Neredeye hayatı boyunca çalışmış milyonlarca çalışan, emekli olup dinlenme fırsatı kovalıyor. Ancak emeklilik için gereken yaş ve prim günü şartı herkes için aynı netlikte olmuyor. Bazıları için erken emeklilik mümkünken diğerleri bunun mücadelesini veriyor. 3600 ve 5400 prim günüyle emeklilik şansı sunan yolları araştırdık.
Ülkemizde emeklilik hakkı prim günü ve sigortalı süresi gibi kriterlerin karşılanmasının yanısıra sağlık durumu ve yaş ile de ilgili olabiliyor. İşte erken emekliliğin Türkiye'deki imkanları ve şartları...
3600 GÜN EMEKLİLİK
3600 prim günü ödenmiş ve 15 yıllık sigortalılık süresi tamamlanmış 4A, 4B, 4C li çalışanlar emekli olabiliyor. Tek bir şart var: 9 Eylül 1999 öncesi sigorta başlangıcı olmalı.
Bir diğer yandan yaş haddinden emeklilik vardır: Sigorta giriş tarihi ve prim gününü doldurma tarihine bağlıb olarak kadınlar ve erkeklerde yaşlar şu şekilde belirlenmiştir:
Kadın Çalışanlar:
24 Mayıs 2002- 23 Mayıs 2005 arası sigorta girişi: 52 yaşında emekli olabilirler.
24 Mayıs 2005- 23 Mayıs 2008 arası sigorta girişi: 54 yaşında emekli olabilirler.
24 Mayıs 2008- 23 Mayıs 2011 arası sigorta girişi: 56 yaşında emekli olabilirler.
24 Mayıs 2011 sonrası sigorta girişi: 58 yaşında emekli olabilirler.
Erkek Çalışanlar:
24 Mayıs 2002- 23 Mayıs 2005 arası sigorta girişi: 56 yaşında emekli olabilirler.
24 Mayıs 2005- 23 Mayıs 2008 arası sigorta girişi: 57 yaşında emekli olabilirler.
24 Mayıs 2008- 23 Mayıs 2011 arası sigorta girişi: 58 yaşında emekli olabilirler.
24 Mayıs 2011- 23 Mayıs 2014 arası sigorta girişi: 59 yaşında emekli olabilirler.
24 Mayıs 2014 sonrası sigorta girişi: 60 yaşında emekli olabilirler.
Kadınlar, çocukları üzerinden prim doldurabiliyorlar. Her çocuk için 2160 gün borçlanma fırsatı var. Bu yollar annelere erken emeklilik hakkı veriliyor.
Erkekler içinse askerlik borçlanması vardır. Askerlik süresi sigorta giriş tarihini öne çekebiliyor ve dolayısıyla emeklilik yaşını düşürüyor.
Öte yandan kısmi emeklilik de çok konuşulan konular arasında yerini alıyor. 3600 prim günü ve 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlayanlar kısmi emeklilik hakkına kavuşabiliyor.
En az 1800 gün prim ödeyerek ve yüzde 60 iş gücü kaybını ispatlayanlar malulen emeklilik hakkını kazanmış oluyor.
Kanunda belirtilen mesleklerde çalışanlar ise belirli koşulları sağlamaları halinde emeklilik yaşında indirim ve ek gün kazanma fırsatı yakalayabiliyor.
Engelli çocuğu bulunan anneler, primlerinin dörtte birinin toplam primlere eklenmesiyle emeklilik hakkını erken elde edebilirler.
Her şeyden öte erken emeklilik hakkı kişiden kişiye değişen şartlarla belirleniyor. Bu şartlar da sigortalılık, yaş, prim günü ve sigortalılık süresi gibi farklı detaylar oluyor.