Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın milyonlarca esnafın yüzünü güldüren vergi muafiyetleri müjdesinin ardından sosyal güvenlikte de reform adımları atılacak. Başta pazarcılar olmak üzere seyyar piyango bileti satıcıları, tamirciler ve benzeri çalışanlara vergi kolaylığı sağlayan karar dün itibarıyla yürürlüğe girdi.

Esnafın prim gün süresinin 7.200'e düşürülmesi için hazırlık sürerken, sosyal güvenlik teşvikleriyle de prim yükü hafifletiliyor. Bağ-Kur'lu esnaf ve şirket ortaklarına 5 puanlık prim teşviki kapsamında bu yıl verilen teşvik 500,40 lira ile 3 bin 753 lira arasında değişiyor.

Yeni dönemde esnafa ilave faiz desteği de sağlanacak, daha az primle emeklilik fırsatı sunulacak. Cumhurbaşkanı kararıyla, bir işyeri açmadan gezici olarak pazar takibiyle perakende emtia alım satımıyla uğraşanlara gerçek usulde vergilendirmeden basit usule geçme olanağı tanındı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca yürütülen çalışmayla 13 büyükşehirde faaliyet gösteren 30 bin pazarcı esnafın da dahil edilmesiyle Türkiye'de bu alanda faaliyet gösteren yaklaşık 80 bin esnafın belirlenen yıllık satım hadleri kapsamında basit usule tabi olmasının önü açıldı.

Başta pazarcılar olmak üzere seyyar piyango bileti satıcıları, tamirciler ve benzeri çalışanlara vergi kolaylığı sağlayan karar dün itibariyle yürürlüğe girdi. Kararla, bu kapsamda olanlar şartları sağlamaları, başvurmaları kaydıyla, başvuru tarihi izleyen aynı başından itibaren Gelir Vergisi Kanunu kapsamında basit usule geçebilecek.

Büyükşehirlerde pazar yeri takibi ya da gezici olarak çalışan esnaf gerçek usulde mükellef zorunluluğu olduğu için KDV, stopaj, Gelir Vergisi beyannamesi veriyordu.

Yeni düzenlemeyle bunlar başvururlarsa basit usulde mükellef olabilecek yani o dönem içerisinde alım satım arasındaki fark kadar yıllık vergilendirme yapılacak. KDV, stopaj gelir vergisi beyannamesi vermeyecek.

Basit usulde vergilendirilen berber, terzi, bakkal, manav, kasap, taksici, dolmuşçu, servis işleticisi ve benzeri esnafın 2021 kazançlarından başlamak üzere gelir vergisi istisnası getirilmişti.

Bugün 837 bin esnaf bu istisnadan faydalanırken aynı zamanda KDV muafiyetinden de yararlanıyor. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanlarda yıllık alım tutarı 440 bin lirayı, yıllık satım tutarı ise 700 bin lirayı aşmayanlar, diğer işlerle uğraşanlarda yıllık hasılatı 220 bin lirayı aşmayanlar, bu işlerin birlikte yapılması halinde yıllık hasılatı 440 bin lirayı aşmayan esnaf basit usulden yararlanabiliyor. Pazarcı esnafı da gerekli şartları taşıyorsa basit usule tabi olabiliyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı AK Parti seçim beyannamesinde 2.5 milyon esnafı rahatlatacak yeni adımlar da yer aldı. Esnaf ve sanatkârın kümelenmesi, kooperatifleşmesini kolaylaştıracak adımlara destek verilecek.

Hazine destekli kullandırılan kredilerde imalat sektörüne, ihracata, markalaşmaya, e-ticarete, yönelen esnaf ve sanatkâra ilave faiz desteği sağlayarak bu destekler artırılacak.

Esnaf ve sanatkârlar için, tüketimin yenilenebilir enerjiden sağlanması konusunda yatırım teşvik modelleri geliştirilecek. Esnafın ihracat süreçleri, girişimcilik, Ar-Ge ve yenilikçilik ile devlet yardımları hakkında eğitim, danışmanlık ve bilgi desteği sağlamak üzere 81 ilde konu ile ilgili eğitimler düzenlemesi sağlanacak.

Hükümet, küçük esnafın daha az primle emekli edecek bir model üzerinde çalışıyor. Küçük esnafın emekliliği için gerekli prim gün sayısını SGK'lı çalışanlarla eşitlemek için çalışma yapıyor.

Yapılacak düzenlemeyle 10 ve altında personel çalıştıran işletmelerde Bağ-Kur'lular 9 bin gün yerine 7 bin 200 güne düşürülecek. Böylece 1.800 gün daha az primle 5 yıl erken emekli olmak mümkün olacak.

TESK Başkanı Bendevi Palandöken, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı esnafa vergi muafiyetlerinin piyasada istikrar ve güvenin sağlanması için önemli bir adım olduğunu belirterek, "Bazı araçlarda yüzde 80 ortalaması yüzde 65'i bulan bir indirim. Esnaf buradan araç alacak, pazarcılara da aynı müjdeyi verdi 13 büyük şehirde basit usuldeki vergilendirmeyi sabit tutması güven getirdi" dedi.

Vergi mükellefleri, esnaf ve tüccarlar, şirket ortakları gibi bağımsız çalışanlar 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı sayılıyor. Türkiye'de yaklaşık 2 milyon kişi Bağ-Kur kapsamında çalışıyor. Esnafa 5 puanlık prim teşviki Hazine tarafından karşılanıyor. Yararlanabilmek için primlerin yasal süresi içinde ödenmesi, kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekiyor. Bir esnafın bir ayda ödemesi gereken primi en alt tutardan 3 bin 452 liraysa 2 bin 952 liraya, 25 bin 895 liralık bir ödemede de 22 bin 142 liraya düşüyor.

Yasaya göre; alım-satım işi ile uğraşanlar için; satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların yıllık alım tutarlarının 2023 yılı için 440 bin lirayı veya yıllık satış tutarının 700 bin lirayı aşmaması gerekiyor.

Hizmet işleri ile uğraşanlar için bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatının aşılmama şartı 2023 yılı için 220 bin lira.

Hem alım satım hem de hizmet faaliyetlerinin bir arada yapılması halinde yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamının 2023 yılı için 440 bin lirayı aşmaması gerekiyor.

Kendi işinde bilfiil çalışmak ya da bulunmak (işinde yardımcı işçi ve çırak kullanmak, seyahat, hastalık, ihtiyarlık, askerlik gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak bilfiil işinin başında bulunmamak bu şartı bozmuyor).

Basit usule tabi mükellefler birden fazla işyerinde ticari faaliyette bulunamıyor.

İşyeri mülkiyeti işyeri sahibine aitse emsal kira bedelinin, kiralanmış olması halinde ise yıllık kira bedeli toplamının 2023 yılı için büyükşehirlerde 35 bin lirayı, diğer yerlerde ise 23 bin lirayı aşmaması gerekiyor.Ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olmamak da aranan şartlar arasında.