Ramazan ayının manevi atmosferiyle dolup taşacağı günler yaklaşırken Müslümanlar için bir ibadet ve yardımlaşma vesilesi olan Sadaka-i Fıtır ödemelerine yönelik araştırmalar da arttı. Dinî vecibelerin yerine getirilmesi ve ihtiyaç sahiplerine destek olunması adına Ramazan Bayramı'na az bir zaman kala hatırlatmalar da gelmeye başladı.

Fıtır sadakası ne zaman verilir?

Sadaka-i Fıtır, Ramazan Bayramı'nın birinci günü tan yerinin ağarmasıyla birlikte vacip olmakla birlikte, Ramazan ayı içinde de ödenebilir.

Bayram öncesi fakirlerin ihtiyaçlarını karşılamaları için ödenmesi tercih edilen bir uygulama olarak öne çıkan Sadaka-i Fıtır'ın yardımlaşma ve dayanışma ruhunu pekiştiren önemli bir adımdır.

Halk arasında fitre diye bilinen fıtır sadakası (sadaka-i fıtır); insan olarak yaratılmanın ve Ramazan orucunu tutup bayrama ulaşmanın bir şükrü olarak; dinen zengin olup Ramazan ayının sonuna yetişen Müslüma’nın, belirli kimselere vermesi vacip olan bir sadakadır (Nevevî, el-Mecmû', VI, 103-105).

Fitre kimlere verilir?

Fıtır sadakası, kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul müslümanlara verilir. Fıtır sadakası ve oruç fidyesini vermek durumunda olan kimsenin bunlardan doğrudan ya da dolaylı olarak yararlanmaması esastır. Zekât için de aynı kural geçerlidir. Bu sebeple bir kimse zekâtını, fıtır sadakasını ve fidyesini kendi usûl ve fürûuna veremez. (Usûl, bir kimsenin anası, babası, dede ve nineleri; fürûu ise; çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır.) Ayrıca eşler de birbirlerine zekât, fitre ve fidye veremez.

Hanefilere göre aşağıda sayılanlara fitre verilmez:

a) Ana, baba, büyük ana ve büyük babalara,

b) Oğul, oğlun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklara,

c) Eşine,

d) Zengine yani aslî ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişiye,

e) Babası zengin olan ergen olmamış çocuğa (Merğinânî, el-Hidâye, II, 223-228).

Şâfiîlere ve Ebu Yusuf’a göre fitre, Müslüman olmayana da verilemez (Mâverdî, el-Hâvî, III, 387; X, 519; Merğinânî, el-Hidâye, II, 223).