Emekli maaşına dev zam geliyor. SSK, Bağ-Kur mensubu emekliler faydalanacak. Milyonlarca emekliyi ilgilendiren detaylar ortaya çıktı. Buna göre En düşük emekli maaşı 7 bin 500 TL olarak kaldı. Ancak bu rakam değişecek. Merkez Bankası anketinde yüzde 68.01’e yükselen enflasyon tahmininin gerçekleşmesi halinde SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 40.28 zammı kesinleşecek. Refah payıyla birlikte zam yüzde 50’yi geçecek.
Merkez Bankası'nın gerçekleştirdiği Piyasa Katılımcıları Anketi'nde enflasyon tahmininin yüzde 68.01 olarak güncellemesi ile birlikte milyonlarca emekli, memur, asgari ücretli, kamu işçisinin ocakta alacağı zamlı maaş, aylık hesabı da değişti.
Ücretli, kendi hesabına çalışıp emekli olanların aylıkları 2023 yılı ocak ve temmuz ayında önceki 6 aylık enflasyon gerçekleşmelerine göre artırılacak. Memur emekli aylıkları ise toplu sözleşme hükümlerine göre ocak ayında yüzde 15, temmuz ayında yüzde 10 oranında artırılarak, enflasyon farkları ayrıca ilave edilecek.
Sabah'tan Hazal Ateş'in haberine göre; SSK, Bağ-Kur emekli aylığında 6 aylık enflasyon beklentisi yüzde 40.28'e, memur ve emeklisinde de yüzde 49.27'e çıktı. Bu tabloya göre, SSK, Bağ-Kur emeklisi yüzde 40.28 zammı garantilerken refah payıyla birlikte artışın yüzde 50'yi geçmesi bekleniyor. Aylık hesabında merak edilen soruların yanıtları şöyle:
SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı emeklileri ve memurlar ne kadar zam alacak?
SSK, Bağ-Kur emeklileri yüzde 40.27 zammı cebine koyarken refah payı ya da oransal artışla yılbaşında yapılacak zam yüzde 50'yi geçecek. Memur ve memur emeklileri için 3 aylık enflasyon farkı yüzde 31.33 olurken, yüzde 15 sözleşme zammıyla birlikte artış yüzde 52'yi geçecek.
Emekli aylıklarında enflasyon farkı nasıl hesaplanıyor?
Emekli ve memur maaş, aylık zammı Ocak-Temmuz aylarında 6 aylık enflasyon farkı oranına göre belirleniyor. Ocak ayında aralık enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte haziran ayına göre 6 ayda yaşanan enflasyon artışına göre hesap yapılıyor;
Enflasyon farkı=maaş/ücretlerdeki artış oranı-enflasyon oranı sonucunda (-) negatif, enflasyon farkı=enflasyon oranı-maaş/ ücretlerdeki artış sonucunda (+) çıkması pozitif sayı olması durumunda maaş, ücretlere "enflasyon farkı" olarak ilave yapılıyor.
2023 yılı enflasyon tahmini yüzde 68.01 revize edilirken TÜFE'nin 1895,91 seviyesine yükselmesi bekleniyor. Bu durumda, 2023 yılı ikinci 6 aylık (Temmuz-Aralık) TÜFE oranının 1.68/1.1977=1,402688) yüzde 40.27 olması bekleniyor.
EYT kapsamında emekli olanların aylık hesabı farklı mı?
EYT kapsamında emekli olanlar SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı emekli aylıklarının hesaplanması sigorta koluna göre farklılık gösteriyor. SSK'lılar için 3 ayrı dönem dikkate alınırken, Bağ-Kur'lularda da 3 dönem esas alınıyor.
Bugün itibarıyla 7.500 lira olan en düşük emekli aylığı kaç liraya çıkacak?
