Posta.com.tr’den Bahar Saygılıer’in haberine göe; insanlar, heyecan duydukları, ilgilerini çeken bir şey gördüklerinde bunu anlık refleksleriyle belli ederler. Hoşlandığınız birini gördüğünüzde midenizde kelebekler uçuşuyor gibi hissediyor olmanız aslında sadece tatlı bir benzetme değil. Çünkü birinden hoşlandığımızı bize gösteren ve bilimsel olarak ispatlanmış bazı fiziksel işaretler var. Çünkü hormonlarımız bizi ele veriyor!

Hoşlandığınız birini gördüğünüzde yaşadığınız kalp çarpıntısının nedeni hormonlarda gizli. O an, bezlerimiz kan dolaşımımıza iyi bir hormon kokteyli yüklemeye başlar. Bakışlardan hareketlere, kan akış hızından kalbe kadar bir anda vücutta bir seri değişim gerçekleşir. Kadın Hastalıkları, Doğum Uzmanı ve Cinsel Terapist Doç. Dr. Gökçen Erdoğan Posta.com.tr okurları için hormonlarımızın aşk üzerindeki etkilerini sorduk.

Doç. Dr. Erdoğan, aşkın direkt hormonlarla ilgili olduğunu söylüyor: “Aşk, aslında direkt hormonlarla ilgili. Bir kişiye aşk duyduğunuzda bu kişi kadın ya da erkek olsun hiç fark etmez, radarınıza giren yalnızca karakteri ya da yalnızca davranışı değildir. Aşık olduğunuz ya da olmak üzere olduğunuz kişiye bedeniniz de beyniniz eşliğinde yaklaşıyordur. Bu yaklaşma hali, oksitosin, dopamin ve serotonin salgılamamızla belirginleşir.”

Doç. Dr. Erdoğan “Sevgi, mutluluk ve güven duygularıyla kucaklama, sahip olma ve yakınlaşma arzularının toplamda bedendeki karşılığıdır aşk.” diyor ve bu 3 hormonun aşkı birlikte var ettiklerinden bahsediyor: “Bu 3 hormon aşkı birlikte var ederler ve o noktadan sonra etkilerine girmemiz çok kolaydır. Aşık olunca hormonlarımız tarafından yönetildiğimiz için zaman zaman aklımız başımızdan gider.”

Oksitosin, dopamin ve serotonin genellikle “mutluluk hormonlarımız” olarak bilinir. Başka birine ilgi duyduğunuzda beyniniz dopamin salgılar, serotonin seviyeniz yükselir ve oksitosin üretilir. Bu, olumlu bir duygu dalgası hissetmenize neden olur. Bu nedenle, belki de birinin sizden hoşlanıp hoşlanmadığını anlamanın en hızlı yollarından biri hormon seviyelerindeki artışın fiziksel yansımalarına bakmak olabilir.

Hoşumuza giden, heyecanlandıran ya da duyguları harekete geçiren bir durumla karşılaştığımızda vücudumuz birçok hormon salgılamaya başlar. Hoşlanma belirtileri arasında en önemlisi bu salınan hormon kokteyliyle birlikte vücudun bir anlamda uyarı moduna geçmesidir. Adrenalin bu kimyasalların en önemli bileşenidir. Adrenalin, aynı zamanda epinefrin olarak da bilinir, kısa sürede kalbe giden yolu bulan kan dolaşımımıza salınır.

Doç. Dr. Erdoğan, “Adrenalin kalp atışlarını hızlandıran, vücudu harekete geçiren hormondur. Yüksek heyecan halinde ortaya çıktığı için âşık olduğunuz kişiyi gördüğünüzde salgılanması neredeyse kaçınılmazdır. Aynı zamanda, kasların kasılmasını sağlayan ve bedeni enerji harcamaya hazırlayan hormondur. Âşık olduğunuz kişiyi gördünüz, heyecanlandınız, adrenalin salgıladınız ve artık onun için ya da onunla bir şeyler yapmaya hazırsınız" diyor.

Göz bebeklerinden, ellerden ya da kalp atışından bunu anlayabilirsiniz. Adrenalin, sizi hareketlendirir, yerinde duramazsınız. Sizden hoşlanan biri sizi gördüğünde bu onun göz bebeklerinin büyümesine neden olacaktır. Uyarı sinyali alan vücut, her şeyi daha iyi odaklayabilmek için göz bebeklerini büyütüyor diyebiliriz.

