6 ay ve 6 bin kilometreyi geçmeyen araçlara satış yasağı uygulaması için şirketlere verilen süre sona erdi.

Ticaret Bakanlığı, sürenin dolmasıyla birlikte denetimlerin üç kanaldan yapılacağını duyurdu.

Buna göre, ekspertiz raporu olmadan satış yapılamayacak, işyeri denetimleri sıkılaştırılacak ve ilan siteleri sürekli takip altına alınacak.

İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’te 16 Ağustos 2022 tarihinde yapılan düzenlemeyle ticari faaliyet kapsamında otomobil ve arazi taşıtlarının pazarlanması veya satışına 6 ay ve 6 bin kilometre geçmiş olması koşulu getirilmişti.

Bu koşulu sağlamadan otomobil ve arazi taşıtlarının pazarlanması veya satışı 1 Temmuz 2023 tarihine kadar yasaklanmış, 16 Ağustos’tan önce tescil edilmiş araçları olanlara ise 1 ay süre tanınmıştı.

İşte bu sürenin dolmasıyla birlikte Ticaret Bakanlığı, bu kurala uymayanları tespite yönelik 15 Eylül itibarıyla 3 ayaklı denetime başlattığını duyurdu.

Bakanlıktan yapılan açıklamada özetle şöyle denildi: “Denetimler üç farklı kanal üzerinden yapılacaktır.

Birincisi; Türkiye Noterler Birliği tarafından tüm ayrıntılarıyla birlikte Ticaret Bakanlığı’na iletilen Ikinci El motorlu kara taşıtı satış kayıtları günlük olarak takip edilecektir.

Pazarlama ve satış kısıtlaması dâhilindeki her bir satışa doğrudan idari para cezası uygulanacaktır.

Satış kayıtları üzerinden yapılan denetimlerde ekspertiz raporu alma ve bu raporu notere ibraz etme yükümlülüğü de kontrol edilecektir.

Yetki belgesi olsun ya da olmasın ticari faaliyet kapsamında otomobil ve arazi taşıtı satışı yapan herkesin, her bir satıştan en fazla 3 gün önce ekspertiz raporu alma ve bu raporu noter satışı sırasında notere ibraz etme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Satış kayıtları üzerinden Ticaret Bakanlığınca yapılacak denetimler kapsamında bu yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında da ayrıca idari para cezası uygulanacaktır.

İkinci olarak 15 Eylül 2022 tarihi sonrasında Ticaret İl Müdürlükleri vasıtasıyla 81 ilde oto galericiler, Araç kiralama firmaları ve yetkili bayilerde işyeri denetimleri yapılarak 6 ay ve 6 bin kilometrenin altındaki taşıtlara yönelik pazarlama ve satış faaliyetleri incelenecek.

Kısıtlama kapsamındaki taşıtların satış veya pazarlamasının yapıldığına yönelik şikâyetler kapsamında Ticaret İl Müdürlükleri tarafından doğrudan iş yeri denetimleri gerçekleştirilecek.

Bu taşıtların pazarlanmasına yönelik faaliyetlerin tespiti halinde her bir satış için ayrı ayrı idari para cezası uygulanacak.

Üçüncü kanal olarak ilan sitelerinde pazarlaması yapılan taşıtlara ilişkin ilan bilgileri düzenli olarak bu sitelerden temin edilerek söz konusu pazarlama ve satış faaliyetleri de takip edilecek.

Yapılan takip, kontrol ve denetimler neticesinde 6 ay ve 6 bin kilometre pazarlama ve satış kısıtlamasına aykırı hareket eden oto galericiler, araç kiralama firmaları, yetkili bayiler ile ticari faaliyet kapsamında satış yapan tüm gerçek veya tüzel kişilere her bir satış için ayrı ayrı olmak üzere idari para cezası uygulanacak.

Açıklamada şirketlerin tabi olduğu 6+6 uygulaması dışında şahıslara da sıkı takip yapılacağı kaydedilerek, “Ticari faaliyet kapsamında (bir takvim yılında 3’ten fazla satış yapan) yetki belgesi olmadan doğrudan veya vekâleten otomobil ve arazi taşıtı satışı yapan gerçek veya tüzel kişilerin 6 ay ve 6 bin kilometrenin altındaki satışları tespit edilecek ve söz konusu satışlara ilişkin izahat talep edilecektir.

