Çevreye ve insan sağlığına yönelik ciddi tehditler oluşturan, yok edilmesi son derece zor olan perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler (PFAS) ya da bilinen adıyla “sonsuz kimyasallar”, bilim insanlarının yıllardır çözüm aradığı en inatçı toksik maddelerden biri.

Ancak İngiltere’de yürütülen yeni bir araştırma, bu zararlı bileşiklere karşı umut verici bir gelişmeye işaret ediyor. Araştırmacılar, farelerde PFAS'ı emerek vücuttan atılmasını sağlayabilen özel bir bağırsak mikrop ailesi keşfetti.

Geçtiğimiz Salı günü Nature Microbiology dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Cambridge Üniversitesi MRC Toksikoloji Birimi’nden Kiran Patil ve ekibi, insan bağırsağındaki bazı bakterilerin çevrelerinden yüksek oranda PFAS emebildiğini ve bu zararlı kimyasalları hücreleri içinde kümeler halinde depolayabildiğini ortaya koydu. Patil, bu sayede bakterilerin kendilerini de toksik etkilerden koruyor olabileceğini belirtti.

Araştırmayı yürüten bilim insanları bu bakteri türlerinden dokuzunu farelerin bağırsaklarına enjekte ettiğinde, bakteriler farelerin yediği PFAS’ı dakikalar içinde topladı. Daha sonra fareler PFAS’ı dışkıladılar. Farelerin tükettiği kimyasal miktarı ne olursa olsun, bakteriler toksinlerin yüzde 25 ila yüzde 74’ünü toplamayı başardı.

Şimdi ise araştırmacıların bu bakteriyi insanlarda test etmesi gerekiyor. Benzer sonuçlar elde edilirse, bağırsaktaki bu faydalı mikropların seviyelerini artırmak için probiyotik takviyeleri geliştirmeyi planlıyorlar. Bu da PFAS konusunda oldukça umut verici bir gelişme…

Bu yılın başlarında yayınlanan başka bir çalışma ise yulaftaki beta-glukan gibi  belirli lif türlerinin sindirim sisteminde PFAS’lara bağlanabileceğini ve bunları vücuttan atabileceğini öne sürdü. Kalıcı kimyasallar üzerinde araştırmalar devam ederken, çalışmanın yazarları PFAS kaplı pişirme kaplarından kaçınarak ve iyi bir su filtresi kullanarak maruziyeti azaltmayı öneriyor.