünün yapılmasını zorunlu kılan bu yeni kurallar, 25 Haziran 2026 itibarıyla tamamen yürürlüğe girecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte, telekomünikasyon sektöründe sözleşme kurulum süreçleri tamamen dijitalleşiyor ve çok sıkı siber güvenlik önlemlerine bağlanıyor. Artık ister bayilerde fiziksel olarak yazılı (kağıt üzerinde) ister internet üzerinden elektronik ortamda olsun, yeni bir abonelik başlatabilmek için başvuru sahibinin yüz veya parmak izi özeti gibi biyometrik verileri ya da kimliği doğrulayıcı özel şifreleri kullanılacak.
En köklü değişiklik ise kimlik belgelerinde yaşanacak. İlgili kanunlara göre resmî belge sayılsa dahi, elektronik kimlik doğrulama kabiliyeti bulunmayan eski tip (çipsiz) nüfus cüzdanlarıyla artık hiçbir şekilde yeni abonelik sözleşmesi yapılamayacak. Sözleşmelerde mutlaka temaslı veya temassız (NFC) çipli yeni nesil T.C. kimlik kartları veya uluslararası geçerliliği olan pasaportlar zorunlu olacak.
BAYİLERDE KİMLİK FOTOKOPİSİ ALMA DEVRİ SONA ERİYOR
Abonelik merkezlerinde yıllardır uygulanan ve zaman zaman kişisel verilerin sızdırılmasına yol açan "kimlik fotokopisi alma" dönemi bu yönetmelikle son buluyor. Operatörler artık kimliklerin aslını fiziksel olarak görmek zorunda olacak ve belgeleri yalnızca uygun elektronik ortama taratarak dijital olarak teslim alabilecek.
Müşteri eğer e-Devlet veya NFC gibi gelişmiş dijital kimlik doğrulama kanallarını kullanmışsa, kimlik belgesinin dijital bir örneğinin alınmasına bile gerek kalmayacak. Ayrıca kurumsal aboneliklerde karmaşayı önlemek adına;
Şirketler için: MERSİS numarası,
Kamu kurumları için: DTMK numarası,
Dernek ve vakıflar için: İçişleri Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü kütük numaralarının ibrazı zorunlu tutulacak.
HER 3 AYDA BİR DEVLET SİSTEMİNDEN HAYAT/AKTİFLİK KONTROLÜ
Yönetmelik sadece yeni aboneleri değil, hâlihazırda hat kullanan milyonlarca vatandaşı da yakından ilgilendiriyor. BTK, artık bir kişinin veya bir şirketin adına açılabilecek maksimum hat sayısına net bir tavan sınır getirecek ve operatörler bu sınırı hiçbir şekilde aşamayacak.
Daha da önemlisi, operatörler sistemlerindeki tüm abonelerin aktifliğini, hayatta olup olmadığını veya şirketlerin kapanıp kapanmadığını her üç ayda bir İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Kimlik Paylaşımı Sistemi (KPS) üzerinden otomatik olarak denetleyecek. Türkiye’de hat alan ancak yabancı kimlik numarası (YKN) bulunmayan yabancı uyruklular ise abonelikten sonraki üç ay içinde bu numarayı operatörlerine bildirmekle yükümlü olacak.
TEYİT EDİLEMEYEN ŞÜPHELİ HATLAR 90 GÜN İÇİNDE KAPATILACAK
Yapılacak bu üç aylık periyodik kontrollerde, devletin resmî sistemleri üzerinden aktifliği veya kimliği teyit edilemeyen (örneğin sahte belgelerle açıldığı anlaşılan, sahibi vefat etmiş veya YKN bildirmeyen yabancılara ait şüpheli açık hatlar) için çok ağır bir yaptırım süreci işletilecek:
24 Saat İçinde SMS: Kimlik bilgisi eşleşmeyen hatta ve o kişinin üzerindeki diğer iletişim numaralarına 24 saat içinde SMS ile bilgilendirme gönderilecek.
30 Gün İçinde Kısıtlama: Durumun düzeltilmemesi halinde, ilgili hat 30 gün içinde dış aramalara ve kullanıma kısıtlanacak.
90 Gün Sonunda İptal: Kısıtlama tarihinden itibaren geçen 90 günün sonunda hâlihazırda kimlik teyidi yapılamayan veya bayiye gidip hattı üzerine almayan numaralar tamamen iptal edilerek kapatılacak.
Haberleşme sektöründe kaçak hat kullanımını kökten bitirecek bu yeni sisteme uyum sağlamaları için GSM operatörlerine 25 Haziran 2026 tarihine kadar süre tanındı.