Yapılan inceleme neticesinde ticari faaliyet kapsamında yapıldığı tespit edilen bu tür satışların her biri için satış yapan gerçek veya tüzel kişilere idari para cezası uygulanacaktır.

Bu kişilere ayrıca yetki belgesi bulunmaksızın ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetinde bulunmaktan da idari para cezası verilecektir” denildi.

İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel, “Yeni çıkan 6 ay 6 bin kilometre genelgesinden dolayı biz sıfır araç satamayacağız.

Bunları kayıt dışı diye tabir ettiğimiz kişiler alıp satıyor.

Biz son 1 ayda bu tarzda elimizde bulunan araçları sattık. Bizler kâr olanlarından feragat edip elimizdeki o tarz araçların birçoğunu sattık” dedi.

Oto galeri sahibi Ziya Uzunpınar ise, "45 gündür işler durgun. Elimizde sıfır araç değil de 2 adet 2 bin kilometrede olan aracımız vardı. 6 ay 6 bin kilometre yasası gündeme gelince, ben bir tanesini zararına verdim, bir tanesini de cüzi bir karla sattım.

Sadece elimizden çıksın da 6 ay 6 bin kilometre yasasına takılmayalım diye. Daha çok değer kaybı olmasın diye, elimizdekileri maliyetine ve maliyetinin altına araç sattık.

Galericiyiz ama bizim tamamen işimize taş kondu. Esnaf çok mağdur edildi. 15'inden sonra fiyatlarda gerileme değil yükselme olacağını düşünüyorum" dedi.

Öte yandan 6 ay ve 6 bin kilometre şartı olan otomobilleri bulunan filo şirketleri ve bazı oto galericiler, araçlarını satılığa çıkardı.

Buna bağlı olarak ikinci el araç fiyatlarında yüzde 5 civarında bir gerileme olduğu görüldü. Galericiler bu düzenlemenin piyasadaki fırsatçılığın önüne geçebileceğini söyledi.

Konuya ilişkin açılma yapan oto galerici Gökhan Ardeşen, ikinci el araç piyasasında hareketliliğin başladığını belirterek, "Tatil dönüşünün de etkisiyle ikinci el araç piyasasında hareketlilik başladı.

Şu anda galerici esnafı olarak tek sıkıntımız belirsizlik. Fiyatlarda son iki aydır bir gerileme oldu. Yükseliş bir süre durdu.

Daha sonra da fiyatlarda yüzde 5 kadar gerileme yaşandı. Şu anda piyasa bir toparlanma evresinde. Tedarik sorunu, parça sorunu ve çip sorunu devam ediyor ancak son iki aydır stok yapılan araçlar piyasaya sürülüyor. Şu anda sıfır araç almanın tam zamanı olduğunu düşünüyorum

15 Eylül’de yürürlüğe girecek düzenleme öncesi sıfır araçları elden çıkarmak isteyenler var.

15 Eylül’de yürürlüğe girecek olan düzenlemeyle piyasadaki stokçuluk, fırsatçılık ve enflasyonun önüne geçilmesi planlanıyor" ifadelerini kullandı.

Al-sat yapanların şu anda piyasadan çekildiğini söyleyen oto galerici Yılmaz Kebapçı, "Eskiden her meslekten insanlar araç alıp satıyordu.Galericiden fazla al-sat yapanlar piyasada vardı. Şu anda piyasadan çekildiler. Buna bağlı olarak talep de azaldı.Bayilerde de bazı kategorilerde sıfır araçlar bulunabiliyor artık. Eskisi gibi 5-6 ay bekleme durumu olmuyor.

Filo şirketlerinden piyasaya çok fazla araç sürüldü. Bir veya bir buçuk yaşında sıfır araçlar şu anda piyasaya çıkıyor ancak şu anda çok fazla talep olmadığı için fiyatlarda yüzde 5 civarında bir gerileme oldu.

15 Eylül’deki düzenlemeyle stokçuluğun önüne geçilebilir ancak sadece bunun piyasa için yetersiz olduğunu düşünüyorum.Sadece galerici esnafına 6 ay satamayacak ancak normal binici satabilecek.

Özellikle internet sitelerinden biniciler sıfır araçlarını satıyor" diye konuştu.