Tirişik, tırşık gibi isimlerinin yanında yaban pancarı, yılan otu, yılan yastığı gibi isimleri olan ve ıspanak gibi yeşil sebzelere benzeyen tırşik, yapı olarak diğer yeşil sebzelerden çok farklı. Birçok hastalığa karşı şifa olarak bilinen tırşik otu genelde çorba olarak tüketiliyor.

Özellikle Adana, Osmaniye ve Kahramanmaraş illerinde Toros Dağları’nın eteklerinden toplanan bir ottan yapılan ve bilinen tırşik çorbası, kış aylarında bölge halkının sofraların süsler. Dağlarda yetişen ve hayvanların yemediği bu zehirli ot, belli işlemlerden geçtikten sonra adeta şifaya dönüşüyor.

Antioksidan özelliği ile vücut direncini arttıran ve bağışıklık sistemini kuvvetlendiren tırşiğin ölüm hariç her şeye iyi geldiği dile getiriliyor. Dağlardan toplanan yılan pancarı, zehirli pancar ve yılanyastığı olarak adlandırılan bu bitkiyi, doğada acı olması nedeniyle hiçbir canlı yemiyor.

Adana’da halk arasında mucizevi etkileri olduğu düşünülerek bu çorbanın yılda en az 7 kez içilmesi öneriliyor. Bilimsel araştırmalara da konu olan tırşik çorbası kış aylarında bölge halkının vazgeçilmez yemeklerindendir. Ünlü Lokman hekimin kitaplarında söz ettiği ileri sürülen tırşik çorbası, büyük zahmetler verilerek hazırlanıyor.

Yöre insanına göre tirşik, grip, soğuk algınlığı başta olmak üzere, mide ve bağırsak hastalıklarına hatta kansere bile şifadır. Bundan dolayı tirşiğin diğer adı ‘Andırın doktoru’dur. Fakat şifa olması için doğru zamanda toplanıp, doğru şekilde pişirilip doğru şekilde tüketilmesi gerekmektedir.

Yöredeki yaygın inanışa göre tirşik giren eve hastalık girmez. Tirşiği yöre insanı için bu kadar değerli yapan da tam olarak bu şifa özelliğidir. Bu sebeple kışın hemen her evde yağmurların yağmasına paralel olarak tirşik yapımları başlar.

Tırşik pancarı, çok acıdır. Toplarken elinizi dahi yakabilir. Ancak toplanıp temizlendikten sonra bir gece, un ve yoğurtla beklettikten sonra acısı kayboluyor. İşin diğer sırrı da çorbanın saatlerce kaynatılması” diye konuşuyor. Zahmetli olması nedeniyle kadınlar tarafından imece usulü yapılan tırşik için halk arasında Lokman hekimin “ölümün sırrını bulduğu” bitki olduğu da rivayet ediliyor.

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Sinan Dayısoylu tarafından yapılan araştırmada, yılan pancarı, zehirli pancar ve yılan yastığı olarak adlandırılan bitkiden yapılan Tırşik çorbasının yüksek miktarda antioksidan özelliği taşıdığı ortaya çıktı. Aynı üniversitenin Tıp Fakültesi’ndeki bir öğretim üyesi ile birlikte bitkinin özellikleri ile ilgili çalışma yapan Dayısoylu, yaklaşık 2 yıl süren akademik çalışmanın ardından bu bitkinin yüksek miktarda antioksidan özelliğe sahip olduğunun tespit edildiğini aktardı. Dayısoylu’nun konuyla ilgili yaptığı akademik araştırma, uluslararası bir dergi olan Asian Journal Of Chemistry’ de yayınlandı.

Öte yandan ünlü Beslenme Uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay da tırşiğin antioksidan özelliğine dikkat çekerek “Bu çorbadan kış boyu içen grip olmaz. Viral enfeksiyon ve hiçbir enfeksiyonla karşılaşmazsınız. O yüzden yetiştiği bölgede vatandaşlar, ‘Andırın doktoru’ adını vermiş” açıklamasında bulundu.