İstanbul ofis pazarında doluluk oranı son 10 yılın en yüksek rakamı olan yüzde 84.9’a yükseldi. Gayrimenkul danışmanlık şirketi Cushman & Wakefield I TR International tarafından yapılan araştırmaya göre, bir dönem pandeminin de etkisi ile ilginin azaldığı ofisler doldu.

Hazırlanan rapora göre; Haziran 2023 itibarıyla genel arzı 6.46 milyon metrekare olarak gerçekleşen İstanbul, yüzde 84.9’luk doluluk oranıyla son 10 yılın en yüksek oranına ulaştı. Bu yıl içinde İstanbul Uluslararası Finans Merkezi’nin açılmayan etaplarının tamamlanarak yaklaşık 1.5 milyon metrekare arzın ise pazara katılacağı öngörülüyor.

Raporda talebe paralel olarak birincil kiraların yükselme grafiği çizdiği ve geçen yıla kıyasla yılın ikinci çeyreğinde ABD doları bazında yüzde 61 artarak son 5 yılın en yüksek seviyesine geldiği belirtildi.

Ülke genelinde metrekare başına birincil Ofis kiralarının en yüksek olduğu bölgelerin başında 765 lirayla Levent gelirken, onu 516 lirayla Esentepe-Gayrettepe bölgesi takip etti. Kira bedeli Maslak ve Anadolu yakasında 455 TL, İzmir ve Ankara’da ise 268 TL olarak gerçekleşti.

İstanbul ana caddelerindeki birincil Kira seviyesinin yılın ikinci çeyreğinde Dolar bazında bir önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 144.4 oranında ciddi bir artış kaydettiği belirtilen rapora göre; Abdi İpekçi Caddesi, 250 ABD$ /m²/ay birincil kira ile İstiklal Caddesi’nin (220 ABD$/m²/ay) önüne geçerek 13 yıl aradan sonra tekrar ‘en pahalı cadde’ oldu.

Ana cadde mağazalarının metrekare kiraları İstanbul’da 4.545 lira, Ankara’da 1.960 lira, İzmir’de ise 1.860 lira olarak gerçekleşirken, yılın ilk yarısında toplam arz 448 alışveriş merkezi ile 14 milyon metrekareye yükseldi.

Dijitalleşmenin ve akıllı teknolojilerin yükselişiyle ivmelenen perakende sektöründe markaların yeni mağazalarla büyüme stratejilerini sürdürmeye devam etmesi ve uluslararası perakende markalarının Türkiye’deki işbirliklerini artırması da göze çarpan veriler arasında yer aldı.

Raporda Türkiye’de otomotiv sektöründeki yabancı firmaların üretimlerini arttırdığı ve yeni yatırım kararları verdiği bir dönemden geçmekte olduğu da ortaya koyulurken, planlanan yeni yabancı tesis ve istasyon yatırımlarının Türkiye’nin lojistik altyapı yatırımlarına hız verdiği kaydedildi.

Bu kapsamda Tofaş, 2025 yılından itibaren beş marka için planlanan hem orta boy hafif ticari araç hem de binek versiyonları olan yeni “K0” üretimini duyurmuştu.

Renault’nun da Bursa’da üreteceği yeni modellerle ilgili duyuruyu bu yılın sonunda yapması bekleniyor. Öte yandan, Avrupa pazarları için hedef büyüten Çinli markalardan birisinin sene sonuna kadar yatırım kararını açıklaması bekleniyor.

Bu karar kesinleşirse Türkiye’ye tam 26 yıl aradan sonra yeni bir otomotiv fabrikası yatırımı gelmiş olacak. Rapor, otomotiv sektöründe ivme kazanan ‘elektrifikasyonun’ ve elektrikli otomobillerde uygulanan indirimli ÖTV oranının arttırılacağı haberlerinin, birçok yabancı elektrikli araç üreticisinin radarına Türkiye’yi aldığına da dikkat çekiyor.

Depremin ardından imalat sanayinin toparlanma sinyalleri verdiği ve talebin artma eğilimini sürdüreceği kaydedilen raporda, 2023 yılının ilk yarısında kategori bazında önemli kiralama işlemlerini gerçekleştirenler, lojistik ve perakende sektörlerinde yer alan firmalar olarak öne çıktı.

Rapora göre, yabancı yatırımcıları Türkiye’de üretim yapmaya teşvik eden etkenler arasında düşük maliyetler, yakınlık, Avrupa ile serbest ve açık ticaret ağlarına sahip olması ve özellikle COVID-19 pandemisinden sonra üretimin yakın kıyılara taşınmaya başlaması yer alıyor.

Raporda yer alan 2023 BoF-McKinsey State of Fashion anketine göre, moda yöneticilerinin yüzde 65’i tedarik zinciri zorluklarını ele almak için yakın tedariği düşünüyor ve Batı Avrupalı katılımcıların yüzde 85’i Türkiye’den tedariklerini artırmayı tercih ediyor.

Depo alanı kiralamada ise metrekare kiraları dolar bazında geçtiğimiz yıla kıyasla yüzde 33 artarken bunun son 15 yılın en yüksek seviyesi olduğu belirtiliyor.