Türkiye’nin tarım haritası baştan çiziliyor! Ne fındık ne de pamuk... Çiftçinin yeni gözdesi oldu, geleceğin üretimi başladı

İklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkileri, Türkiye’nin geleneksel tarım haritasını köklü bir değişime zorluyor. Son yıllarda yükselen hava sıcaklıkları, kuraklık riskleri ve mikroklima alanlarının genişlemesiyle birlikte üreticiler, asırlık ürünlerin yanına katma değeri yüksek alternatifler eklemeye başladı. Karadeniz’de fındık ve çayın yanına giren kivi ile narenciye, Ege ve Akdeniz’de ise zeytin veya pamuğun yerini alan ejder meyvesi (pitaya), mango ve pasiflora gibi tropikal ürünler tarlalardaki yerini sağlamlaştırıyor.

EGE’DE EJDER MEYVESİ, KARADENİZ’DE NARENCİYE DÖNEMİ

Özellikle Ege Bölgesi'nde su imkânlarının kısıtlanması ve geleneksel ürünlerdeki girdi maliyetlerinin artması, çiftçileri kapalı sera sistemlerine ve daha az su isteyen tropikal meyvelere yöneltti. İzmir, Aydın ve Muğla ovalarında kurulan ejder meyvesi seraları, yüksek getirisi ve kısa sürede ürün vermesi nedeniyle üreticinin yeni gözdesi haline geldi.

Karadeniz’de ise kış ılımanlığının artmasıyla birlikte mikroklima alanları genişledi. Rize, Trabzon ve Ordu kıyılarında bir dönem hobi olarak yetiştirilen kivi artık ana geçim kaynaklarından biri olurken; Rize ve Artvin sahil şeridinde kaliteli mandalina ve portakal rekoltesi her geçen yıl artış gösteriyor.

ORDU’DA SERADA 20 FARKLI TROPİKAL ÜRÜN YETİŞTİRİLİYOR

Dönüşümün Karadeniz’deki en somut adımlarından biri Ordu’da atıldı. Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından Gülyalı ilçesi Turnasuyu Mahallesi'nde kurulan deneme serasında; mangodan avokadoya, çikolata meyvesinden (black sapote) kahveye, yıldız meyvesinden ejder meyvesine ve pasifloraya kadar tam 20 çeşit tropikal ve subtropikal ürün başarıyla yetiştiriliyor.

Serada yürütülen çalışmaları yerinde inceleyen Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Mehmet Hilmi Güler, iklim değişikliğine karşı önlem aldıklarını ve tarımda yeni sektörler oluşturduklarını vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:

"Ordu’da tarım ve hayvancılığa büyük önem veriyoruz. İklim değişikliği dolayısıyla tedbir alarak deneme çalışmaları yapıyoruz. Seramızda fındık ve kivinin yanı sıra mango, muz, çarkıfelek, ejder meyvesi ve hatta kahve denemeleri gerçekleştiriyoruz. Amacımız bu ürünlerin Karadeniz’de yetişebildiğini göstermek ve üreticilerimize yeni fırsatlar sunmak. Ordu’nun toprakları çok zengin, insanı çalışkan; biz de ön ayak olarak ekonomimize ve çiftçimize katkı sağlamak istiyoruz."

PAZARIN İHTİYACI YERLİ ÜRETİMLE KARŞILANIYOR

Dönüşüm sadece tarlayla sınırlı kalmıyor; iç pazar ve ihracat dengeleri de değişiyor. Lüks marketlerde veya ithal ürün reyonlarında fahiş fiyatlarla satılan tropikal meyveler, yerli üretimin artmasıyla birlikte hem iç pazarda daha ulaşılabilir hale geliyor hem de bölge ekonomisine yüksek katma değer kazandırıyor.

Ziraat uzmanları, iklim krizinin getirdiği bu zorunlu dönüşümün bilinçli planlanması gerektiğine dikkat çekiyor. Belediyelerin deneme seralarıyla öncülük ettiği, doğru toprak analizi ve damla sulama altyapısıyla desteklenen tropikal tarımın, önümüzdeki 10 yılda Anadolu üreticisinin en güçlü kalelerinden biri olacağı öngörülüyor.