Plastiklerin çevre ve sağlık üzerindeki zararları uzun zamandır bilinse de son araştırmalar bu sorunun boyutlarını daha net bir şekilde ortaya koyuyor. Örneğin geçen yıl Avusturya’daki Danube Private Üniversitesi’nde yapılan araştırma, plastik şişelerden su içmenin mikroplastiklerin kan dolaşımına geçişine ve bu durumun kan basıncını yükseltmesine (tansiyon) yol açabileceğini ortaya koymuştu.
Artık plastik şişelerin zararlı olduğunu biliyoruz ve alternatiflere yöneliyoruz. Örneğin cam şişeler…
Ancak geçtiğimiz günlerde Journal of Food Composition and Analysis dergisinde yayımlanan çarpıcı yeni bir araştırma, cam şişelerin de problemli olduğunu kanıtladı.
Fransız gıda güvenliği gözlemcisi ANSES’in araştırma direktörü Guillaume Duflos, yaptığı açıklamada “Fransa’da satılan farklı içecek türlerindeki mikroplastik miktarını araştırmak ve farklı kapların yaratabileceği etkiyi incelemek” amacıyla yola çıktıklarını söyleyerek “Limonata, buzlu çay ve soda gibi cam şişelerdeki içeceklerin, plastik veya metal muadillerine göre 5 ila 50 kat daha fazla mikroplastik içerdiklerini keşfettik” açıklamasında bulundu.
Araştırmacılar, kapaklarındaki boyaya iliştirdikleri bu cam şişelerde litre başına ortalama 100 civarında mikroplastik parçacığı buldular. Bu oran oldukça endişe verici…
Çalışmanın ortak yazarı Iseline Chaib, “Camda, numunelerden çıkan parçacıkların aynı şekil, renk ve polimer bileşimine sahip olduğunu fark ettik. Bu da parçacıkların aynı plastikten, yani cam şişeleri kapatan kapakların dış yüzeyindeki boyayla aynı malzemeden olduğunu gösteriyordu” dedi.
Araştırmacılar ayrıca, “Çıplak gözle görülmeyen ve muhtemelen kapakların saklanması sırasında oluşan sürtünmeden kaynaklanan küçük çiziklerin, kapakların yüzeyine parçacıklar bırakabileceği” teorisini ortaya attı.
Yine de çalışmanın bazı bulguları hâlâ açıklığa kavuşmuş değil. Ekip, cam ve plastik şişelerde sırasıyla litre başına yalnızca 4,5 ve 1,6 mikroplastik parçacığı buldu. Buna karşın, bazı içecek türlerinde çok daha yüksek miktarlarda mikroplastik bulundu: örneğin, bazı içkilerde litre başına 60, limonatada 40 ve meşrubatta 30 adet mikroplastik parçacığına rastlandı. Çalışmanın lideri Guillaume Duflos, bu tutarsızlığın ardındaki nedenin açıklanması gerektiğini kabul etti.
Mikroplastiklerin sağlık üzerindeki tam etkisi henüz net olmamakla birlikte, yapılan araştırmalar bunların iltihaplanma, hormon bozuklukları, DNA hasarı, solunum yolu hastalıkları, kalp sorunları ve bazı kanser türleriyle bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.
