Sıfır araçlarda magnezyum ve çip krizi, ikinci elde stok sorunu ortaya çıkıncı araç fiyatları neredeyse her gün zamlanıyor. İkinci el araç fiyatları, sıfır araç fiyatlarını sollarken vatandaş bütçesine göre araba bulmakta zorlanıyor.

Artık satıcıların araç fiyatlarında indirim yapmadığını söyleyen Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu Genel Başkanı Aydın Erkoç "Magnezyum ve çip krizi gibi dünyada iki önemli sorun var.

Sıfır araç üretimde sıkıntı yaşandığından bütün ülkelerde tedarik konusunda problemler yaşanıyor. Bu sorun muhtemelen 2022 yılının altıncı ayına kadar sürecek. Hal böyle olunca ikinci el araçlarda da fiyat artışları devam edecek." ifadelerini kullandı.

Bir vatandaşın sene içerisinde en fazla 3 araç satışı yapabileceğini söyleyen Erkoç," Yeni düzenlemeyle birlikte Ticaret Bakanlığı, vatandaşların senede kaç araç alıp sattığını görebiliyor. Bu sınırı aşanlar ve bu kurala uymayanlar var. Bazı illerimizde cezalar kesiliyor. Hatta bazı galericilerin yeterlilik belgesi almadığı dönemlerde alıp sattığı araçlar içinde cezalar kesilmeye başlandı." dedi.

Araç alacak vatandaşların biraz daha serin kanlı olmaları gerektiğini belirten Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu Genel Başkanı Aydın Erkoç," Vatandaşlarımıza önerim şu. Araç fiyatları yükseliyor diye çok aşırı heyecan ve panik yapıyorlar. Biraz serin kanlı olmaları lazım. Çok fazla talep olması da araç fiyatlarını yükseltiyor." diye konuştu.

Fiyat artışlarının yaşandığı bu dönemde vatandaşlara önemli uyarılarda bulunan Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu, "Fiyat artışları ile karşılaşan vatandaşlarımız mümkünse otomobil alım hedeflerini biraz ötelesinler. Düşük olan araç fiyatının aniden artırdıklarını bildikleri araç satıcıları var ise bunları görselleri ile birlikte Ticaret Bakanlığı'na şikayet etsinler." dedi.

Fiyat artışlarının yaşandığı bu dönemde vatandaşların fazladan ödedikleri paraları geri alabileceğini söyleyen Ağaoğlu, "15 gün önce 200 bin liraya ilana koyulan arabaların bugün fiyatlarının 300 bin liraya çıktığını görüyoruz. Hatta binlerce araç satışının ilandan kaldırıldığını görüyoruz.

İlanın 200 bin lira olarak görüp kanıtlayan tüketici şayet buna 300 bin lira ödedi ve Ticaret Bakanlığı da haksız fiyat artışından o satıcıya ceza kestiyse... Satıcının tacir olması durumunda tüketici yargı yoluyla fazladan ödediği 100 bin lirayı geri alabilir." ifadelerini kullandı.

Öte yandan araba fiyatlarındaki fahiş artışları stokçu bayi, galeri ve filo şirketlerinin yanı sıra online platformlarındaki ilanların da tetiklediği ortaya çıktı.

Şöyle ki, otomobil fiyatlarının her geçen gün arttığını gören araç sahipleri aracının değerini ölçümlemek için muadillerine bakıp online platformlara ilan veriyor.

O ilanı gören bir diğer araç sahibi yüzde 10 üzeri fiyat belirliyor. Başka bir ilan sahibi ise aynı nitelikteki aracı için bu sanal oluşan fiyatı baz alıyor. O da aracının fiyatına 20 bin TL daha ekliyor.

Birbirine kıyasla yapılan bu fiyat belirleme hali kısa süre sonra sanal bir ekonomi doğuruyor. Eskiden araç arzından sıkıntı olmadığı için sanal fiyatların bir etkisi yoktu.Ancak son dönemde çip kriziyle başlayan, kurdaki hareket ile tırmanan araç arz sıkıntısı nedeniye sanal fiyatlar artık gerçeğe dönüşmeye başlamış durumda...

Online platformlarda aracının sadece değerini öğrenmek için ilan veren çok kişinin olduğunu belirten sektör oyuncuları, bu durumun da fiyat artışını tetiklediğini belirterek, şunları anlattı:

"Örneğin vatandaşın elinde 10 yıllık aracı var. Aslında satmayı düşünmüyor. Ancak araç fiyatlarının çok konuşulmasının ardından kendi arabasının fiyatını merak edip, online platforma ilan veriyor. Aracının fotoğraflarını çekip muadillerine göre bir fiyat belirliyor. Örneğin kendi aracının 20 bin km altında bir araca 200 bin TL yazılmış.

O da 220 bin TL yazıyor. Onun 220 bin TL yazdığını gören bir başka kişi aracındaki başka bir özelliği dikkate alarak 'Bu araç 220 ise benim ki 230 yapar' diyor ve fiyatı 210'dan 230'a çıkarıyor. Böyle böyle sanal bir fiyat hareketi oluşuyor. Tıpkı ev kiralarında olduğu gibi. Nasıl ev sahibi 'üst kat bu kadar artırdıysa ben de artırayım' dedi ve kiralar arttı benzer durum araçta da yaşanıyor."

Eskiden araç arzından bir sıkıntı olmadığı için bu tür fiyatlamaların çok yüksek bir karşılığının olmadığını belirten sektör oyuncuları, "Şimdi araç olmadığı için sanal fiyat gerçeğe dönüşüyor" dedi.

Bu tür online platformların hiç denetlenmediğine dikkat çeken bir galerici de, "Galerilerle ilgili bir ihbar olduğunda denetime gelinir ancak sanal platformlarda denetim çok güçlü değil. Buraların da denetlenmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, son dönemde hemen her sektörde kıyas ekonomisinin oluştuğunu söyledi. Ağaoğlu, "Benzer durumu ev kiralarında gördük. Yine marketlerdeki meyve-sebze fiyatlarının yüksekliğini gören pazarcı da fiyatı artırmaya başladı. Şimdi de araçlarda yaşanıyor" dedi.

Haksız fiyat artışı ile ilgili Tüketici Kanunu'nda 2018'de yasal bir düzenleme yapıldığına dikkat çeken Ağaoğlu, "Haklı bir gerekçe olmadan fiyatlarda artış yapılması haksız ticari uygulamadır. Bugün için 114 bin 500 TL'ye varan oranlarda ceza uygulanabilmektedir.

Tüketiciler böyle bir durumla karşılaştıklarında eski ve yeni fiyatların ekran resmilerini gösterip ticaret bakanlığının haksız fiyat artışının mobil uygulamasıyla kolayca şikâyet edebilirler" diye konuştu. (SABAH/BETÜL ALAKENT-DERİN GÖKÇE/MİLLİYET)