Yaklaşık 4 milyon memur ve 2.5 milyon memur emeklisini kapsayan toplu sözleşme görüşmelerinde, 1 Ağustos’ta başlayan takvim doğrultusunda, 11 hizmet koluna ait tekliflerle memurların genel taleplerine ilişkin ön müzakereler gerçekleştirildi.

Milliyet'ten Mithat Yurdakul'un haberine göre; Dün itibarıyla başlayan müzakere aşamasında ise genel talepler ile komisyon raporları detaylı olarak masaya yatırılacak. Hafta sonuna kadar sürecek müzakerelerin ardından hükümetin zam teklifinin de şekillenmesi öngörülüyor.

Bu kapsamda hükümetin zam teklifi ile 3’er aylık periyotlarla maaş artışı talebine yaklaşımının, 14 Ağustos Pazartesi günü netleşmesi bekleniyor.Müzakere sürecinde Memur-Sen, piyasadaki reel fiyat artışlarına dikkat çekerek, resmi enflasyon hedeflemesi yerine piyasaya göre bir zam teklifi yapılması beklentisini dile getirecek.

En düşük memur maaşının, bekar çalışanların da kayıp yaşamayacağı şekilde düzenlenmesi gerektiğini savunacak olan Memur-Sen, maaşlarda 22 bin lira yerine 30 bin liralık bir taban ücret talebinde bulunacak.Ay sonuna kadar devam etmesi beklenen toplu sözleşme sürecinde, hakem heyetinin son sözü söyleme ihtimali öne çıkıyor.

Toplu sözleşmelerde yetkili konfederasyon olarak kamu çalışanlarını temsil eden Memur-Sen, 3’er aylık periyotlarla zam istiyor.Memur-Sen, 2024 yılı için birinci üç ayda yüzde 35, ikinci üç ayda yüzde 10, üçüncü üç ayda yüzde 15, dördüncü üç ayda yüzde 10 olmak üzere toplam yüzde 70; 2025 yılı için ise altışar aylık dönemler itibarıyla yüzde 25 ve yüzde 15 olmak üzere toplam yüzde 40 zam istiyor.

Memur-Sen, memurlar için aylık 7 bin 650 TL kira yardımı, gelir vergisinin yüzde 15’e sabitlenmesi, 8 bin 77 TL seyyanen zammın emekli memurlara da yansıtılması taleplerinde de bulunuyor.

Konuya ilişkin ATV Ana Haber’e değerlendirmede bulunan Ekonomi Gazetecisi Faruk Erdem, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yıl sonu enflasyon tahminine değinerek, veriler ışığında bu yılın ikinci yarısındaki enflasyon oranının yüzde 31,92 olarak gelebileceğinin tahmin edildiğini söyledi.

Bu oran SSK ve Bağ-Kur emeklisinin refah payı hariç emekli maaşı zammı oranını belirlerken, memur emeklisi içinse enflasyon farkı dahil yüzde 25,92’lik artış olabileceğini kaydetti

Bunun üzerine Ağustos ayında belirlenecek olan Ocak toplu sözleşme artış oranının da ekleneceğini ve artışın bununla da sınırlı olmayacağını dile getirdi.

Merkez Bankası’nın tahminleri doğrultusunda en düşük emekli maaşının 8000 TL’ye çıkması bekleniyor. 7500 lira ve üzerinde emekli maaşı alanlar içinse rakam 10 bin TL’yi bulacak.

“Ocak’ta yapılacak zam 6.250 lira üzerinden yapılacak” diyen Erdem, “Eğer bu taban maaş ve kök maaş uygulaması olmasaydı daha düşük primle emekli olanlar 3 bin TL, 4 bin TL, 5 bin TL gibi maaşlar alacaktı.Dolayısıyla yüzde 30 zam gelirse sizin maaşınız 8000 liraya çıkar” ifadelerini kullandı.

En düşük emekli maaşının refah payı ile birlikte 10 bin TL’ye yükseltilmesi ihtimalinin altını çizen Erdem, “Refah payı ve taban maaş artışı gündemde.Taban maaşın 10 bin TL’ye çekilmesi ve refah payı ile yüzde 31,92 olarak tahmin edilen oranın da yukarı çekilmesi söz konusu” dedi.

Tablonun bu şekilde oluşması ile en düşük emekli aylığına yüzde 60 artış yapılmış olacak. Bu artışın kök aylık üzerinde maaş alan emeklilere kademeli olarak veya 6 aylık enflasyon rakamı üzerine konulacak refah payının doğrudan yansıtılması bekleniyor.

Milliyet’e konuşan Emekliler Derneği Başkanı Satılmış Çalışkan, SSK ve Bağ-Kur emeklilerine ilk 6 ayın enflasyon rakamlarıyla, geçmiş koşullara göre artış yapıldığını hatırlatarak, memurlara yapılan 8 bin 72 liralık seyyanen zammın emekli aylıklarına da yansıtılması gerektiğine işaret etti.

Çalışkan, 14 milyon emeklinin aylığının asgari ücretin altında kaldığını, 2000 yılı öncesi emekli olanlarda asgari ücret altı aylık oranının yüzde 90’a çıktığını söyledi. Çalışkan, “Emekli maaşında ortalama 9 bin lira civarı.

Çoğunluk 9-10 bin lira bandında alıyor. 10 bin liranın üzeri parmakla sayılacak kadar. Bir zamanın ünlü süper emeklileri bile asgari ücretin altında kaldı” ifadelerini kullandı.

