Suriye'de 61 yıllık Baas rejiminin çöküşünün ardından sıcak gelişmeler sürüyor.

Suriye'nin başkenti Şam'da kontrolü ele ele geçiren Heyet Tahrir eş-Şam'ın (HTŞ) lideri Ebu Muhammed Colani, dün akşam saatlerinde Emevi Camii'nde ortaya çıktı ve bir konuşma yaptı.

"Bugün, bu zaferle ödüllendirildik. Bu zafer tüm Suriyeliler için" diyen Colani, Esad rejiminin "suç işlememiş binlerce vatandaşını haksız yere hapsettiğini" söyledi.

İsrail'de yayın yapan Kanal 13'ün haberine göre, İsrail ordusu, Suriye geneline düzenlediği hava saldırılarında 100 hedefi vurdu.Habere göre, İsrail ordusu, işgal altındaki Golan Tepeleri'nde bulunan Hermon (Şeyh) Dağı'nın Suriye tarafını işgal etmesinin ardından Suriye genelinde onlarca stratejik noktaya hava saldırısı düzenledi.

İsrail Kanal 12 televizyonunun haberinde ise İsrail'in, Suriye ordusunun Esad rejiminden kalan askeri kapasitesini azaltmak için elinden gelen azami çabayı sarf ettiği, ordunun, Suriye geneline yayılan çok kapsamlı bir saldırı dalgası başlattığı ifade edildi.

Habere göre, İsrail savaş uçakları, askeri üsler, hava savunma üsleri, istihbarat karargahlarının yanı sıra uzun ile kısa menzilli füze depoları, hava savunma sistemleri, silah üretim merkezleri, konvansiyonel olmayan silah stoklarını hedef aldı.

Suriye'de Beşar Esad rejiminin yıkılışının yankıları sürerken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan (CENTCOM) flaş bir açıklama geldi. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, ABD ordusunun Suriye'nin orta kesimlerinde bulunan DEAŞ hedeflerine yönelik “onlarca” hassas hava saldırısı gerçekleştirdiği bildirildi. Saldırıların “DEAŞ’ın Suriye'deki durumdan yararlanarak ülkenin merkezinde yeniden yapılanmasını engellemek amacıyla ve DEAŞ’ı güçsüzleştirme ve yenilgiye uğratma misyonunun bir parçası olarak gerçekleştirildiği” vurgulanan açıklamada, “Operasyonda aralarında B-52'ler, F-15'ler ve A-10'ların da bulunduğu çok sayıda ABD Hava Kuvvetleri varlığı kullanılarak 75'in üzerinde hedef vurulmuştur” ifadelerine yer verildi.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Suriye'de yaşanan gelişmelerle ilgili yazılı bir açıklama yayınladı. Açıklamasında, Suriye halkının 14 yıl süren çatışmaların ardından nihayet umutlanmak için bir nedeninin olduğunu kaydeden Blinken, “Esad rejiminin 2011'den bu yana güvenilir bir siyasi sürece dahil olmayı reddetmesi ve Rusya ile İran'ın acımasız desteğine bel bağlaması, kaçınılmaz olarak kendi çöküşüne yol açmıştır” yorumunda bulundu. “ABD, Suriye liderliğindeki kapsayıcı bir süreç yoluyla iktidarın hesap verebilir bir Suriye hükümetine barışçıl yollardan devrini güçlü bir şekilde desteklemektedir” diyen Blinken,“Suriye halkının, bu geçiş döneminde devlet kurumlarının muhafaza edilmesini, temel hizmetlerin yeniden başlatılmasını ve savunmasız toplulukların korunmasını talep etmeye hakkı vardır” ifadelerini kullandı.

New York Times, İsrail yetkililerine dayandırdığı haberinde, İsrail güçlerinin Suriye topraklarına ilerlediğini duyurdu.Yetkililer, İsrail'in hava güçlerinin aynı zamanda hafta sonunda Suriye devletinin askeri varlıklarını da vurduğunu teyit etti.

Rusya'da resmi haber ajansları ve devlet televizyonu, Beşar Esad'ın ailesiyle birlikte Moskova'da olduğunu duyurdu.TASS ve RIA Novosti, Esad'a "insani kaygılarla" siyasi sığınma hakkı verildiğini bildiriyor.Ajanslar haberlerini Kremlin kaynaklarına dayandırırken, Rusya'nın Viyana'daki uluslararası kurumlar temsilcisi Mihail Ulyanov da Telegram hesabında haberi teyit etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İran devlet televizyonuna verdiği mülakatta Suriye ordusunu eleştirdi ve Esad hükümetinin hızla çökmesinin kendilerini şaşırttığını söyledi.“Şaşırtıcı olan Suriye ordusunun yetersizliği ve Suriye'deki gelişmelerin hızıydı ve bu sadece İran için değil bölgedeki pek çok ülke için de beklenmedik bir durumdu” diyen Erakçi Esad'ın güçlerinin yetersizliği karşısında şaşkına döndüğünü belirtti ve "Olayların farkındaydık hatta kaç askerin eğitildiğini ve organize edildiğini de biliyorduk. Geçen hafta bu bilgileri Esad ile görüştük ve kendisi de ordusunun durumu ve ordudaki motivasyon eksikliği karşısında hayrete düştü.” dedi.

