.
Myanmar'da darbe sonrası yaşananlar dünyayı dehşete düşürmeye devam ediyor. Neredeyse bir aydan beri devam eden olayları dünya dehşet içinde izliyor. Son dakika haberine göre, geride bırakılan en ölümcül günün ardından sokaklar tam anlamıyla kan gölüne dönerken ortaya çıkan görüntüler vahşete yeni bir boyut kattı.
Ülkede 6 Şubat'tan beri halk sokaklarda, yaşanan korkunç olayları tüm dünya dehşete kapılarak izliyor. Sokaklar kan gölüne dönerken, art arda ortaya çıkan yeni görüntüler tüyler ürperten nitelikte.
Myanmar ordusunun askerleri sosyal medyada göz göre göre "gördüğüm herkesi vuracağım" uyarısı yapıyor. Ordunun kanlı baskısı sürerken, Myanmarlı demokrasi yanlısı bir protestocunun, askerler tarafından vurularak öldürüldüğünü gösteren görüntüler ortaya çıktı.
Hem sokakta vurulan bir sivilin videosu hem de sağlık ekibinin polis tarafından vahşice dövülmesinin görüntüleri ortaya çıktı. Tüyler ürperten görüntüler, BM özel elçisi tarafından kınandı.
Kayıt altına alınan görüntüler, protestocunun çevik kuvvet polisi tarafından bir binadan uzaklaştırıldığını ve silah sesinin duyulmasının ardından yere düştüğünü gözler önüne seriyor.
Vurulan kişi kısa süre sonra başını kaldırdıktan sonra, bölgenin kontrolünü ele geçiren güvenlik güçlerinden iki asker, yaralı adamı kollarından tutarak yerde sürüklemeye başlıyor. BM'nin Myanmar elçisi Christine Schraner Burgener, "Bir protestocu polis tarafından götürüldü ve onu çok yakından, belki sadece bir metre mesafeden vurdular. Tutuklamaya direnmemişti ve görünüşe göre sokak ortasında öldü" dedi.
BİRLİK ÇAĞRISI
Burgener, şimdiye kadar yaklaşık 1200 kişinin gözaltına alındığını, uluslararası topluma, birlik olma ve Myanmar'daki darbeye karşı çıkma çağrısı yaptı. Çin ve Rusya'nın, Myanmar'daki darbe ve sonrasında yaşananların Myanmar'ın iç meselesi olduğu argümanına ilişkin değerlendirmede bulunan Burgener, "Bu bir iç mesele değil ve bölgedeki istikrarı etkiliyor. Çin ve Rusya'nın bu konuda birlik olunmasının önemini anlamasını umuyorum." dedi.
Myanmar ordusu, kendine yakın siyasi grupların, 8 Kasım 2020 seçimlerinde hile yapıldığı iddialarını ortaya atması ve ülkede siyasi gerilimin yükselmesinin ardından 1 Şubat'ta yönetime el koydu. 1 Şubat darbesinden bu yana 50'den fazla sivil hayatını kaybetti. Bunlardan 38'i Çarşamba günkü çatışmaların en kanlı gününde hayatını kaybetti.
"LANET SURATINA ATEŞ EDECEĞİM"
Dijital haklar grubu Myanmar ICT for Development, protestocuları daha fazla şiddetle tehdit eden 800'den fazla asker yanlısı video bulduğunu açıkladı. Bir videoda, askeri kıyafetler giymiş bir adam, kameraya saldırı tüfeği doğrultuyor ve protestoculara hitaben, "Senin lanet suratlarına ateş edeceğim ve gerçek mermiler kullanıyorum." diyor.
Tehdit bununla da sınırlı kalmıyor. Aynı adam, "Bu gece bütün şehirde devriye gezeceğim ve kimi görürsem vuracağım. Şehit olmak istiyorsan dileğini yerine getireceğim" diyor.
Facebook, Myanmar'ın ordusuyla bağlantılı tüm sayfaları yasaklarken, TikTok da şiddete teşvik eden veya yanlış bilgi yayan tüm içeriği derhal kaldıracağına söz verdi.
AMBULANS EKİBİNİ ÖLDÜRESİYE DÖVDÜLER
Polis ayrıca kanlı çarşamba gününde, Myanmar'ın en büyük şehri ve ticaret merkezi Yangon'da gönüllü bir ambulans ekibini döverken filme alındı. Güvenlik kamerası görüntüleri, polis ekiplerinin silah zoruyla bir ambulansı durduğunu ortaya koydu.
