Dar gelirliye konut kredisi kampanyası geliyor. Uygun fiyatlı üretilecek konutlara kamu bankaları düşük faizli destek sağlayacak. . Peki kampanya ne zaman duyurulacak, faiz oranı ne olacak? İşte detaylar...

Milliyet'in haberine göre; açıklamalarda bulunan Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu ifadeleri kullandı: “Bu durum Meclis ile alakalı bir durum değil, ilgili düzenlemenin ağustos aylarında aslında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’dan dar ve orta gelirlilere yönelik kredi koşullarının kolaylaştırılacağı ve ev sahibi olmanın kolaylaştırılacağı şeklinde ifade edilmişti.

Bir yandan da mali disiplin çerçevesinde ağustos ayında ikinci eve yönelik bazı kredi sınırlamaları getirilmiş, BDDK’nın buna ilişkin kararları düzenlemede yer almıştı.

Önemli beklentilerden biri piyasada ilk defa ev almak isteyen kişilerin konut finansmanına erişimi, konut satışlarında ocak-ağustos döneminde yüzde 15 gerileme var.

Bunun en önemli nedenlerinden bir tanesi de hiç şüphesiz finansmana erişimde yaşanan problem. Bunun en önemli nedenlerinden bir tanesi de hiç şüphesiz finansmana erişimde yaşanan problem.

Mevcutta özel bankalarda konut kredilerinden aylık yüzde 3 seviyesini geçmesiyle birlikte konut kredilerinin de ödenebilir seviyesinin çok uzağına çıkıldı.

Bir yandan da ülkemizde gün geçtikçe konut sahipliği oranında çeşitli düşüşler de görüyoruz. Bunu artırmanın en önemli unsurlarından biri şüphesiz ki birinci el dışında ikinci elde de bu konutlara yönelik kredi kampanyalarının sürdürülebilir bir mortgage modeli ile verilmesi olmalıdır.

Sektör açısından faizlerdeki beklentinin 1.20 ile 1.50 aralığında vadenin de 180 aya yakın vadeler çerçevesinde değerlendirildiğini söyleyebiliriz.

Özellikle enflasyon çerçevesinde alınan tedbirler, enflasyona yönelik mali disiplindeki kredi hacimlerindeki yavaşlatmalar, bu kampanyaya ilişkin beklentilerde hızlı bir süreç alamayacağımızı gösteriyor.

Belki de bu düzenlemeler 2024’ün ilk çeyreğine kalabilir. Her ne kadar vatandaşlar açısından konuta erişim kolaylaştırması önemli olsa da özellikle faiz artışlarının yaşandığı ve mevduat sahipleri açısından yüksek oranlarda var olan faizler düşük oranlarda konut kredisi vermenin önündeki en büyük engel diyebiliriz.

Kampanya sonrasında fiyatların hızlı bir şekilde artacağını değerlendirmiyorum. Gayrimenkuldeki konut tarafından belli bir süredir konut fiyatları gerileme seyrini devam ettiriyor.

Yüzde 20’ye yakın gayrimenkul fiyatları gerek fiyat gerilemesi nedeniyle gerekse de aylık bazda enflasyon düşüşleri nedeniyle düşmeye devam ediyor.

Mevcut kredi kampanyası sınırlı bir tüketici grubu için olacağından yani evi olmayan, belli süredir o şehirde yaşayan, krediyi ödeme gücü olan belli bir kesime yönelik olacağı için fiyatların ben çok hızlı bir şekilde yükseliş göstereceğini düşünmüyorum.

Düzenlemenin çok yakın bir dönemde değil de 2024’ün ilk çeyreğine sarkabileceğini değerlendirmekte fayda var.

Şu an için faiz geliri mevduatlar içinde avantajlı gibi görünse de şu unutulmamalıdır ki artan inşaat maliyetleri önümüzdeki dönemde de gayrimenkulü daha yüksek bir değere taşıyacaktır.

Kira anlaşmazlıklarında arabuluculuk zorunluluğu 1 ay önce yürürlüğe girdi. Taraflar artık dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunda.Son rakamları Adalet Bakanı Yılmaz Tunç açıkladı. Arabulucuya yaklaşık 25 bin başvuru yapıldı. 3 bin 585'i sonuçlandı, bin 903'ünde anlaşma çıktı. Bin 682'si ise anlaşma sağlayamadı.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Arabulucu Avukat Dr. Umut Metin açıklamasında ise şu ifadeleri kullandı: "“Burada rakamlar bir şeyde yanıltıyor. 25 bin rakamının yarısı anlaşma değil 25 bin başvurudan 3500’ü neticelendi diyebiliriz. Arabuluculukta görüşme süresi 4 haftadır. Eylül ayı ortalarında başvuranlar için süreç hala işliyor. Şu anda 3500 dosyadan 1900’ü aşan anlaşma var. 1600 civarında da anlaşmama var. Yani 25 bin başvurunun 3500’ü sonuçlandı diyebiliriz.

Ancak şöyle; arabuluculukta görüşme süresi 4 hafta ile sınırlı, 4 hafta sınırı nedeni ile bazen anlaşmama durumu olabiliyor. Süre yetmiyor, 6-7 haftaya ihtiyaç olabiliyor. Süre sınırı nedeniyle taraflar anlaşamadık diyorlar. Daha sonra ihtiyari arabuluculuk devreye giriyor. Bu şu anlama geliyor: Başlangıçta 1900 anlaşma, 1600 anlaşmama sayılarında bu 3500 dosyadan daha fazlası anlaşma ile sonuçlanabilir.

Burada çok güzel bir anlaşma örnekleri oluştu. Bazıları kira bedeline ilişkin anlaşıyor. Bazısı tahliyeye ilişkin, bazısı bir başkasına alt kiralamaya ilişkin anlaşıyor. Bazısı o eve ilişki yapılan masrafların karşılanmasına ilişkin anlaşıyor. Çok çeşitli kira uyuşmazlıkları çözülüyor bu iş yerler için de çözüme kavuşturulabiliyor.

Doğru, ilk önce arabulucuya başvurmak zorunlu olduğundan zaten adliyeye gidilmiyor. Bu ay adliyeye yansıyan dava sayısı 2 bini bulmadı. Bu geçen ay 20-25 bin seviyesindeydi. Yani yüzde 90 oranında dava sayılarında azalma gerçekleşti. Kesinlikle uygulama faydalı.

Şunu söylemek lazım davaya dönüştüğünde de arabuluculuk hizmetinden yararlanılabiliyor. Bir yıl sonunda biz bu anlaşma oranını yüzde 50-55 değil belki de yüzde 75-80'de göreceğiz, işaretler oraya doğru gidiyor.

Tabi, o da şunu yarattı: Adliyelerde yoğunluk azalınca yargılama süreleri uzun olduğu için yıllar sürebiliyor. Bir duruşma bir yıl sonraya verilebiliyor. Yeni dava daha az gelince halihazırda yargılamalar da hızlanacaktır.

Normalde arabuluculukta 1 toplantıda bile anlaşmak mümkündür. Kira uyuşmazlıklarında özel bir durum var. Taraflar kendi başlarına daha önce görüşmüş oluyor ve ilişkileri gergin oluyor. En az 2 toplantı, 4-5 toplantıya kadar sürebiliyor. 4 hafta içerisinde arabuluculuğu tamamlayıp bitirmek durumundayız.

Bir iki toplantıda da anlaşmak mümkündür. Belki 1 belki 5 saatte bile anlaşılabilir. Toplantı fiziki olarak değil de elektronik ortamda da yapılabiliyor. Bunlar da işin diğer güzel yanları.”