Türkiye’de 2 büyük depremin ardından kentsel dönüşüm başvuruları arttı. 6 Şubat depremleri Türkiye’nin bir deprem kuşağı olduğu gerçeğini yüzümüze vururken, depremin değil binaların öldürdüğü de çok net bir şekilde görüldü. Deprem felaketinde yaralar sarılırken kentsel dönüşüm sürecine dair araştırmalar da arttı. 6306 sayılı 'Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 7. madde 6. bendinde belirtildiği üzere, kentsel dönüşüm kapsamında konut ya da iş yeri yenilenmesinde kullanılan kredilere faiz desteği veriliyor. Peki, Kentsel dönüşüm nedir, 2023 kentsel dönüşüm kira yardımı ne kadar? Kentsel dönüşüm şartları neler, nasıl yapılır? Kentsel dönüşüm süreci nasıl işliyor?

Kentsel dönüşüm, şehrin bir bölümünün veya ciddi anlamda büyük bir kısmının proje kapsamında sistematik bir şekilde mevcut yapı stoklarının olası depremlere karşı toprak zeminin ve üzerindeki yapının risk değerlerinin belirlenmesi, olası depremde yıkılması ve yıkılırken çevredeki diğer yapılara zarar vermesi olasılıklarının da içine katılarak, riskli toprak zemin ve riskli yapıların kullanım dışına çıkarılarak yerine toprak zeminin yapısına uygun temelli yapıların yapılması ve bu sayede olası depremlerde yaşanabilecek can ve mal kaybının en aza indirmek için yapılan kamusal çalışmalardan biridir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Kentsel dönüşümü desteklemek amacıyla kira yardımını İstanbul’da 3 bin 500 liraya çıkarıyoruz. Anadolu’da büyük illerde Ankara, Bursa, Antalya ve İzmir’de 3 bin liraya çıkarıyoruz. Diğer büyükşehirlerimizde aylık kira yardımını 2 bin 500 liraya çıkartıyoruz. Kalan diğer illerimizde kira yardımını 2 bin liraya çıkartıyoruz.” dedi.Geçtiğimiz günlerde İstanbul Büyükşehir Belediyesi, kentsel dönüşüm kira yardımını artırdığını belirtmişti. Şubat ayı sonunda belediyeden yapılan duyuruda, “Riskli yapı sahiplerine ve kiracılara İBB 4 bin 500TL kira yardımı veriyor” ifadeleri kullanılmıştı.

Kentsel dönüşüm ile doğal afetlerden kaynaklanabilecek zararın en aza indirilmesi amaçlanır.

Kentsel dönüşümün uygulanabilmesi için bir takım şartların mevcut olması gerekir. Bu kapsamda öncelikle Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yetkilendirilmiş bir kuruluştan yapının çeşitli noktalarından ve özellikle taşıyıcı kolonlarından karot örneği alınması suretiyle riskli yapı raporu alınması gerekir. Yapının riskli olduğu uzman raporuyla tespit edildikten sonra bu raporun kesinleşmesi gerekmektedir. Öncelikle rapor ilgili tapu müdürlüğü aracılığıyla riskli yapıdaki kat maliklerine tebligatla bildirilir. Tebligat sonrası her bir kat malikinin 15 gün içinde riskli yapı raporuna itiraz hakkı vardır. Eğer riskli yapı tespit raporuna riskli yapıdaki kat maliklerince itiraz edilmezse rapor kesinleşir. Rapora itiraz edilirse itiraz, ilgili disiplinlerde uzman dört öğretim üyesi ve Bakanlıkça atanan üç Bakanlık yetkilisinden oluşan komisyonca karara bağlanır. Yapı malikleri, riskli yapı tespit raporuna karşı itiraz sonucunu tebliğ aldıktan itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde kararın iptali için dava açabilirler. Ayrıca raporun kesinleştirilmesi sonrasında malikler Sermaye Piyasası Kurumundan lisanslı bir değerleme kuruluşuna taşınmazın değerini tespit ettirebilirler. Raporun kesinleşmesi ve bütün maliklerce anlaşma sağlandıktan sonra bir müteahhit ile sözleşmesi yapılması suretiyle inşaata başlanması mümkündür.

Kentsel dönüşüm başvurusu için gerekli belgeler şunlardır;

Islak İmzalı Başvuru dilekçesi

Nüfus cüzdanı fotokopisi

Riskli yapı tespit raporu (Bakanlıkça yetkili şirketlerden alınmış olmalıdır.)

Tapu fotokopisi ve taşınmaza ait güncel tapu kaydı

Riskli yapı tespit raporunda belirlenen adres ile uyumlu olacak şekilde malik adına kayıtlı, A.R.A.A.D.net istemi üzerinden riskli yapı için yapı kimlik numarası alındığı tarihten önceki son üç aydan veya sonraki üç aydan herhangi birine ait elektrik, su, doğalgaz, sabit hatlı olmak şartıyla telefon/ internet hizmetleri ile ilgili herhangi bir fatura,

Malikin riskli olarak tespit edilen yapıda yapı kimlik numarası alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren il- ilçe nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünden alınacak imzalı ve mühürlü adres bilgileri raporu,

Yapının yıkıldığına dair form (ıslak imzalı ve mühürlü),

Hak sahibine/vekiline ait vadesiz Türk Lirası, T.C. Ziraat Bankası hesap cüzdanı fotokopisi