Avuç içlerinizdeki ter bezlerine “ekrin bezleri” denir ve genişlemiş gözleriniz gibi sempatik sinir sisteminiz tarafından tetiklenir. Sevdiğiniz kişinin yanındayken avuçlarınızın terlediğini fark edebilirsiniz çünkü heyecan seviyeniz arttıkça bu bezler daha çok çalışmaya başlar.

Hoşlanma belirtileri arasında tensel temas size çok da şaşırtıcı gelmemiş olabilir ancak burada durum farklı. Kadın erkek fark etmeden tüm insanlar, onların duygularını harekete geçiren bir şeyle karşılaştıklarında daha çok güdüsel olarak ona bir şekilde dokunmak isteyecektir. Biraz ilginç görünse de söz konusu olan hoşlandığınız kişi ise hormonlarınız ona dokunmak için fırsat kollamanıza neden oluyor gibi görünüyor.

Cinsel uyarılma, güven, romantik bağlanma gibi birçok insan davranışında etkili olduğu bilinen oksitosin hormonu da burada devreye giriyor. Oksitasin, sakinleştirici ve bağlayıcı bir kimyasal olduğu için hoşlandığınız kişiye dokunma, sarılma ve yakınlık kurma arzusunu arttırdığı düşünülüyor. Doç. Dr. Erdoğan, “Oksitosin kesinlikle haz hormonu olarak özetlenebilir. Üremeyle doğrudan ilişkilidir. Örneğin kadınlarda doğum kasılmalarını düzenler, emzirme döneminde sütün gelişini kolaylaştırır, erkeklerde ise sperm hareketlerini düzenleyip orgazm yoğunluğunu artırır” diyor.

Cinsel Terapist Doç. Dr. Gökçen Erdoğan, oksitosin hormonunun seks sırasında arttığını belirtiyor ve tensel temasın oksitosin hormonuna iyi geleceğinin de altını çiziyor. "Seks sırasında artan bir hormon olduğu için, eğer oksitosin hormonu eksikliği biliniyorsa sevişmeyi öneririm. Tensel temasla, yakınlıkla ve güvenle direkt ilişkisi olan ve ilişki güçlendirme etkisi görülen bir hormon olduğu için ilişkilerdeki varlığı ve sadakatteki gücü değerli.”

Burada devreye dopamin giriyor! Sizden hoşlanan biri, kesinlikle sizi daha çok görmek isteyecektir. Erkeklerin hoşlanma belirtilerinden biri de vücudunun dopamin salgılamasıdır. Hoşlandığımız birini gördümüzde, vücudumuz beynin zevk kimyasalını uyaran ve hedefe yönelten domamin üretmeye başlar.

Doç. Dr. Erdoğan, “Dopamin hormonu bağımlılığın da temelindeki hormondur aslında. Ancak aklımıza hemen olumsuz şeyler gelmesin. Hareket, hafıza, haz, öğrenme, dikkat ve duygu yönetiminde de dopamin çok etkilidir. Dopamin eksikliği bunların eksikliğini yaşatırken, fazlası da anksiyeteye dönüşebilir. Dolayısıyla bir tür mutluluk hormonu da olan dopaminin kararında olmasını tercih ederiz. Aşkla ilişkilendirilmesinin nedeni ise dopaminin yükselmesi durumunda aşk halinin de şiddetli hissedilmesi ve bağlılık düzeyinin artmasıdır” diyor.

Dopamin aynı zamanda vücudun ödül sistemi. Hoşlandığınız birini gördüğünüzde artan dopamin seviyeleri nedeniyle kendinizi ödüllendirilmiş hissedersiniz. Bu da bunu tekrar etmek istemeniz anlamına gelecektir. Sizden hoşlanıyorsa, sizi devamlı olarak yeniden görmek isteyecektir. Bu duygunun devam etmesi için arada bir yanından ayrılmayı ihmal etmeyin.

Dopamin hormonu etkisiyle sizi sürekli yanında görmek isteyen kişi, siz yanından ayrıldığınızda sizi özlüyor ve ayrı kalmaya dayanamıyor. Hoşlanan bir kişi, sevdiğinden ayrı kaldığında devreye kortikotropin hormonu devreye giriyor.

Kortikotropin, stresli hissettiğinizde salınan başka bir hormondur. Hoşlandığımız kişiden uzakta olduğumuzda, bu hormon artabilir ve kendimizi daha endişeli veya depresif hissetmemize neden olur. Tam da bu nedenlerle sizden gerçekten hoşlanan biri sizden uzun süre ayrı kalmak istemez.