Asgari ücretin üçte birinden az geliri olanların “muhtaç” olarak kabul edildiğini anımsatan Çalışkan, “Dul ve yetimlerin yüzde 90’ı buna göre ‘muhtaç’ sayılıyor. O zaman biz de sosyal yardıma müracaat edelim” dedi.

Çalışkan, en düşük emekli aylıklarının 7 bin 500 liraya tamamlandığı düzenleme nedeniyle 7 milyon emeklinin zamdan yararlanamadığını söyledi.

Halen en düşük taban aylığının 5 bin 683 lira olduğunu, bunun üzerinin 7 bin 500 liraya tamamlandığını anlatan Çalışkan, “Birisine 2 bin, birisine bin, birisine 5 lira verip 7 bin 500 liraya tamamlıyorlar. 3 bin 600 günden emekli olan da 7 bin 200 günden emekli olan da aynı 7 bin 500 lirayı alıyor” şeklinde konuştu.

Emekli örgütlerinin emekli aylıkları için pazarlık yetkisi olmadığına işaret eden Çalışkan, “Temsilcisi olmayan tek topluluk. Biz de sendikalaşmak istiyoruz.

Daha önce TBMM’ye iki kanun teklifi verdik, komisyonlarda reddedildi. Avrupa’da emeklilere sendika hakkı var. Bizde işçi konfederasyonları da emeklinin durumunu masaya getirmiyor” dedi.

Burdur’da 65 yaş ve üzerinin faydalandığı toplu taşımaya ücretsiz biniş hakkının, özel halk otobüsleri kooperatifi tarafından iptal edilmesiyle başlayan tartışmalara da değinen Çalışkan, “Özel otobüsler, devlet tarafından para yatırılmadığını söyleyip bu hakkı iptal ediyor.

Avrupa’da emekli kalkıp Türkiye’ye geliyor, tatilini yapıyor. Bizim tek lüksümüz otobüse binip Kızılay’a, Ulus’a gitmek. Mahallemizden dışarı çıkmayalım mı? Tek lüksümüzü elimizden almayın” ifadelerini kullandı.

Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanarak emekli olanların yüzde 46’sı çalışmaya devam etmeyi seçti. Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre bu kişilerin sayısı 792 bini buluyor. Emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primiyle çalışmaya devam edenlerin yüzde 30’u İstanbul’da yaşıyor.

Öte yandan emekliler Temmuz ayında yüzde 25 zamlı maaşlarını aldı ancak en düşük emekli maaşında bir değişiklik yapılmadı. Peki en düşük emekli maaşında değişiklik ne zaman olur? Çalışmalar ne zaman başlayacak?

Yeminli Mali Müşavir ve Ekonomist Muhammet Bayram yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Normal şartlarda emeklilerimiz yatırdıkları prime göre emekli maaşı alıyorlar. Burada 2000 öncesi, 2000 ile 2008 arası ve 2008 sonrası şeklinde maaş hesaplamaları değişiyor.

Burada emeklinin kök maaşı 7500 TL’nin altındaysa devletimiz bunu tamamlayarak kendilerine ödeme yapıyor. Son yapılan zamlarla birlikte kök maaş hesabı ile asıl alınan maaş arasında bazı farklar oluşmuş oldu.

Eğer kişinin kök maaşı 6 bin TL ve altındaysa maaş artışı olmadı. Yani 6 bin TL maaş alıyorsa yüzde 25’lik artış 1500 TL’ye tekabül etti ve kişi 7500 TL almaya devam etti.

Bu sebeple emekliler kök maaşının ne olduğunu araştırmaya başladı. Burada aslında emeklilerimizin bugüne kadar yatırdıkları primle alabilecekleri maaşları kök maaşıdır.

Kök maaş üzerinden emeklilere ek ödeme var. Bu yüzde 2 ile yüzde 4 arasında bir ödemedir. Asgari geçim indirimi kalktıktan sonra emeklilerimize bu tutar verilmeye başlandı.

Emeklilerimiz bordrolarından SGK sistemine girerek kök maaşları ve devletin verdiği katkıyı görebilirler.

Sayın Cumhurbaşkanı en düşük emekli maaşına ilişkin açıklamada bulundu. 5500 TL olan en düşük maaş 7500 TL’ye artırılmıştı. Sene ortasında en düşük emekli maaşı yükseltilmedi ama diğer emeklilere yüzde 25 artış yapıldı.

Aslında yüzde 25’lik artış 7501 TL ve üzerinde maaş alan kesime yapıldı diyebiliriz. 6 bin TL’nin altında maaş alan kişilere zam yapılmamıştı.Burada Cumhurbaşkanı sene başını işaret etti ve asıl maaş artışının bu zamanda olacağını söyledi.

Ekim ayında Meclis tekrar açılacak ve emekliye zam tekrar gündeme gelebilir. 7500 TL bir hayli düşük kaldı ancak son yapılan açıklamada yılbaşı işaret edilmişti.

Benim beklentim Meclis’in ekim ayında açılmasıyla birlikte en düşük emekli maaşı alanlara yapılabilir. Bu kesim toplam 15 milyon emekli içerisinde yüzde 60’lık kesime tekabül ediyor.

Yani 9 milyona yakın emeklimiz en düşük maaşı alıyor. Enflasyonist ortamda maaş düşük kalmış olabilir. Meclis’in açılmasıyla birlikte ek bir düzenleme yapılabilir.”