Financial Times, İranlı bir kaynağın Suriye'nin devrik lideri Beşar Esad ile yüz yüze son görüşen diplomat olan İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin Esad'a "kendisini desteklemek için kuvvet göndermeyeceğini" söylediğini aktardı.

FT Pazartesi günü "İran, devrilmeden önce Esad'a inancını kaybetmişti" başlığı attığı özel haberinde söz konusu İranlı kaynağın "İran'ın yaklaşık bir yıldır Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'dan rahatsız olduğunu söylediğini" aktardı.

Kaynak, İran Dışişleri Bakanı Erakçi'nin geçen hafta Şam'ı ziyareti sırasında Esad'ın kendisine "Halep'ten çekilmenin taktiksel olduğunu ve kontrolün hala kendisinde olduğunu öne sürdüğünü" de söyledi.

Esad'ın Pazar günü erken saatlerde Şam havaalanından bir Suriye Hava Yolları uçağına bindiğini söylediği yönündeydi. Suriye Hava Yolları'na ait bir Ilyushin Il-76T kargo uçağının yerel saatle 03.59'da havaalanından açıklanmayan bir varış noktasıyla havalandığını belirtildi.

Flightradar24'ün verilerine göre, uçak başlangıçta Esad'ın Alevi mezhebinin kalesi olan ve aynı zamanda iki önemli Rus askeri üssüne doğru uçtu.

Ancak Humus'un üzerinden uçtuktan sonra uçak U dönüşü yaptı ve irtifa kaybederken tekrar doğuya doğru uçmaya başladı. Uçağın sinyali, Humus'un yaklaşık 13 km batısında kayboldu. Dün "Esad'ın uçağının düşmüş olabileceği" iddiaları dolandı ancak uzmanlar uçağın transponder sinyalinin bilinçli olarak kapatıldığı üzerinde durdu.

Dün yayıyan video görüntüleri, devrik Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın Şam'daki ana sarayının yakınındaki bir garajda bulunan araç koleksiyonunu gözler önüne serdi.

CNN tarafından doğrulanan ve koleksiyonun arasında araç kullanan bir kişi tarafından çekilen bir videoda, Batı Şam'da, Al-Mazzeh semtinin kuzeyinde bulunan büyük bir depoda 40'tan fazla lüks araç ortaya çıktı.

Görüntülerde görülen araçlar arasında, rutin fiyatı 3 milyon doların üzerinde olan kırmızı bir Ferrari F50, bir Lamborghini, bir Rolls Royce ve bir Bentley yer alırken, Esad'ın kaçarken yanında "kaç milyon dolar" götürdüğü, tüm taşınmazlarını bırakırken Moskova'da nerede kaldığı dünya gündeminde ilk soru işareti.

Öte yandan Suriye'de Beşşar Esad rejimi dün muhaliflerin Şam'a girmesiyle resmen devrildi. 61 yıllık Baas rejimi 12 günlük harekat sonunda yıkılırken, devrik lider Esad ve ailesi Rusya'ya sığındı. Muhaliflerin başkent Şam'ı ele geçirmesinin ardından; rejimle özdeşlesen ve işkenceleriyle bilinen Sednaya Hapishanesi basılarak tutsaklar serbest bırakıldı.

On yıllardır ağır işkence ve kötü şartlarda tutulan muhalif siyasi mahkumların özgür bırakılması rejimin devrildiğinin en net fotoğraflarından biri olurken, ortaya çıkan 'mahzen' detayı tüm dünyada gündem yarattı.

Hapishanedeki güvenlik kameralarında görünen ve hala ulaşılamayan tutsaklar görüntülendi.

Öte yandan Suriye Sivil Savunması (Beyaz Miğferler) olarak da bilinen teşkilat, Sednaya Hapishanesi'nde saatlerdir arama çalışmaları yürütüldüğünü, bazı tutukluların hâlâ Kızıl Kanat olarak bilinen yeraltı mahzenlerinde tutulduğu endişesi bulunduğunu bildirdi.

Beyaz Miğferler, Telegram'da yaptığı açıklamada, ekiplerin "hapishanenin içinde birkaç alanı açtığını" ancak "henüz hiçbir şey bulamadığını" belirterek, ekibin arama çalışmalarını sürdürmesiyle birlikte güncelleme sağlamaya devam edeceklerini söyledi.