Bu yılın başında yüzde 114'ün üzerinde artışla 3.500 liradan 7.500 liraya çıkan en düşük emekli aylığının 10 bin lirayı geçmesi bekleniyor. Bugün itibarıyla yaklaşık 6 milyon emekli 7.500 lira alırken önemli bölümünün kök aylığı bu tutarın altında bulunuyor.
En düşük emekli aylığında artış için Meclis düzenlemesi gerekiyor. Kök aylık üzerinden mi yoksa kademeli bir artış mı yapılacağı önümüzdeki günlerde netleşecek. Yılbaşında emekli olacaklar aylıklarını yüzde 68.01 enflasyon ve 1.35'lik büyüme farkıyla birlikte yaklaşık yüzde 70 artışla alacak.
Emekli aylık hesabı sigorta kolları ve yıllara göre değişir mi?
Aylık hesabında 2000 öncesi, 2000-2008 ve 2008 sonrası olmak üzere 3 dönem esas alınır. Bu tarihlerde yapılan yasal değişiklik nedeniyle hesaplama da farlılık gösteriyor. SSK'lılarda aylık hesabında kat sayı, aylık bağlama oranı ve gösterge rakamı kullanılıyor.
2018 yılında emekli olacak çalışan için esas alınacak değerler 2017 yılına ait olacaktır. Emekli olacağı yıldan bir önceki yıla ait değerler dikkate alınarak. Gösterge rakamının hesaplanması için kişinin yıllık ortalama kazancı hesaplanır.
Çalışanın son 10 yıllık kazancı değerlendirilir. Yıllık ortalama kazanç hesaplanır. Burada bulan değer gösterge tablosu ile karşılaştırılarak en yakın değer, gösterge rakamı olarak kabul edilir.
Hesaplamadaki katsayı için değer 12000 olarak belirlenirken, aylık bağlama oranı da yüzde 60 kabul ediliyor. Buna göre, 2000 yılından önce emekli olan SSK'lılar emekli aylığının hesaplanmasında (Gösterge rakamı X Aylık bağlama oranı X Katsayı=4A (SSK) emekli aylığı) formülü dikkate alınır.
Emekli aylığı hesaplanırken neler dikkate alınıyor?
Emekli aylığı hesaplama yöntemi, sigortalının çalıştığı süre, prim ödeme gün sayısına göre belirlenir. Hesap yapılırken öncelikle aylık brüt kazanç belirlenir. Brüt kazancı, Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen ücretlerin toplamına eşittir. Ardından prime esas kazanç belirlenir. Hesap yapılırken prim ödeme gün sayısı dikkate alınır. Hesap yapılırken prim ödeme gün sayısı, sigorta süresi arttıkça aylık da yükselir.
2000-2008 ve sonrasında emekli olan SSK'lıların aylıkları nasıl hesaplanıyor?
Bu dönemde emekli olanlarda 2000 yıl öncesinde olduğu gibi gösterge rakamı yerine güncelleme katsayısı kullanılıyor. Bu tarihlerde emekli olanların aylıkları (güncelleme katsayısı X Aylık Bağlama Oranı=4A) şeklinde hesaplanıyor. 2008'den sonra yapılan hesaplamada ise SGK kaydı bulanların aylıkları (Aylık Kazancın Ortalaması X Bağlama Oranı=4A) formülüyle hesaplanıyor.
Memur emekli aylığı hesaplamasında neler dikkate alınıyor?
Memur emekli aylığı hesaplanırken, 657 sayılı yasanın 43. Maddesindeki gösterge rakamı, her yıl güncellenen memur maaş katsayısı, taban aylığı, kıdem aylığı, unvanına göre 5434 sayılı yasanın 70. Maddesindeki oran, özel hizmet tazminatı, varsa makam, görev, temsil tazminatları, hizmet süresi dikkate alınıyor. 2008'den sonra görev başlayanlarda (Ortalama Aylık Kazanç X Aylık Bağlama Oranı=Emekli Aylığı) formülü uygulanıyor.