Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), cuma günü açıkladığı kredi kullandırımı kararına ilişkin, "Bağımsız denetime tabi bir şirket olması, şirketin yabancı para (YP) nakdi varlıklarının TL karşılığının 15 milyon liranın üzerinde olması ve şirketin YP nakdi varlıkların TL karşılığının aktif toplamından veya son 1 yıllık net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10'unu aşması... Herhangi bir şirketin karar kapsamına girebilmesi söz konusu 3 şartın hepsinin birden sağlanması gerekmektedir" açıklamasını yaptı.

Altının BDDK kararıyla sert düşüşü devam ediyor. Şirketlerin döviz varlıkları alanındaki hamlelerine getirilen sınırlama ile dolar kurundaki gerilemenin yansıdığı gram altın 950 TL'ye kadar yaklaştı. 1 ay önceki fiyatların geçerli olduğu altın piyasasında söz konusu seviyelerin geçerlilik süresi tartışılıyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) kararıyla, şirketlere döviz varlıklarının karşılığı 15 milyon TL'yi aşmıyorsa ticari kredi kullanımında vade süresince döviz varlıklarının söz konusu tutarın üzerine çıkarılmaması şartı getirildi.

Karar ile 15 milyon TL üzerinde döviz nakdi varlığı bulunan şirketler de bu varlıkları aktiflerinin veya satış gelirlerinin yüzde 10'unu aşması halinde yeni nakdi TL kredi kullanamayacaklar. Karara göre şirketlerin bu engeli aşmaları için döviz satmaları gerekiyor.

Cuma 1020 TL civarında günü kapatan gram altın bu sabah 950 TL seviyelerine kadar geriledi.

Analistler, söz konusu seviyelerin döviz kurlarındaki gerilemelerle daha da aşağı çekilebileceğini belirtiyor.

Dolar kuru güne başlarken 16,10-16,20 TL seviyelerinde hareketli seyrediyor. Ons altın son olarak 7 dolar yükseldi ve 1836 dolar seviyesine geldi. Ancak dolar kurundaki gerileme gram altına düşüş getiriyor.

Ekonomist Enver Erkan düşüşün nedenini ve yeni paketin detaylarını anlattı. Erkan açıklamasında şu ifadeleri kullandı: BDDK, döviz nakit pozisyonları varlıklarına veya yıllık satışlarına göre belirli bir seviyeyi aşan, kurumsal firmalara lira bazlı ticari kredileri yasakladı. Buna göre; döviz nakit varlığı 15 milyon liradan fazla olan ve toplam aktiflerin veya yıllık satışların %10'unu aşan bir şirket yeni lira kredisi alamaz.

BDDK açıklamasının ardından lira hızlı bir şekilde güçlendi. Faiz konusundaki tutum oldukça net olduğu için ekonomi yönetimi, Merkez Bankası ve BDDK üçgeninde düzenlemeler ana politika dışında ve sistemi zorlayan bir şekilde yapılmaya devam ediliyor.

Buradaki temel perspektif de “gereksiz” görülen veya spekülatif amaçlı yapılan döviz talebini tırpanlamak. Bu kapsamda da şirketler döviz tevdiat hesaplarını bozdurmaya ve döviz almamaya, TL’ye dönmeye yönelik olarak yönlendirilmek isteniyor.

Bu düzenlemede de kredi kullanımı şartlarını sağlamak “ihtiyaç fazlası döviz tutuyorsa” bir şirket için mümkün olmayacağından dolayı döviz fazlası olan veya dövizle biraz fazla işlem yapmak zorunda olan şirketler açısından işler zorlaşıyor.

Şirketler eğer belirtilen eşik ve oranın üzerindeki dövizini bozmazsa veya belirtilen sınırların üzerine çıkacak şekilde döviz alırsa kredi kullanamayacak.

Şirketler açısından ciddi anlamda düşük bir finansman imkanı vardı ve bu ucuz finansmanla borçlanıp, döviz alarak bir varlık ivmelenmesi sağlanma fırsatı vardı.

Şimdi ise şirketler açısından cari faiz oranlarından krediyle borçlanıp üretim yapmak da risk haline geldi. Sınırlamalar şirketlerin yatırım, üretim ve risk alma iştahını azaltacaktır.

Dövize yönelik önlemler de ihtiyaç görüldükçe sertleştirildiği için bir anlamda belirsizlik yaratıyor. Önlem niteliğindeki kararların ardından, bir şekilde döviz talebi tekrar yaratıldığından, o talebin kısıtlanması anlamında daha sert nitelikte TL’ye değer kazandırıcı ve döviz aleyhine olan kararlar da alınmaya devam edilebiliyor.

Genelde her hafta gelen bu tip kural değişiklikleri de şirketleri döviz bozdurmaya teşvik etmeyi amaçlıyor, ancak kredilere hem akış hem de maliyet anlamında etkileri olacak ve koşulların sıkılaşmasına neden olacaktır.

Şirketler ya kredi kullanabilmek için döviz satacak veya talep etmeyecek, bir başka ihtimal olarak da kredi kullanma eğilimlerini azaltacaklardır.

