Türkiye'nin en önemli erkenci kayısı üretim merkezlerinden biri olan Iğdır'da, geçtiğimiz nisan ayında yaşanan şiddetli zirai don felaketi üretimi adeta felç etti. Kendine has aroması ve kalitesiyle tescilli "Iğdır Şalağı" başta olmak üzere, çiçeklenme dönemindeki binlerce kayısı ağacı dondan doğrudan etkilendi. Geçen yıl 40 bin ton olarak kayıtlara geçen dev rekolte, bu yıl zirai don nedeniyle yüzde 70 ila 80 oranında eriyerek 8 bin ton seviyesine kadar geriledi.
Verimli ovası ve mikro klima iklimi sayesinde kaliteli kayısı üretimiyle öne çıkan Iğdır'da üreticiler bu yıl zorlu bir sezon geçiriyor. İlkbahar aylarında etkili olan zirai don, çiçeklenme dönemindeki kayısı ağaçlarına büyük zarar verdi. Geçtiğimiz yıllarda 40 bin tonun üzerinde gerçekleşen kayısı rekoltesinin, bu yıl 8 ila 10 bin ton arasında kalması bekleniyor.
Bu durum, üretimde yaklaşık yüzde 70 ila 80 oranında bir kayba işaret ediyor. Rekoltedeki sert düşüş nedeniyle hem üreticilerin gelirinde önemli azalma yaşanacağı hem de piyasaya sunulacak ürün miktarının ciddi şekilde düşeceği belirtiliyor.
Iğdır'da hasat sürerken, azalan ürün nedeniyle birçok bahçede beklenen verime ulaşılamadığı gözleniyor. Sektör temsilcileri ise rekoltedeki düşüşün hem iç piyasayı hem de ihracatı olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
İl Tarım ve Orman Müdürü Ahmet Tingiş, 13-16 Nisan tarihleri arasında meydana gelen don olayının özellikle "Iğdır şalağı" olarak bilinen erkenci kayısı çeşitlerinde ciddi zarara yol açtığını belirterek, "13-16 Nisan 2026 tarihleri arasında ilimizde elim bir don hadisesiyle karşılaştık. Öncelikle meteoroloji veri istasyonlarımız ve Meteoroloji Bölge Müdürlüğümüzden aldığımız veriler ile saha fenolojik gözlemlerimiz doğrultusunda durumu hızlı ve ivedi bir şekilde Bakanlığımıza ilettik. İlimizin kayısı üretiminde, özellikle Iğdır şalağı, olarak bilinen erkenci kayısı çeşitlerinde maalesef büyük bir don olayıyla karşı karşıya kaldık. Bu kapsamda tüm köylerimizde detaylı hasar tespit çalışmaları gerçekleştirdik. Üreticilerimizin mağdur olmaması için Tarım ve Orman Bakanlığımızın TARSİM sigortaları kapsamında yer alan don teminatından yararlanmalarını öneriyoruz. TARSİM, tarımın ve ürünlerin güvencesidir. Üreticilerimizin hiçbir zaman mağduriyet yaşamaması için TARSİM sigortasını yaptırmalarını tavsiye ediyoruz" dedi.
TARSİM UYARISI
Kayısı rekoltesinin bu yıl don nedeniyle düştüğünü söyleyen Tingiş, "Don olayının ardından ilerleyen günlerde özellikle çiçeklerin döküldüğünü gördük. Bu durum, ilimizde sıcaklıkların eksi derecelere düştüğünü ve donun ürünler üzerinde ciddi etkiler oluşturduğunu gösterdi. Özellikle kayısı bahçelerinde yoğun miktarda ürün kaybıyla karşı karşıya kaldık. İlimizde 2025 yılı içerisinde yaklaşık 40 bin ton kayısı rekoltesi elde edildi. Bu yıl ise don nedeniyle yaklaşık 8 bin ton civarında bir kayısı rekoltesi bekliyoruz. Hasatlarımız halen devam ediyor. Soğuk hava nedeniyle üreticilerimiz önemli ölçüde zarar gördü. İlimiz genelinde ortalama yüzde 70 oranında ürün kaybıyla karşı karşıyayız. Bu süreçte Sayın Valimizin başkanlığında İl Zarar Tespit Komisyonu'nu topladık. Meteorolojik veriler ve yapılan teknik tespitlerle birlikte kayısı rekoltesindeki düşüşün nedenlerini ve boyutunu ortaya koyduk" ifadelerini kullandı.
Üreticilere çağrıda bulunan Tingiş, "Üreticilerimizin bu tür afetlerle karşılaştıklarında ürünlerini mutlaka teminat altına almalarını istiyoruz. Bunun en kolay yolu TARSİM sigortasıdır. TARSİM kapsamında oluşan ürün değer kayıpları karşılanıyor ve üreticilerimizin zararları en aza indiriliyor. Bu nedenle tüm üreticilerimize TARSİM sigortasını yaptırmalarını önemle tavsiye ediyoruz" dedi.