Norveç, İsveç ve Finlandiya… Bu üç ülke tarihsel olarak serin iklimlere sahipler. Ancak bu yıl Finlandiya’da 22 gün boyunca 30 derecenin üzerinde sıcaklık rekoru kırıldı. İsveç ise sıcaklıkların 20 derecenin altına düşmediği 10 gün boyunca ‘tropikal geceler’ yaşadı. Norveç de pek farklı değil.
Bilim insanları, fosil yakıtların yakılmasıyla oluşan küresel ısınmanın, sıcak hava dalgasının olasılığını en az 10 kat artırdığını ve sıcaklığı 2 santigrat derece yukarı çıkardığını belirtiyor. Analizlerde kullanılan bazı hava durumu verileri ve iklim modelleri de sıcak hava dalgasının insan kaynaklı iklim bozulması olmadan gerçekleşmesinin imkânsız olduğunu gösteriyor.
YÜKSEK SICAKLARININ DERİN ETKİLERİ
Bu sıcaklığın üç ülkede ciddi etkileri de oldu. Örneğin hastaneler aşırı kalabalıklaştı, bazı planlanan ameliyatlar iptal edilmek zorunda kaldı. Denizlerde ve göllerde toksik alg patlamaları meydana geldi. Yaban hayatı da olumsuz etkilendi. Özellikle İskandinav yarımadasının ünlü ren geyikleri hastalandı. Sürücüler, ren geyiklerinin yol tünellerinde serinlemeye çalışabileceği konusunda uyarıldı.
Bazı hayvanlar sıcaktan öldü, bazıları ise gölge bulmak için kasabalara girdi.
Yüzlerce orman yangını çıktı ve tatil etkinliklerinde bayılma vakaları bildirildi. Bölgedeki son büyük sıcak hava dalgasında yani 2018’de İsveç’te 750 kişi hayatını kaybetmişti. Bilim insanları, veriler işlendiğinde benzer bir can kaybını öngörüyor.
HİÇBİR ÜLKE İKLİM KRİZİNDEN MUAF DEĞİL
Imperial College London’dan klimatolog olan Prof. Friederike Otto, 1,3 derecelik küresel ısınmanın artık soğuk İskandinav ülkelerini bile tehlikeli sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya bıraktığını ve hiçbir ülkenin iklim krizinden muaf olmadığını belirtiyor.
2100 yılına kadar, küresel ısınmanın 2,6 dereceye ulaşması halinde bu tür sıcak hava dalgalarının beş kat daha sık yaşanacağı tahmin ediliyor. Bu oldukça korkutucu!
Bu tablo açıkça gösteriyor ki iklim krizi artık yalnızca uzak coğrafyaların değil, her ülkenin kapısında. Soğuk iklimiyle bilinen İskandinavya’da bile hayatı durma noktasına getiren bu sıcak hava dalgası, gelecekte bizi bekleyen yeni normalin habercisi. Eğer fosil yakıt kullanımında ısrar edilirse, bugünkü rekorlar yarının sıradanları olacak!
