Asırlık Ege geleneği... Gören kuyruğa girdi, yüzlerce kişiye bedava dağıtıldı

Balıkesir’in Edremit ilçesine bağlı Kazdağları eteğindeki tarihi Zeytinli köyünde, yüzyıllardır süregelen "Hayır Pişisi" dökme geleneği, her hafta sonu adeta bir lezzet ve dayanışma şölenine dönüşüyor. Özellikle Cuma ve hafta sonları dev kazanlarda pişirilen pişilerden alabilmek için onlarca kişi uzun kuyruklar oluştururken, köy dışından sadece bu lezzet için gelenler ve tesadüfen görüp şaşıranlar sokaklarda renkli görüntüler oluşturuyor.

Zeytinli’de vefat edenlerin anısına, mevlitlerde ya da adak hayırlarında dökülen pişiler, köy meydanına yakın alanlarda ve sokak başlarında kurulan dev ocaklarda hazırlanıyor. Özellikle Cuma günleri ve hafta sonlarında hayır amacıyla dökülen sıcak pişilerin kokusu mahalleyi sarar sarmaz, tezgahın önünde onlarca kişilik uzun kuyruklar uzamaya başlıyor.

Zeytinli'nin bu köklü geleneği artık sadece köy halkıyla sınırlı kalmıyor; çevre ilçelerden ve şehir dışından sırf bu sıcak hayır pişisinden tadıp duaya ortak olmak için köye gelenlerin sayısı her geçen gün artıyor. Bölgeyi ziyaret ederken sokaktaki metrelerce kuyruğu ve dumanı üstünde tüten kazanları gören tatilciler ile ziyaretçiler ise bu coşkulu dayanışma manzarasını şaşkınlık ve hayranlıkla izliyor.

Tatil için Balıkesir'i tercih eden Gülay Özdemir meydandaki kalabalığı görünce merak edip geldiğini söyledi: Ücretsiz olarak pişi dağıtılmasına önce şaşırdım ama çok güzel bir gelenek. Bir daha geldiğimde ben de 'hayır pişisi' yapmak çok isterim.

Hayır sahibinin ikramı olarak dağıtılan pişiler için süreçteki en önemli unsur, geleneksel "koku çıkarma" ve rızkı helalleşerek paylaşma inancı:

Göz Hakkı: Yükselen kokunun çevreye yayılmasıyla oluşan "göz hakkı", kuyrukta bekleyen komşulara, ziyaretçilere ve yoldan geçen her vatandaşa sıcak sıcak yapılan ikramlarla ödeniyor.:

Manevi Köprü: Pişisini paketle veya tabağıyla teslim alan vatandaşlar, "Allah kabul etsin, ölmüşlerinizin ruhuna değsin" diyerek hayır sahibine ve geçmişlerine dualarını gönderiyor.

Zeytinli meydanında yükselen pişi dumanının arkasında, köy sakinlerinin yürek burkan ve gurur dolu hikâyeleri yer alıyor. Bugün annesinin 7. günü hayrı için kazanların başında olan köy sakinlerinden Erdinç Ulu, duygularını şu sözlerle dile getirdi: "6 yıldır hastalıkla mücadele eden annemi kaybettik. Bugün vefatının yedinci günü; onun ruhuna değsin, mekânı cennet olsun diye hayır pişisindeyiz. Bizim bu köye bağımız çok eski ve derin... Meydanda duran o asker heykeli var ya, işte o benim annemin dayısıdır. Bu topraklarda hem geçmişimizin izi var hem de sevdiklerimizin hatırası....