Polis ekipleri daha sonra ambulansın içerisindeki üç sağlık görevlisini zorla araçtan indirerek dışarı çıkardı. Görüntülerde, sağlık görevlilerinin başlarına tüfek dipçikleriyle vuran, kafalarını tekmeleyen, onlara coplarla vuran ve pompalı tüfeklerle ambulanslarının camlarını patlatan altı polis görülüyor.
SAVAŞ UÇAKLARI ALÇAK UÇUŞ YAPTI
Myanmar ordusu da adeta şiddete eşlik etti ve ülkenin en büyük ikinci şehri üzerinde tehditkar bir alçak ucuş gerçekleştirdi. Generaller, 1 Şubat darbesinde iktidarı ele geçirdikten bir aydan fazla bir süre sonra muhalefeti ortadan kaldırmaya çalışırken, alçaktan uçan beş savaş uçağı, Mandalay üzerinde büyük gürültü kopardı.
Ortaya çıkan daha fazla görüntü de, polis memurlarının ülkenin dört bir yanındaki şehirlerdeki göstericilere uyarı yapmadan nasıl ateş açtığını ve sokakları kana buladığını gözler önüne serdi.
14 YAŞINDAKİ ÇOCUK KAFASINDAN VURULDU
Monywa'dan gelen görüntüler, ölümcül bir şekilde vurulan bir protestocunun cesedinin polis memurları tarafından sokaklarda sürüklenerek götürüldüğünü gözler önüne serdi. Myingyan'dan gelen korkunç görütnüler ise henüz 14 yaşındaki bir çocuğun kafasından vurulduğunu gösterdi.
Ülkedeki olaylarla ilgili açıklama yapan UNICEF, protestoların başlamasından bu yana en az beş çocuğun öldürüldüğünü bildirdi. Çocukların dördü ağır yaralandı ve 500'ü keyfi olarak gözaltına alındı.
"TAM ANLAMIYLA İĞRENÇ"
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Myanmar'da güvenlik güçlerinin darbe karşıtı göstericilere yönelik şiddet kullanımını kınayarak, "Myanmar ordusu, protestocuları öldürmeyi ve hapse atmayı bırakmak zorunda." ifadelerini kullandı. Bachelet, yaptığı açıklamada, Myanmar güvenlik güçlerinin protestoculara karşı gerçek mühimmat kullanmasını "tam anlamıyla iğrenç" şeklinde nitelendirdi.
Yaralıları tedavi etmeye çalışan acil sağlık personeline ve ambulanslara yönelik belgelenmiş saldırılardan da dehşete düştüğünü vurgulayan Bachelet, "BM İnsan Hakları Ofisi, 1 Şubat darbesinden bu yana polis ve askeri görevlilerce en az 54 kişinin öldürüldüğü bilgisini doğruladı." dedi.
Bachelet, "Ancak gerçek ölü sayısı, Ofis'in doğrulayabildiği rakamlardan çok daha yüksek olabilir." ifadelerini kullanarak durumun ne kadar ciddi olduğunun altını çizen Bachelet, tam rakamı bilinmemekle birlikte gösterilerde yüzlerce kişinin de yaralandığını aktardı.
"HALKIN İSTEKLERİNE SAYGI DUYULSUN"
Katoliklerin ruhani lideri ve Vatikan Devlet Başkanı Papa Franciscus, Myanmar'daki "kanlı çatışmalar ve ölenler" için üzüntü duyduğunu ifade ederek, ülkede halkın isteklerine saygı duyulması çağrısında bulundu.
"İNSAN HAKLARI FELAKETİ"
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) Myanmar'daki durumu insan hakları felaketi olarak niteledi. HRW Avrupa Birliği Direktörü Lotte Leicht, Birlik ülkelerini yaptırım uygulama sözlerini yerine getirmeye ve ordu mensuplarını yaptırım listesine almaya çağırdı.
HRW'nin Kriz ve Çatışma Biriminde görev yapan araştırmacı Richard Weir, endişe ve öfke duymanın yeterli olmadığını, küresel silah ambargosu uygulamak da dahil olmak üzere hedeflenen yaptırımların uygulanması gerektiğini belirtti.
Myanmar ordusu, kendine yakın siyasi grupların, 8 Kasım 2020'de gerçekleşen seçimlerde hile yapıldığı iddialarını ortaya atması ve ülkede siyasi gerilimin yükselmesinin ardından 1 Şubat'ta yönetime el koydu.
Ordu, Dışişleri Bakanı ve ülkenin fiili lideri Aung San Suu Çii başta olmak üzere, pek çok yetkili ve iktidar partisi yöneticisini gözaltına aldı ve 1 yıllığına olağanüstü hal (OHAL) ilan etti. Türkiye darbeyi kınadı. Batı ülkelerinden çeşitli tepkiler ve eleştiriler geldi.
