Şanlıurfa'da GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (GAPTAEM) tarafından geliştirilen ve bölge çiftçisinin yaygın olarak kullandığı "Serince" ekmeklik buğday çeşidi, Suriye'deki verim denemelerinde de başarılı sonuçlar elde edince ürüne ihracat yolu açıldı.

GAPTAEM'in yaklaşık 12 yıllık ıslah çalışmasının ürünü olan "Serince", Türkiye'de çiftçilerin kullanımına sunulduktan sonra Barut Tohumculuk'un girişimleriyle Irak'ın ardından Suriye Araştırma Enstitüsü tarafından kurulan deneme alanlarında da test edildi.

Verim, kalite ve hastalıklara dayanıklılık kriterlerinde 20 buğday çeşidi arasında ilk sırada yer alan "Serince"nin, tescil sürecinin tamamlanmasının ardından Suriye'de de üretime alınması planlanıyor.

GAPTAEM Müdürü İbrahim Halil Çetiner, AA muhabirine, yeni bir buğday çeşidinin geliştirilmesinin, 10 ila 15 yılı bulan uzun soluklu bir araştırma süreci gerektirdiğini söyledi.

Yaklaşık 3 bin genetik materyalin bulunduğu gen havuzundan yararlanılarak yürütülen çalışmalar sonucunda geliştirilen her çeşidin kendileri için ayrı bir değer taşıdığını belirten Çetiner, hedeflerinin her yeni çeşitte verim, kalite ve dayanıklılığı daha ileriye taşımak olduğunu ifade etti.

"Serince"nin hem Türkiye'de hem de komşu ülkelerde dikkati çekici sonuçlar ortaya koyduğunu dile getiren Çetiner, "Firmamız 'Serinceyi Suriye'de ve Irak'ta da tescil ettirme aşamasına girdi. En son aldığımız bilgilere göre Suriye Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü tarafından yapılan denemelerde 20 çeşit içerisinde birinci sırada 'Serince' çeşidinin geldiğini öğrendik. Bunun belgesi de hazırlandı. Hem verim hem de kalite anlamında birinci sırada yer aldı. Protein oranı, hektolitre ağırlığı gibi kalite özellikleri bakımından da öne çıktı. Hastalıklara dayanıklılık açısından da özellikle sarı pasa karşı yüksek direnç gösterdi." dedi.

Bu başarının enstitüde görev yapan araştırmacılar için önemli bir motivasyon kaynağı olduğunu vurgulayan Çetiner, geliştirilen yerli çeşitlerin uluslararası alanda da karşılık bulmasının memnuniyet verici olduğunu kaydetti.

"Serince"nin ıslah çalışmalarını yürüten Ziraat Yüksek Mühendisi Memduh Serdar Polat da çeşidin 2021 yılında tescillendiğini ve kısa sürede üreticilerin tercih ettiği buğday çeşitleri arasında yer aldığını söyledi.

Çiftçilerden olumlu geri dönüşler aldıklarını belirten Polat, "Bu yıl çok yağışlı bir sezon geçirmemize rağmen bölgede birçok ekmeklik buğday çeşidinde protein oranı 10-11 seviyelerinde kalırken 'Serince'de en düşük 13, en yüksek ise 14,5-15 seviyelerinde protein değerleri elde ettik. Kalitesi, ekstrem koşullara dayanımı ve hastalıklara toleransı nedeniyle üreticilerimiz çeşidimizden memnun." diye konuştu.

Polat, yüksek verim ve kalite özelliklerinin üreticilerin gelirine katkı sunduğunu, aynı zamanda daha kaliteli gıda üretimine de imkan sağladığını ifade etti.

Ziraat Mühendisi ve Barut Tohumculuk yöneticisi Mahmut Barut ise GAPTAEM tarafından geliştirilen buğday, mercimek ve arpa tohumlarının sözleşmeli tarım modeliyle sertifikalı üretimini gerçekleştirdiklerini belirtti.

Geliştirilen tohumların yüksek verim ve kalite özellikleriyle öne çıktığını ifade eden Barut, amaçlarının bu çeşitleri daha geniş coğrafyalardaki çiftçilerin kullanımına sunarak üreticilerin daha yüksek gelir elde etmesine katkı sağlamak olduğunu söyledi.

Barut, bu kapsamda Irak'ta tescil sürecinde olduklarını, "Serince" ekmeklik buğday çeşidi için de Suriye Araştırma Enstitüsünde deneme alanı oluşturulduğunu aktararak konuşmasını şöyle sürdürdü:

"O denemede de birçok buğday çeşidi arasında hem verim yönünden hem kalite yönünden hem de hastalıklara dayanım yönünden 'Serince' en öne çıkan çeşit oldu. Oradaki uzmanlar da bize bu memnuniyeti dile getirdiler. Biz de Suriye'de 'Serince' ekmeklik buğday tohumu çeşidinin tescil aşamasına geçmiş bulunmaktayız. İnşallah bu tohumun daha geniş kitlelere, daha geniş coğrafyalara yayılması için Barut Tohumculuk olarak elimizden geldiğince gayret ediyoruz."

Türk tohumculuk sektörünü hem bölgede hem de uluslararası pazarlarda daha ileri bir noktaya taşımayı hedeflediklerini anlatan Barut, Irak, Suriye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde deneme alanları kurduklarını, gelecek yıl da Cezayir, Fas, Tunus gibi ülkelerde yeni alanlar oluşturacaklarını kaydetti.

Barut, "Bu şekilde biz bu tohum çeşitlerimizle hem bölgemizde hem ülkemizde hem de dış ülkelere ihracat yapmak suretiyle önemli bir atılım yapmayı hedefliyoruz." dedi.