Sosyal güvenlik mevzuatımızda bazı rahatsızlıkları ya da engelleri bulunan vatandaşlar için erken emeklilik imkânları bulunuyor. Bunlar malulen emeklilik ve engelli emekliliği. Malulen emeklilik sigortalı olup çalışmaya başladıktan sonra ortaya çıkan rahatsızlıklar çalışma gücünü azaltırsa gerçekleşiyor ya da iş kazası veya meslek hastalığı gibi bir durum olursa bu kez de yine malulen emeklilik veya iş göremezlik durumu ortaya çıkıyor. Engelli emekliliği ise doğuştan meydana gelen engellilik veya rahatsızlık sonucu alınan vergi indirimi sonrasında ortaya çıkıyor. Burada da en az yüzde 40 iş görme kaybı aranıyor. Engelli emekliliği için detaylar şöyle:

Yeni Asır'dan Faruk Erdem'in yazısına göre; engellilik oranı en az yüzde 40 olan SSK'lı ve memur çalışanlar vergi indiriminden faydalanarak erken emeklilik imkânına kavuşuyor. 2008 sonrasında ise Bağ-Kur'lular için de bu hak bulunuyor. Burada ilk şart çalışıyor olmak ve vergi indiriminden en az yüzde 40 oranında faydalanmak.

Burada yaş şartı aranmazken sigortalılık süreleri 15-20 yıl arası, prim gün sayısı da 3600 ile 4400 arasında değişiyor. Sigortalılık süresi çalışma aramadan geçen zamanı gösteriyor. Burada süre ve prim gün sayısı işe giriş tarihi itibariyle belirleniyor. Örneğin 2005 yılında işe giren bir engelli sigortalı için 20 yıl süre gerekiyorsa çalışsa da çalışmasa da bu süre 2025 yılında doluyor.

Erken emeklilikten yararlanmak için öncelikle vergi indirimi almak gerekiyor. Defterdarlık ya da vergi dairelerine müracaat ederek işlemleri başlatmak mümkün. Bunun için iş yerinden alınacak belgelerle vergi dairesine giderek hastaneye sevk istemek gerekiyor. Burada heyet raporu alınıyor.

Başvuru için kimlik belgesi dilekçe ve işyerinizden sigortalı çalışıldığına dair belge yeterli oluyor. Sonrasında bir hastaneden engellilik derecesini raporla tespit etmek gerekiyor. Bunun için vergi dairesi sizi bir hastaneye sevk ediyor ve raporunuz hazırlanıyor. Raporunuzun en az yüzde 40 olması gerekiyor. Bu raporun da kurumca onaylanması lazım.

1 Ekim 2008 tarihinden itibaren Bağ- Kur (4/B) sigortalıların da engelli olarak erken emekliliklerinin yolu açıldı. Buna göre, yüzde 60 ve üzeri engeli olanlar 15 yıl 3 bin 960 gün, yüzde 50 ile 59 arasında olanlar 16 yıl 4 bin 320 gün, yüzde 40-49 arasında olanlar ise 18 yıl 4 bin 680 günden emekli olabilecek.

Memurlar da Bağ-Kur'lular gibi 1 Ekim 2008 sonrasında bu haktan yararlanmaya başladılar. Bu tarihten önce kamuda çalışmaya başlamış ve en az yüzde 40 raporu olanlar veya en az yüzde 40 olmak üzere doğuştan engelli olan memurlar en az 5400 gün (15 yıl) primi ödenmiş olmak şartıyla emekli olabiliyor. Eğer memurlar 1 Ekim 2008'den sonra göreve başlamışlar ve engellilik oranları yüzde 40 ve üstündeyse onlar için de erken emeklilik şartları bulunuyor.

Engelli emeklilikte çalışıyor olmak ve belli bir prim ve yılı doldurmuş olmak şartları aranırken malulen emeklilik için koşullar değişiyor. Malulen emeklilik için en az 1.800 gün (5 yıl) primin olması gerekiyor.

Bu miktarda primi olan ve çalışamayacak durumda olan sigortalılar SGK'ya müracaat ederek kendilerini bir hastaneye sevk ettiriyor. Burada heyet tarafından değerlendirilen sigortalının en az yüzde 60 ve üzerinde bir iş göremezlik raporu alması isteniyor. Bu rapor daha sonra SGK sağlık kurulu tarafından da onaylanırsa sigortalı malulen emekli ediliyor ve maaş bağlanıyor. Bazı durumlarda doktorlar rapora belli bir süre sonra (1 ya da 2 yıl) tekrar muayene kaydı koyuyor.

Bu durumda emekli olan sigortalı süre sonunda yeniden heyete girerek hastalığının devam edip etmediğini kontrol ettiriyor. Eğer iş göremezlik oranı yüzde 60'ın altına düşerse yani sigortalı şifa bulursa emeklilik iptal ediliyor. SGK'nın belirlediği ve malulen emeklilik kapsamında değerlendirilen bazı hastalıklar şunlar: Kanser, epilepsi, parkinson hastalığı, beyin tümörü, behçet hastalığı, organ nakli, AİDS, tüberküloz, siroz, zeka geriliği, şizofreni, bipolar bozukluğu, MS hastalığı, serebral, felç ve uzuv kaybı, Demans, görme kaybı.