Döviz kurları anlamında kaçınılmaz olarak etkiler elbette olacaktır. Kurların bir süre veya bir miktar düştüğünü görebiliriz. Döviz işlemlerine bir anlamda sınırlama getirilmesi anlamında düzenlemelerin aşamalarının ilerletilmesi daha sert önlemleri de getirebilir. Enflasyon konusu problematik ve faizler konusunda da artırmama konusunda net bir kararlılık var.

Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Nureddin Nebati’nin hafta içi yaptığı açıklamalarda “enflasyonda mücadele önceliği ve döviz kurunun enflasyon üzerindeki baskısının azalacağı” değerlendirmeleri çerçevesinde, enflasyon üzerinde olumsuz etki yaratacak her türlü unsurun idari kararlarla kontrol altına alınması çalışmaları devam ettirilebilir. Olağanüstü ekonomik koşullar da elbette buna neden oluyor; küresel enflasyon problemi, jeopolitik sorunlar ve Türkiye’nin kendi ekonomi politikaları da bu koşulların ana elemanları.

Dolar fiyatı için yatırımcılar tüm dikkatlerini yapılan açıklamalara çevirirken UniCredit Research analistleri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz oranlarını agresif şekilde devam ettirmeyi planladığı ortamda ABD dolarının 2022'nin geri kalan bölümünde de önde gelen para birimleri karşısında güçlü kalmaya devam edeceğini öngördüler. Ancak analistler, ABD dolarında gelecek yıl hafif şekilde aşağı yönlü bir düzeltme yaşanmasını beklediklerini de ortaya koydular.

UniCredit'in döviz piyasası stratejisti Roberto Mialich yaptığı değerlendirmede, "Fed'in faiz artırımları Aralık ayında sona erdikten sonra daha az güçlü bir ABD doları öngörüyoruz.

Kısmi bir düzeltmenin 2023'ün son bölümünde daha belirgin olmasını, Fed'in 2023 dördüncü çeyrekte para politikasını gevşetmeye başlamasını bekliyoruz" diye konuştu.UniCredit, euro/dolar paritesinin 2023 dördüncü çeyrekte 1,12 seviyesine kadar yükselmesini bekliyor.

Tera Yatırım tarafından BDDK’nın kararı sonrası yayımlanan değerlendirmede dolardaki hareketliliğe ilişkin, “Döviz kurları anlamında kaçınılmaz olarak etkiler elbette olacaktır. Kurların bir süre veya bir miktar düştüğünü görebiliriz. Döviz işlemlerine bir anlamda sınırlama getirilmesi anlamında düzenlemelerin aşamalarının ilerletilmesi daha sert önlemleri de getirebilir” ifadeleri yer aldı.

“Enflasyon konusu problematik ve faizler konusunda da artırmama konusunda net bir kararlılık var. Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Nureddin Nebati’nin hafta içi yaptığı açıklamalarda ‘enflasyonda mücadele önceliği ve döviz kurunun enflasyon üzerindeki baskısının azalacağı’ değerlendirmeleri çerçevesinde, enflasyon üzerinde olumsuz etki yaratacak her türlü unsurun idari kararlarla kontrol altına alınması çalışmaları devam ettirilebilir” denilen açıklamada, “Olağanüstü ekonomik koşullar da elbette buna neden oluyor; küresel enflasyon problemi, jeopolitik sorunlar ve Türkiye’nin kendi ekonomi politikaları da bu koşulların ana elemanları” şeklinde yorum yapıldı.

Piyasa uzmanı İslam Memiş, yeni yayınladığı videosunda altın konusunda yatırımcının ne yapması gerektiğine açıkladı.

BDDK'nın aldığı kararlarla birlikte TL'yi destekleyen paketler geldi diyen Memiş, "BDDK "Döviz varlıklarınız 15 milyon TL'nin üzerindeki rakama denk geliyorsa artık kredi kullanamayacaksınız. Kasanızda döviziniz var onları bozdurarak TL ihtiyaçlarınız giderebilirsiniz" dedi.

Bunun çok isabetli bir karar olduğunu belirten uzman, "Döviz 18 seviyesini gördüğünde kimse dövizine dokunmayıp bankalardan TL alıyordu. Türk milletinin durumu onların umurunda değildi. Enflasyon patlak versin insanlar mağdur olsun. Yani zenginin daha zengin olduğu sistem bitti" diye konuştu.

Doların şuanda 16,88 seviyesinde olduğunu belirten Memiş, "Euro 17,39'a kadar geriledi şu an 17,82 seviyesinde. Gram altın ise 1000 liradan 990 liraya geriledi. Ons altın ise yatay seyrini devam ettiriyor.. Borsa İstanbul Temmuz ve Ağustos'ta yükselişe geçecek" ifadelerini kullandı.

Şu an döviz almak isteyenler alım yapmalı diyen Memiş, "9 Haziran'da Türk ekonomisine destek vermek için dövizlerimizi sattık. Türkiye'nin Orta Doğu'daki mücadelesi, orman yangınları gibi durumlarda ciddi mühimmat gerekti.

Ben ve yol arkadaşlarım da Türkiye'ye destek vermek için sattık. Rahat olun biz samimiyetle bu işi yapıyoruz. Allah yardımcımız olacak. Dürüst insanlar her zaman kazanacaktır. Aldıklarımız geri yerine koyacağız. Mahçup olmadık. Fiziki varlıkları olanlar sözümü tuttum. Pazartesi farklı taktik yapabiliriz." diye konuştu.