Gerçek bal nasıl anlaşılır? Muşlu balcı Niyazi Bingöl'den piyasadaki oyunu bozacak açıklamalar: O ballar arı yüzü görmüyor

Piyasadaki fiyat karmaşası, katkı maddeleri ve sahtecilik iddiaları nedeniyle tüketiciler artık kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan balı alırken büyük bir tereddüt yaşıyor. Etiketlerde yer alan çelişkili bilgiler ve raflardaki aşırı ucuz ürünler, "Sahte bal mı alıyorum?" korkusuyla insanları bal tüketiminden adeta imtina eder hale getirdi. Tam da bu güven krizinin ortasında, işin mutfağından gelen tecrübeli bir ses doğal ve dürüst üretimin imkânsız olmadığını hatırlatıyor.

GERÇEK BAL NASIL ANLAŞILIR?

Piyasada satılan balların kalitesi ve doğallığı konusuna değinen Muşlu bal üreticisi Niyazi Bingöl, sahte ile hakiki balı ayırmanın en temel yolunun kristalleşme olduğunu belirtti. Balın antiseptik yapısı gereği kendini korumaya aldığını vurgulayan Bingöl, "Hakiki bal azıcık serin havada bile mutlaka kristalize olur. Donan veya kristalize olan bal mutlaka hakiki baldır. Ayrıca balın kesin olarak hakiki olup olmadığı üniversitelerin laboratuvar analiz sonuçlarıyla ortaya çıkar," dedi.

'ŞEKERSİZ BAL MÜMKÜN, ARICILAR DAHA FAZLA VERİM İÇİN ŞEKER KULLANIYOR'

Şeker ve yapay tatlandırıcılar kullanılmadan hakiki bal elde etmenin tamamen mümkün olduğunu ifade eden Niyazi Bingöl, sektördeki haksız kazanca dikkat çekti. Güçlü bir arı kolonisinin doğal yollarla en fazla 15 kilogram bal üretebileceğini belirten Bingöl, şu ifadeleri kullandı:

"Arı 5 kilometrelik bir alanda doğada bulunan nektarı toplayıp kovanına taşır. Güçlü bir arı kolonisi doğanın gücüyle kovanına ancak 15 kg bal taşıyabilir. Ama sahaya bakıldığında arıcılar bir koloniden 60 kilo bal elde ediyor. Bir arı kovanından 50-60 kilo bal elde eden bir arıcı mutlaka şeker ve glikoz gibi yapay tatlandırıcılar kullanmaktadır. Arıcıların bilinçsizliği ve hırsı ne yazık ki buna fırsat veriyor."

GLİKOZLA 3 TON YERİNE DOĞAL YOLLA 600 KİLO ÜRETTİM

Doğal üretim ile katkılı üretim arasındaki maliyet uçurumuna değinen Bingöl, piyasadaki ucuza satılan balları "arı yüzü görmemiş bal" olarak nitelendirdi. Hakiki balın kilo fiyatının 2000 lira civarında olması gerektiğini belirten üretici, fiyatlandırma politikasını şöyle açıkladı:

"Ben 100 kovan arıdan 600 kilo bal elde ederken, şeker ve glikoz kullanan bir arıcı 100 kovandan 3 ton bal elde ediyor. Ben 5 kat baldan vazgeçmiş durumdayım. Bu durumda ben perakendede 1500-2000 liradan satış yaparken, yapay bal üretenler büyük firmalara kilosunu 300-350 liradan veriyor. Piyasada 250-300 liraya satılan bal tamamen şeker ve glikozdan ibarettir. Market raflarındaki balların tamamının sağlıksız olduğunu düşünüyorum. O ballarda analiz olsa bile analizi zaten şirketin kendisi yapıyor."

SÜZME BAL MI, KARAKOVAN MI?

Tüketicilere bal tercihi konusunda da tavsiyelerde bulunan Niyazi Bingöl, kendi tercihinin süzme baldan yana olduğunu söyledi. Karakovan balında ise hile riskine karşı uyarıda bulundu:

"Kara kovanın mumunu arı kendisi örer, dışarıdan yapay mum verilmez. Bunun için hem doğanın nektar açısından çok güçlü olması hem de arı kolonisinin çok güçlü olması gerekir. Çok güçlü bir koloni ancak 2 çıta petek örebilir. Karakovan çok zor elde edilir ancak piyasada sahte karakovan da çok fazla. Arıya şeker ve glikoz verdikten sonra deyim yerindeyse değil karakovan; yeşil, mavi, kahverengi kovan bile alınır."

20 YILLIK MUHTARLIKTAN ARICILIĞA UZANAN HİKÂYE

Muş'un Varto ilçesi Hürriyet Mahallesi'nde 4 dönem boyunca (20 yıl) muhtarlık yaptığını aktaran Niyazi Bingöl, arıcılık mesleğine olan tutkusunu şu sözlerle dile getirdi:

"Bal üretimi yapmamın ilk sebebi aile bütçesine katkı sağlamak. Arıcılık severek yaptığım bir meslek. Bir arının ömrü 42 gündür ve bu yaşam oldukça düzenli, disiplinlidir. Onları izlemek harika bir duygu. Yanlarına gitmediğim gün arılarımı özlerim. Daha önce eşimle birlikte bir iş yeri de işletmiştik."

LOJİSTİK ENGELİ: YURT DIŞI KARGO MALİYETLERİ

Ürünlerini Varto ve çevresinde sattığını, Türkiye'nin her yerine de kargo ile eve teslim gönderdiğini belirten Bingöl, yurt dışı satış planlarının yüksek kargo ücretleri nedeniyle gerçekleşmediğini söyledi. Online satış düşünmediğini aktaran Bingöl, kargo maliyetlerinin ihracat önündeki en büyük engel olduğunu belirtti.

KOVAN BAŞI 140 LİRA DESTEK YETERLİ DEĞİL

Arıcılık sektörüne verilen devlet ve yerel yönetim desteklerinin yetersizliğini vurgulayan üretici, dışarıdan gelen gezgin arıcıların yerel arıcıları mağdur ettiğini dile getirdi:

"Arıcılara kovan başı 140 lira destek veriliyor ancak bu miktar giderlerimizin yüzde ikisini bile karşılamıyor. Yerel yöneticiler arıcıları hiç desteklemiyor, akıllarına bile gelmiyoruz. Oysaki arıcılık toplum yararına yapılan en faydalı işlerden biri. Dışarıdan gelen arıcılar biz yerel üreticileri çok zor durumda bırakıyor ve yerel idarecilerin bu konuda hiçbir planlaması veya müdahalesi yok."

TÜKETİCİLERE KRİTİK UYARI: "TANIYIP GÜVENDİĞİNİZ ARICIDAN ALIN"

Son olarak tüketicilere seslenen Niyazi Bingöl, ambalajlı market ballarına karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi. Bingöl, "Market raflarındaki ballar piyasadaki tüccarlar tarafından şeker ve glikoz kullanan arıcılardan tonlarca alınıp fabrikalara verilen ballardır. Tüketicilerin bal ihtiyaçlarını mutlaka tanıdıkları veya güvendikleri üreticilerden karşılamalarını tavsiye ederim," diyerek sözlerini tamamladı.