Uzaya yolculuk, insanlık için en zor ve en heyecan verici maceralardan birisi. Bu maceranın hedeflendiği ilk zamanlarda öncelik, uzayın o büyülü atmosferine problemsiz gitmek ve bunu diğer ülkelerden daha erken yapmaktı.

İlk yapay uydu olan Sputnik’ten bugüne kadar yaklaşık 10 bin uydu uzaya fırlatıldı. Hâlâ çalışmalar devam ediyor ve ülkeler bu konuda kendilerine yeni hedefler koyuyor. Fakat gönderilen her uzay aracı ve uzayda artan çalışmalar, daha fazla kontrolsüz enkazın yörüngedeki uzay araçları için tehdit oluşturmasına neden oluyor. Tüm bu durum ise uzay çöplerini ortaya çıkıyor.

Bu uyduların sayısı pek çok uzmana göre 2040’a kadar 60 binden fazla olabilir. Yeni bir çalışma ise süresi dolan uyduların dünyaya düşüp yanması sonucu emisyonlarının gelecek yıllarda önemli olacağını ve ozon deliğinin iyileşmesi ve iklim için sonuçlar doğuracağını gösteriyor.

Uyduların yaklaşık beş yılda bir değiştirilmesi gerekiyor. Çoğu eski uydu, yükseklikleri düşürülerek ve düşerken yanmalarına izin verilerek bertaraf ediliyor ve aerosolize alüminyum gibi kirlilikler dünya atmosferine salınıyor.

Son kullanma tarihi geçmiş uydulardan kaynaklanan bu artan emisyonların etkisini anlamak için araştırmacılar, 2040 yılına kadar yılda 10 bin ton alüminyum oksit salınımıyla ilişkili etkileri simüle ettiler.

Journal of Geophysical Research Atmospheres dergisinde yayımlanan sonuçlara göre ise yeniden giriş malzemesinin yüksek enlemlerde birikeceğini ve orta ila üst atmosferde 1,5 C’ye kadar sıcaklık anomalilerine, rüzgâr hızlarında azalmaya ve ozon deliğinin iyileşmesini tehlikeye atabilecek ozon incelmesine neden olabileceğini gösteriyor. Titanyum, lityum, demir ve bakır gibi diğer metaller de salınacak ve bunların etkisi henüz modellenmedi.